ਕੁਸ਼ਾਦਵੀਪ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਉਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰੀ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਵਿਦ੍ਰੁਮਾ, ਹੇਮਸ਼ੈਲਾ, ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀਮਾਨ ਨਾਮ ਦੇ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯਾ ਅਤੇ ਹਰੀ, ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਮੰਦਰਾਚਲਾ—ਇਹ ਸੱਤ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ। ਉਸ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ: ਧੁਤਾਪਾਪਾ, ਸ਼ਿਵਾ, ਪਵਿਤ੍ਰਾ, ਅਤੇ ਸਮਮਤੀ; ਵਿਦ੍ਯੁਤ, ਅੰਭਾ ਅਤੇ ਮਹੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਾਪ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਲੇ ਵੀ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਾਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਸਤੰਭ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਟਾਪੂ ਘੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਘੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕ੍ਰੌਂਚਾਦਵੀਪ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰੌਂਚਾਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਕੁਸ਼ਾਦਵੀਪ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਕ੍ਰੌਂਚਾਦਵੀਪ ਹੈ। ਉਥੇ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਵਸਦੇ ਹਨ: ਕੁਸ਼ਾਗ, ਮੰਦਾਗ, ਉਸ਼ਨਾ, ਪਿਵਾਰਾ, ਅੰਧਕਾਰਕਾ, ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ। ਇਹ ਸੱਤ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ। ਉਥੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਕ੍ਰੌਂਚਾਦਵੀਪ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਕ੍ਰੌਂਚ, ਵਾਮਨ, ਅੰਧਕਾਰਕਾ, ਦੇਵਵ੍ਰਤਾ, ਧਾਮਾ, ਪੁੰਡਰੀਕਾਵਨ, ਦੁੰਦੁਭੀ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ੈਲਾ—ਇਹ ਸਭ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਦੋ-ਦੋ ਗੁਣੇ ਵੱਡੇ ਹਨ। ਹਰ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਖੇਤਰਾਂ, ਉੱਤਮ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਆਨੰਦ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਭਰਪੂਰ, ਵਧਦੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਹਨ। ਉਥੇ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ ਹਨ: ਗੌਰੀ, ਕਮੁਦਵਤੀ, ਸੰਧਿਆ, ਰਾਤ੍ਰੀ, ਮਨੋਜਵਾ, ਖ੍ਯਾਤੀ ਅਤੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾ। ਇਹ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਵੀ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਯਜਨ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰੌਂਚ ਟਾਪੂ ਦਹੀਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕ੍ਰੌਂਚ ਟਾਪੂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਦਹੀਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਟਾਪੂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ, ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ, ਸ਼ਾਕਾ ਟਾਪੂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਸ਼ਾਕਾ ਟਾਪੂ ਕ੍ਰੌਂਚ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਭव्य ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਖੇਤਰ ਦਿੱਤੇ: ਜਲਾਦਾ, ਕੁਮਾਰਾ, ਸੁਕੁਮਾਰਾ, ਮਨੀਰਕਾ, ਕੁਸਮੋਦਾ, ਮੋਦਕੀ ਅਤੇ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮ। ਇਹ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ 'ਤੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸੱਤ ਪਹਾੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦੀਆਂ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ ਉਦਯਗਿਰੀ, ਫਿਰ ਜਲਧਰਾ, ਰੈਵਤਕਾ, ਸ਼ਿਆਮਾ, ਅੰਭੋਗਿਰੀ, ਅਸਤਿਕੇਯਾ, ਰਮਿਆ ਅਤੇ ਕੇਸਰੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਹਾੜੀਆਂ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਉਥੇ ਸ਼ਾਕਾ ਨਾਮਕ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਵਾ ਲੰਘਣ ਨਾਲ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਵੱਡੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਡਰ ਅਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪ ਅਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ: ਸੁਕੁਮਾਰੀ, ਕੁਮਾਰੀ, ਨਲਿਨੀ, ਰੇਨੁਕਾ, ਇਕਸ਼ੁ, ਧੇਨੁਕਾ, ਗਭਾਸਤੀ, ਅਤੇ ਸਪਤਮੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਸੈਂਕੜੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਜਲਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਦੀ ਧਰਮਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ; ਉਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਧਰਮ ਦਾ ਕਦੇ ਘਾਟਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੀਮਾ-ਲੰਘਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਗਾ, ਮਗਧਾ, ਮਨਸਾ, ਅਤੇ ਮੰਦਾਗਾ ਲੋਕ ਹਨ। ਮਗਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ, ਮਗਧਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਨ। ਮਨਸਾ ਵੈਸ਼ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੰਦਾਗਾ ਸ਼ੂਦਰ ਹਨ। ਸ਼ਾਕਾ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸੂਰਜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਵੱਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਯਮਿਤ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਕਾ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨਾਮਕ ਟਾਪੂ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਟਾਪੂ, ਸ਼ਾਕਾ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ, ਸਵਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਖੇਤਰ ਬਣਿਆ। ਧਾਤਕੀ ਦੇ ਦੋ ਖੇਤਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਧਾਤਕੀਖੰਡ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਹਾੜ ਹੈ—ਮਾਨਸੋਤਤਰ, ਜੋ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਕਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਪਚਾਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਬਰਾਬਰ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਪੁਸ਼ਕਰਦਵੀਪ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਦੋ ਖੇਤਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਾਪੂਆਂ, ਪਹਾੜੀਆਂ, ਨਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਜਿੰਦਗੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ—ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼੍ਰਧਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।