ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ, ਹਰ ਵਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਚੋਵੀਂ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਛੱਡ ਕੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਰਕਾਸਪਤਮੀ ਵ੍ਰਤ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਸੂਰਜਵਾਰ ਨੂੰ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਤਵੀਂ ਨੂੰ 'ਵਿਜਯਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਦਾਨ, ਤਪ, ਹਵਨ, ਉਪਵਾਸ, ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਜਯਾ ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੂਰਜਵਾਰ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧੌਲ (ਸਫੈਦ ਰੂਪ) ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਸਦਾ ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਰੋਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚਿੱਟੀ, ਲਾਲ ਜਾਂ ਪੀਲੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੁਗੰਧੀ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁ (ਸੂਰਜ) ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਘੀ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਇਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਸਦਾ ਦੀਵੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਤੇਲ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੀ ਗਾਈ ਦੀ ਉਤਮ ਦਾਨ—ਇਹ ਸਭ ਹਵਨ ਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਦਰਾਂ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ, ਦੂਜਾ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਬਣਾਉ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੱਦਾ, ਚਰਬੀ ਜਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਨਾ ਦਿਓ। ਦੀਵਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਚਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਜਲ ਰਹੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਧਨ, ਨਾਸ਼, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੀਵਾ ਦਾਨੀ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਕੇਸਰ, ਅਗਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਦੀਵਾ ਮਲੇ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਨ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਰਘ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡੁਬਣ ਤੱਕ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਰਘ ਸਾਰੇ ਸੰਪੂਰਨ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੋਨੇ, ਗਾਊ, ਬਲਦ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਘ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਘ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਧ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਤੇ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਧਾ ਸਾਹਮਣੇ, ਨਾ ਖੱਬੇ ਨਾ ਸੱਜੇ, ਘੀ ਜਾਂ ਗੁਗਲ ਨਾਲ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਚੌਰਸ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਦੇਵਦਾਰੂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਗਮ ਸਵਰਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰੀ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ, ਚੰਦ੍ਰਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਅੜਸਠ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਿਆਂ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਵਲ, ਦੁੱਧ, ਪਿਠੇ, ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਘੀ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬਲੀ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਘੀ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਲਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ, ਤੀਰਥ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਛਤਰੀ, ਝੰਡਾ, ਛੱਤਰੀ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਚਾਮਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਉਹ ਦੱਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਨ, ਬਚਨ ਜਾਂ ਕਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਭਾਵਪੂਰਕ ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਯਗਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਫਿਰ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ! ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਵਨਵਾਸੀ ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।" "ਉਸ ਲਈ ਸਦਾ ਸੁਖਮਈ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇ? ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਾ ਡਿੱਗਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਗਈ।