ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੁਪਤ ਭਾਗ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹੋਣ, ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮਹਾਨ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਵਰਤਾਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਪਰਮ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸੀ; ਹੁਣ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੋ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਮੰਜਿਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਸੁਭਾਗਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਨਿਯੰਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸੂਰਜ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ—ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ—ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਚਮਕ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ, ਉਪੇਂਦ੍ਰ, ਮਹੇਂਦ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਵਰਗ ਨਿਵਾਸੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਵ-ਰੂਪ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੇ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਹੁਤੀ ਠੀਕ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵਰਖਾ, ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਅਨ, ਤੇ ਅਨ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ। ਸਭ ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਜੰਮਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੋਏ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ; ਉਥੇ ਉਹ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਪਲ, ਮੁਹੂਰਤ, ਦਿਨ, ਰਾਤ, ਪੱਖ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ, ਰੁੱਤਾਂ, ਤੇ ਯੁਗ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਕੋਈ ਗਤੀ ਨਹੀਂ। ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਫਸਲਾਂ ਪੱਕਣੀ, ਘਾਹ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ? ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇੱਥੇ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਦਾ ਚੋਰ ਹੈ। ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸੂਰਜ ਸਾੜਦਾ ਨਹੀਂ; ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉਹ ਪਿਆਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ; ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਪੀਲਾ ਹੈ; ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ; ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ, ਚਿੱਟਾ; ਹੇਮੰਤ ਵਿੱਚ, ਫਿੱਕਾ। ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ, ਤਾਮਰ ਵਾਲਾ; ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢ ਵਿੱਚ, ਲਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੰਗ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ繁ਤਾ ਤੇ ਵਾਧਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਮ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਜੋ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਆਦਿਤ੍ਯ, ਸਵਿਤ੍ਰ, ਸੂਰ੍ਯ, ਮਿਹਿਰ, ਅਰਕ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ, ਮਾਰਤੰਡ, ਭਾਸਕਰ, ਭਾਨੂ, ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ, ਦਿਵਾਕਰ, ਰਵੀ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਆਮ ਨਾਮ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੁ, ਧਾਤ੍ਰ, ਭਗ, ਪੂਸ਼ਨ, ਮਿਤ੍ਰ, ਇੰਦ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਆਰਯਮਨ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਤਵਸ਼ਤ੍ਰ, ਤੇ ਪਰਜਨਯ—ਇਹ ਵੀ ਬਾਰਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਗਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਚੈਤਰ ਵਿੱਚ, ਆਰਯਮਨ ਵਿਸਾਖ ਵਿੱਚ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਜੈਠ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਆਸ਼ਾੜ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਜਨਯ ਸ੍ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ, ਵਰੁਣ ਪ੍ਰੌਸ਼ਠਪਦ ਵਿੱਚ, ਇੰਦ੍ਰ ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਧਾਤ੍ਰ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਤ੍ਰ, ਪੌਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਸ਼ਨ, ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਭਗ, ਤੇ ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਤਵਸ਼ਤ੍ਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਾਰਾਂ ਸੌ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਆਰਯਮਨ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ; ਵਿਵਸਵਾਨ ਚੌਦਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ; ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਅੱਠ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ; ਪਰਜਨਯ, ਵਰੁਣ, ਆਰਯਮਨ ਵੀ ਵਿਵਸਵਾਨ ਵਾਂਗ। ਤਵਸ਼ਤ੍ਰ ਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ; ਇੰਦ੍ਰ ਬਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ; ਧਾਤ੍ਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ। ਮਿਤ੍ਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ, ਪੂਸ਼ਨ ਨੌ ਸੌ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਿਰਣਾਂ ਘਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੋਵੀ (24) ਨਾਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਵੀ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਉਸ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਤੇ ਪਰਮ ਮਾਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਬਿਨਾਸੀ ਤੱਤ ਸੁਣੋ: ਇਸ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਕ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ, ਜੋ ਗੁਪਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ। ਵਿਕਰਤਨ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਮਾਰਤੰਡ, ਭਾਸਕਰ, ਰਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅੱਖ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ। ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਨਾਸਕ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਜਲਣ ਵਾਲਾ, ਦੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ, ਰੰਗ, ਨਾਮ ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਗਈ।