ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਉਚਿਤ ਸਮਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਅਰਘਯਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਵੇਲੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਰਘਯਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੋਨਾ, ਗਾਂ, ਬਲਦ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਲੇ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਰਘਯਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਪਣ ਸਿੱਧਾ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਖੱਬੇ ਨਾ ਸੱਜੇ, ਘੀ ਜਾਂ ਗੁਗ्गਲ ਨਾਲ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਉਪਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਚੌਕੋਣੇ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਦੇਵਦਾਰੂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਪੂਰ ਜਾਂ ਅਗਰ ਦੀ ਧੂਪ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰਾਏਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੱਖਿਣਾਏਣ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ, ਚੰਦ੍ਰਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਅਠਾਹਠ ਮੁਹੂਰਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਸਮੇਤ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਵਲ, ਦੁੱਧ, ਪਿਠੇ, ਫਲ, ਕੁੰਦ, ਘੀ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬਲੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਘੀ ਨਾਲ ਅਰਘਯਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਚਿੰਤਾ-ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਛਤਰੀ, ਧਵਜ, ਛਤ੍ਰ, ਪਤਾਕਾ ਜਾਂ ਚਾਮਰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਉਸ ਦਾ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨ, ਬਚਨ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨੋਖਾ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।" "ਘਰਸਥ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ—ਜੋ ਵੀ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਲਵੇ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਜਿਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਾਇਮਾਨ ਤੇ ਅਚਲ, ਕਿੱਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।" ਉੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਨਾ ਆਰੰਭ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਤੀਬਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਮਕਦਾ, ਤਪਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਉਤਪਾਦਕ, ਵਿਧਾਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਚਕਰ ਸਦਾ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਥਾਂ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸਮੇਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਸਮੇਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਅਨੇਕਾਂ ਯੋਗੀ ਆਪਣੇ ਨਾਸਵੰਤ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਇਸ ਜੋਤੀ-ਰੂਪ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਜਾਂ ਪੰਛੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਘਰਸਥ ਜਨਕ ਆਦਿਕ, ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਤ ਰਾਜੇ, ਵਾਲਖਿਲਯ ਆਦਿ ਮਹਾਤਮਾ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ, ਵਿਆਸ ਆਦਿ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।" "ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਜੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਕ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ-ਸੁਣਾਈ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸੂਰਜ ਸਿੱਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੋਈ ਮੰਗਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।" "ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਤ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਭ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਆਦਿ ਅਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦਵੀਪ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਰਚੇ ਹਨ। ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਸਤੇ, ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ।