ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੇ ਦੋ-ਦੋ ਬਾਊਂਡਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਰੂ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੀਤ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੇਸਰਾ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਾਟੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਧ ਅਤੇ ਚਰਨ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਬੜੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਜੰਗਲ ਵੀ ਹਨ। ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ, ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰ ਸੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜੀ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਂਵਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਰਗ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਤਕਰਮ ਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਮੰਦਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਯਗਰੀਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਕੇਤੁਮਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਰਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਛੁਆ ਬਣ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਗੋਵਿੰਦਾ, ਕੁਰੁ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਹਰੀ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਠ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਦੁਖ, ਥਕਾਵਟ, ਤਕਲੀਫ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹਨ, ਸਭ ਪੀੜਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਸ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਪਿਆਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਧਾਰਨਾ ਨਹੀਂ; ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜੀ ਰੇਂਜ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਨਦੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨਾਮਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਰਮ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਵਰਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮਹਿੰਦਰ, ਮਲਯਾ, ਸਹਿਆ, ਸ਼ੁਕਤਿਮਾਨ, ਰਿਕਸ਼, ਵਿਂਧਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਿਆਤ੍ਰ—ਇਹ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜੀ ਰੇਂਜ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸੁਵਰਗ, ਮੁਕਤੀ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਜਨਮ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਦਾ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌ ਖੇਤਰ ਸੁਣ: ਇੰਦਰਦੀਪ, ਕਾਸੇਤੁਮਾ, ਤਾਮ੍ਰਪਰਨ, ਗਭਸਤਿਮਾਨ, ਨਾਗਦੀਪ, ਸੌਮਯ, ਗੰਧਰਵ, ਵਾਰੁਣ ਅਤੇ ਨੌਵਾਂ—ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਟਾਪੂ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਤ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਯਵਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਵਿਚਕਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੂਦਰ, ਯਜਨਾ, ਯੁੱਧ, ਵਪਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੋਰ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਅਤੇ ਸ్మ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਾਰਿਆਤ੍ਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਰਮਦਾ, ਸੁਰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿਂਧਿਆ ਤੋਂ, ਤਾਪੀ, ਪਯੋਸ਼ਨੀ, ਨਿਰਵਿੰਧਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਵੇਰੀ ਵੀ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਕਸ਼ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਭੀਮਾ, ਰਥੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵੇਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਸਹਿਆ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਪਾਪ ਅਤੇ ਡਰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਕ੍ਰਿਤਮਾਲਾ ਅਤੇ ਤਾਮ੍ਰਪਰਨੀ, ਜੋ ਮਲਯਾ ਰੇਂਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ਿਕੁਲਿਆ, ਕੁਮਾਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਤਿਮਤ ਤੋਂ ਵੀ, ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਖਾ-ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਰੁ, ਪੰਚਾਲ ਅਤੇ ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ, ਕਾਮਰੂਪ, ਪੌਂਡ੍ਰ, ਕਲਿੰਗ, ਮਗਧ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ; ਸੌਰਾਟਰ, ਸ਼ੂਦਰ, ਆਭੀਰ, ਅਰਬੁਦ, ਮਾਰੁਕ, ਮਾਲਵ ਅਤੇ ਪਾਰਿਆਤ੍ਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਾਸੀ; ਸੌਵੀਰ, ਸੈੰਧਵ, ਸ਼ਾਲਵ, ਸ਼ਾਕਲ, ਮਦਰ, ਰਾਮ, ਅੰਬਸ਼ਠ, ਪਾਰਸੀਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ। ਇਹ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਅਤੇ ਕਲਿ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਇਹ ਯੁੱਗ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਤਪਸੀ austerity ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯਜਕ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰਲੋਕ ਲਈ। ਜੰਬੂਦੀਪ ਤੇ, ਯਜਨ-ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਯਜਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਹੋਰ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਜੰਬੂਦੀਪ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਰਮ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਟਾਪੂ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਦੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਬਾਦ, ਕੋਈ ਜੀਵ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਨ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਾ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ, "ਸੁਭਾਗੇ ਹਨ ਉਹ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਵਰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਆਸਰਾ ਹੈ।" ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਰੂਪ ਨੂੰ ਕਰਮ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਫਲ ਛੱਡ ਕੇ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਐਲਾਨ ਕਰੀਏ, ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੁਵਰਗ ਦਿੰਦੇ ਕਰਮ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਸਰੀਰ ਦਾ ਬੰਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਹੜੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਸੁਭਾਗੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜੰਬੂਦੀਪ ਦੇ ਨੌ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।