ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚਹੁੰਦੇ ਪਾਸੇ ਹਲਚਲ ਮਚੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਸੁਰੀਲੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਉਸ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇਜ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਮੂਰਤੀ ਘੁਟਣਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਸ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਥੱਲੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦੋ ਤੇਜ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰੂਪ ਘਟਿਆ ਨਹੀਂ—ਉਲਟ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਉਜਲਾ ਆਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਠੰਡ, ਪਾਣੀ, ਗਰਮੀ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹਰਾ, ਕਮਲਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਉਪਰ ਲਿਖੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ-ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦਿਨ ਦੀ ਲੁਕਾਈ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਪਰਮ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਸਾਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਓ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਰੱਜਦੇ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਅਤਿ ਤਾਕਤਵਰ, ਅੱਗ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ—ਸਾਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਹਿਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸਭ ਕੁਝ ਲੁਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਧੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਾਂਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ; ਫਿਰ ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਅੰਡਾ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਅੰਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਹ ਸੱਤ ਲੋਕ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਤੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ; ਸਾਰੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋਏ, ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਤਦ ਇੱਕ ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਜੀਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਧਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਵੀਤਾ (ਸੂਰਜ) ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਜਦ ਪਾਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। "ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਰਵਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਹੇ ਸੂਰਜ।" "ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਹੈਂ—ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਰਿਸ਼ੀ, ਕਿਨਰ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਵੀ। ਤੂੰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੂੰ ਮਹਾਦੇਵ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੂੰ ਵਾਯੂ, ਇੰਦਰ, ਸੋਮ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਵੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈਂ, ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਹਾਰਕ, ਪਾਲਕ ਤੇ ਸਵਾਮੀ ਹੈਂ; ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼—all ਤੇਰੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਤੇ ਰਚਨਾ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ; ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼ਿਵ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ; ਤੇਰੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ।" "ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਚਿਹਰਿਆਂ, ਪੈਰਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ; ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਸਰੋਤ—ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ, ਮਹਾਨਤਾ, ਸੱਚ, ਤਪ ਤੇ ਪਿਤਰ-ਲੋਕ—all ਤੇਰੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ।" "ਉਸ ਤੇਰੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਝਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" "ਉਸ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅਤ੍ਰਿ, ਪੁਲਹਾ ਆਦਿ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਹੈ।" "ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਦਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।" "ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਤੇ ਅਕਲਪਨੀਯ ਹੈ।" "ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਵੇਦ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਨਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਨਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਨਾ ਅੰਤ ਵਾਲਾ।" "ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ; ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ; ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਨੂੰ; ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਨੂੰ।" "ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਸਭ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ; ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਸਭ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ; ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਸਭ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ; ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਸਭ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਮੰਗਦੇ ਹੋ? ਜੋ ਚਾਹੋ, ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" ਅਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪਰਮ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਹਿਣਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤਾਂ ਹੋਵੇ," ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ ਉਹ ਗਰਮੀ, ਮੀਂਹ ਤੇ ਠੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜੋ ਸੰਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਪਾਥੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਚਾਹਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੂਰਜ-ਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਾਂ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸੂਰਜ-ਦੇਵ ਅਰਕਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ, ਨਾ ਵੇਦ, ਨਾ ਵੱਡੇ ਦਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਭੀ ਭਾਨੁ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਦੇ ਸੋਲਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ; ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ; ਸਭ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ—ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੂਰਜ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਉਹ ਅੱਠ ਸੌ ਨਾਮ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੱਸੇ ਸਨ।" ਉੱਤਰ ਆਇਆ: "ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਇਕ ਸੌ ਅੱਠ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।" "ਓਮ। ਉਹ ਹੈ ਸੂਰਜ, ਅਰਯਮਨ, ਭਗ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਪੁਸ਼ਾ, ਅਰਕ, ਸਵੀਤਾ, ਰਵੀ, ਗਭਸਤਿਮਾਨ, ਅਜਾ, ਕਾਲ, ਮ੍ਰਿਤਿਉ, ਧਾਤਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰ। ਉਹ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਆਕਾਸ਼, ਵਾਯੂ, ਪਰਮ ਲਕਸ਼, ਸੋਮ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸ਼ੁਕਰ, ਬੁਧ, ਅਤੇ ਅੰਗਾਰਕ ਵੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਰਮ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ।