ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਦੁਵਾਰਾ ਜਨਮੇ ਵਿੱਦਵਾਨੋ, ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਨਚਾਹੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਆਦਮੀ ਬੜੇ ਹੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਉਹ ਧਰਮ, ਧਨ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਫਲ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫਲ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਯਾਤਰਾ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਨ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਓ, ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਜਨਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦੇ ਫਲ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦੇ ਫਲ—all ਇੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਰਣਯ ਵਾਸ, ਸੰਨਿਆਸ, ਪੂਜਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਭਾਗਾ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀਓ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉੱਤਮ ਧਰਤੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਵਰਨਨ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੰਯਮਤ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ, ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਓਣਡ੍ਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਵਿਰਾਜਾ ਚੱਕਰ ਤੱਕ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਪਿਤਰ-ਕਰਮ, ਦਾਨ, ਵਿਆਹ, ਯਜਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦੇ ਦੁਵਾਰਾ ਜਨਮੇ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਛੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਣਦੇ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਰ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਰਖਾ ਰਹਿਤ, ਕੁਝ ਅਗਨੀਹੋਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਅਗਨਿਕਰਮਾਂ ‘ਚ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ, ਧਨ ਨਾਲ ਪੂਰਨ, ਦਾਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਤਕਲ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਵਰਗ—ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਆਦਿ—ਵੀ ਇੱਥੇ ਸੁਚੱਜੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੋਣ-ਆਦਿਤਯ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਉਸ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਨਵ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਓ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ—ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਖਾਰੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮਨੋਹਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਰੇਤ ਨਾਲ ਝੁੰਮਦਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚੰਪਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਬਕੁਲ, ਕਰਵੀਰ, ਪਾਟਲਾ, ਪੁੰਨਾਗਾ, ਕਰਣਿਕਾਰ, ਬਕੁਲ ਅਤੇ ਨਾਗਕੇਸਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਟਾਗਰਾ, ਧਵਾ, ਬਾਣਾ, ਅਤਿਮੁਕਤਾ, ਕੁਬਜਕਾ, ਮਾਲਤੀ, ਕੁੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੰਨ-ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਬਾਗ, ਸਾਰੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਕਦੰਬ, ਲਕੂਚਾ, ਸਾਲ, ਜੈਕਫਰੂਟ ਅਤੇ ਦੇਵਦਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਸਰਲਾ, ਮੁਚਕੁੰਦਾ, ਚੰਦਨ (ਸਫੈਦ ਤੇ ਹੋਰ), ਅਸ਼ਵੱਥਾ, ਸਪਤਪਰਣਾ, ਆਮ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਆਮ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਤਾਲ, ਸੁਪਾਰੀ, ਨਾਰੀਅਲ, ਬੈਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੇ ਚੌਥਾਈ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਪ ਹੀ ਦੇਵਤਾ, ਹਜ਼ਾਰ-ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ, ਕੋਣ-ਆਦਿਤਯ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੂਕਲ ਪਖ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਮਕਰ-ਨਿਵਾਸ ‘ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਧੋ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਉਸ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸੂਰਜ ਉੱਗਣ ਵੇਲੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਾਲ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਅਠ-ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਗੋਲ ਤੇ ਉੱਪਰ ਉਠੇ ਕੇਂਦਰ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਲ, ਚਾਵਲ, ਪਾਣੀ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਦੂਬ ਨਾਲ, ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤਾਮਾ ਨਾਹ ਹੋਵੇ, ਤਿਲ ਆਦਿ ਆਰਕ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪੱਤ ‘ਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂ, ਇੱਕ ਪਾਤਰਾ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਲ ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਤੇ ਅੰਗ-ਮੁਦਰਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਦੀ ਪੱਤੀ ‘ਤੇ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਦੀ ਪੱਤੀ ‘ਤੇ, ਕਾਮ-ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਮੁੜ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ, ਵਧੀਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਸਲ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਆਨੰਦ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰ-ਕੰਡ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਥ-ਮੁਦਰਾ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਵਾਜ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਫੈਦ ਕਮਲ ‘ਤੇ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾਰ ਗੋਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਭੂਰੇ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੋ-ਬਾਂਹਾ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ, ਤੇ ਕਮਲ-ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।