ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੁਰੀਅ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਫੜੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਪ ਤੱਕ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਉੱਥੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਜਨਾ ਲਜਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਉਹ ਇਕ ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਦੇਸ਼ ਚਲੇ ਗਈ। ਉਥੇ, ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸੰਜਨਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਛਾਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਈ। ਛਾਇਆ ਨੇ ਸੰਜਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਕੋਲ ਗਈ। ਸੁਰੀਅ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਸੰਜਨਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਛਾਇਆ ਤੋਂ ਸੁਰੀਅ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇਕ ਧੀ ਹੋਏ। ਪਰ ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਛਾਇਆ ਨੇ ਜੋ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਿਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਮਨੂ ਨੇ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਯਮ ਨੇ ਨਹੀਂ। ਯਮ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਓ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ ਬੇਖਬਰੀ ਵਿਚ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਧਮਕਾਇਆ, ਪਰ ਛੂਹਿਆ ਨਹੀਂ। ਛਾਇਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੀ ਵਧੀਆ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਧਮਕਾਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਪੈਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਯਮ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਮਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲੱਗਿਆ। "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ; ਉਹ ਪਹਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪੈਰ ਮਾਤਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਛੂਹਿਆ ਨਹੀਂ। ਬਚਪਨ ਜਾਂ ਭੁੱਲ ਚ ਹੋਇਆ, ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ। ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪੈਰ ਅੱਜ ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਨਾ ਡਿੱਗੇ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਤਾ।" ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੇਸ਼ਕ, ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਹਰੇਕ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕੋਈ ਉਲਟ ਨਹੀਂ। ਮਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਝੂਠੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਛੇਕ ਰਾਹਤ ਦਿਆਂਗਾ।" "ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਦਾ ਮਾਸ ਕੀੜੇ ਖਾ ਲੈਣਗੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ 'ਚ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ; ਮਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੱਚ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਪਰ ਤੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਂਗਾ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਰੀਅ ਨੇ ਛਾਇਆ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਇਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਿਆਰ ਕਿਉਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ?" ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸਮਝਿਆ, "ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮਾਂ ਨਹੀਂ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੂਪ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।" ਛਾਇਆ, ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਸਾਰੀ ਸੱਚਾਈ ਸੁਰੀਅ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਰੀਅ ਆਪਣੇ ਸੱਸਰੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸੱਸਰੇ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾੜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਇਹ ਰੂਪ, ਤੇਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਸੰਜਨਾ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਨੇਕ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਦੀ ਖਾਤਰ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਹਨ ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ; ਅੱਜ, ਹੇ ਦਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੁਹਾਵਣਾ ਰੂਪ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।" ਸੁਰੀਅ ਨੇ "ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੀ ਤੇਜ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਵੀ ਘਟ ਨਹੀਂ ਸਕੀ, ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਤਾਰੇ ਹਿਲ ਗਏ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਈ। ਸਮੁੰਦਰ ਹਿਲ ਗਏ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਅਧਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਥਾਂ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਟੁੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਗਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਲਟ ਗਏ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਏ। ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ, ਤੇਜ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਸੁਰੀਅ ਦੀ ਸਤੀਕਰਤੀ ਕੀਤੀ। "ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਦਿ ਦੇਵ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਜਨਮੇ ਹੋ; ਰਚਨਾ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਹੋ।" "ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੇ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਤਪਸ਼ ਤੇ ਵਰਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ!" ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ!" ਫਿਰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਅਤਰੀ ਆਗੂ, ਨੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤੀਕਰਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਤਿਕ ਬਚਨਾਂ, ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸਲਾਹਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵਾਲਖਿਲਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਜੀਲੇ ਸੁਰੀਅ ਦੀ ਸਤੀਕਰਤੀ ਕੀਤੀ। "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਜੋ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮਾਰਗ ਹੋ, ਜੋ ਕਰਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਸਾਡੀ ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ!