ଗୀଯମାନୋ ଽଥ ଗୋପୀଭିଶ୍ ଚରିତୈଶ୍ ଚାରୁଚେଷ୍ଟିତୈଃ ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ଗୋପାଲୈଃ କୃଷ୍ଣୋ ଵ୍ରଜମ୍ ଉପାଗମତ୍
ଏହା ପରେ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର କାହାଣୀ ଓ ମଧୁର ଚଳାଚଳ ଗାଇଥିଲେ, ଗୋପମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ବ୍ରଜକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ଗାଃ ପାଲଯନ୍ତୌ ଚ ପୁନଃ ସହିତୌ ରାମକେଶଵୌ ଭ୍ରମମାଣୌ ଵନେ ତତ୍ର ରମ୍ଯଂ ତାଲଵନଂ ଗତୌ
ପୁନିଥରେ, ରାମ ଓ କେଶବ ଗାଁର ଗାଈ ଚରାଇବା ସହିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ଆନନ୍ଦମୟ ତାଳବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ତଚ୍ ଚ ତାଲଵନଂ ନିତ୍ଯଂ ଧେନୁକୋ ନାମ ଦାନଵଃ ନୃଗୋମାଂସକୃତାହାରଃ ସଦାଧ୍ଯାସ୍ତେ ଖରାକୃତିଃ
ସେ ତାଳବନରେ ସଦା ଧେନୁକ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ରହୁଥାଏ, ଯିଏ ଗଧା ଆକାର ଧରି ମଣିଷ ଓ ଗାଈର ମାଂସ ଖାଇଥାଏ।
ତତ୍ର ତାଲଵନଂ ରମ୍ଯଂ ଫଲସଂପତ୍ସମନ୍ଵିତମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ପୃହାନ୍ଵିତା ଗୋପାଃ ଫଲାଦାନେ ଽବ୍ରୁଵନ୍ ଵଚଃ
ସେଠାରେ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋହର ତାଳବନକୁ ଦେଖି ଗୋପମାନେ ଫଳ ତୁଳିବାକୁ ଆଶା କରି କଥା କହିଲେ।
ହେ ରାମ ହେ କୃଷ୍ଣ ସଦା ଧେନୁକେନୈଵ ରକ୍ଷ୍ଯତେ ଭୂପ୍ରଦେଶୋ ଯତସ୍ ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଯକ୍ତାନୀମାନି ସନ୍ତି ଵୈ
ହେ ରାମ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ଭୂମିକୁ ସଦା ଧେନୁକ ରକ୍ଷା କରେ; ତେଣୁ ଏହି ଫଳମାନେ ଏଠି ଅପରିଗୃହୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଯାଇଛି।
ଫଲାନି ପଶ୍ଯ ତାଲାନାଂ ଗନ୍ଧମୋଦଯୁତାନି ଵୈ ଵଯମ୍ ଏତାନ୍ଯ୍ ଅଭୀପ୍ସାମଃ ପାତ୍ଯନ୍ତାଂ ଯଦି ରୋଚତେ
ତାଳ ଗଛର ଫଳମାନଙ୍କୁ ଦେଖ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗନ୍ଧ ଓ ପକ୍କତା ଭରିଛି; ଆମେ ଏହି ଫଳ ଚାହୁଁଛୁ, ତୁମେ ଚାହିଲେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ତଳେ ପକାଇଦିଅ।
ଇତି ଗୋପକୁମାରାଣାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଂକର୍ଷଣୋ ଵଚଃ କୃଷ୍ଣଶ୍ ଚ ପାତଯାମ୍ ଆସ ଭୁଵି ତାଲଫଲାନି ଵୈ
ଗୋପବାଳକମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ତାଳ ଫଳମାନେ ଭୂମିକୁ ପକାଇଦେଲେ।
ତାଲାନାଂ ପତତାଂ ଶବ୍ଦମ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯାସୁରରାଟ୍ ତତଃ ଆଜଗାମ ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା କୋପାଦ୍ ଦୈତେଯଗର୍ଦଭଃ
ତାଳ ଫଳ ପଡ଼ିବାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ରାଜା, ଗଧା ଆକାର ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲା।
ପଦ୍ଭ୍ଯାମ୍ ଉଭାଭ୍ଯାଂ ସ ତଦା ପଶ୍ଚିମାଭ୍ଯାଂ ଚ ତଂ ବଲୀ ଜଘାନୋରସି ତାଭ୍ଯାଂ ଚ ସ ଚ ତେନାପ୍ଯ୍ ଅଗୃହ୍ଯତ
ସେ ସମୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧେନୁକ ଦୁଇଟି ପଛ ପାଦରେ ବଳରାମଙ୍କ ଛାତିକୁ ଆଘାତ କଲା, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ସେହି ପାଦ ଧରି ଧରିଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଭ୍ରାମଣେନୈଵ ଚାମ୍ବରେ ଗତଜୀଵିତମ୍ ତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ଵେଗେନ ତୃଣରାଜନି
ଧରି ନେଇ ବଳରାମ ତାକୁ ଆକାଶରେ ଘୁରାଇ ମାରି, ମୃତ ଦେହକୁ ଜୋରରେ ତାଳ ଗଛର ଶିରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତଃ ଫଲାନ୍ଯ୍ ଅନେକାନି ତାଲାଗ୍ରାନ୍ ନିପତନ୍ ଖରଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପାତଯାମ୍ ଆସ ମହାଵାତୋ ଽମ୍ବୁଦାନ୍ ଇଵ
ତାଳ ଗଛର ଶିରୁ ଗଧା ତଳେ ପଡ଼ିବା ସହିତ ବହୁତ ଫଳ ଭୂମିକୁ ଝଡ଼ିପଡ଼ିଲା, ଯେପରି ତିବ୍ର ପବନ ମେଘମାନେକୁ ତଳେ ଆଣେ।
ଅନ୍ଯାନ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ଵୈ ଜ୍ଞାତୀନ୍ ଆଗତାନ୍ ଦୈତ୍ଯଗର୍ଦଭାନ୍ କୃଷ୍ଣଶ୍ ଚିକ୍ଷେପ ତାଲାଗ୍ରେ ବଲଭଦ୍ରଶ୍ ଚ ଲୀଲଯା
ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଦାନବ ଗଧାମାନେ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟ, ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳଭଦ୍ର ସହଜରେ ସେମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ତାଳ ଗଛ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କ୍ଷଣେନାଲଂକୃତା ପୃଥ୍ଵୀ ପକ୍ଵୈସ୍ ତାଲଫଲୈସ୍ ତଦା ଦୈତ୍ଯଗର୍ଦଭଦେହୈଶ୍ ଚ ମୁନଯଃ ଶୁଶୁଭେ ଽଧିକମ୍
କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭୂମି ରସାଳ ତାଳ ଫଳ ଓ ଦାନବ ଗଧାମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଶୋଭିତ ହେଇଗଲା, ଯାହା ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଲା।
ତତୋ ଗାଵୋ ନିରାବାଧାସ୍ ତସ୍ମିଂସ୍ ତାଲଵନେ ଦ୍ଵିଜାଃ ନଵଶଷ୍ପଂ ସୁଖଂ ଚେରୁର୍ ଯତ୍ର ଭୁକ୍ତମ୍ ଅଭୂତ୍ ପୁରା
ତାଳବନରେ ଏବେ ଗାଈମାନେ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ନୂତନ ଘାସ ଖାଇ ଆନନ୍ଦରେ ଚରିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବେ ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ ରାସଭଦୈତେଯେ ସାନୁଜେ ଵିନିପାତିତେ ସର୍ଵଗୋପାଲଗୋପୀନାଂ ରମ୍ଯଂ ତାଲଵନଂ ବଭୌ
ସେ ଗଧା ଦାନବ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଳବନ ଅତି ଶୋଭା ପାଇଲା।
ତତସ୍ ତୌ ଜାତହର୍ଷୌ ତୁ ଵସୁଦେଵସୁତାଵ୍ ଉଭୌ ଶୁଶୁଭାତେ ମହାତ୍ମାନୌ ବାଲଶୃଙ୍ଗାଵ୍ ଇଵର୍ଷଭୌ
ତାପରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିପୁରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ସେମାନେ ମହାନ ଆତ୍ମା, ଯେପରି ଦୁଇଟି ନବୀନ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ବଳଦ।
ଚାରଯନ୍ତୌ ଚ ଗା ଦୂରେ ଵ୍ଯାହରନ୍ତୌ ଚ ନାମଭିଃ ନିଯୋଗପାଶସ୍କନ୍ଧୌ ତୌ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତୌ
ସେମାନେ ଦୂରେ ଗାଈମାନେ ଚରାଇ, ନାମ ଡାକି ଡାକି, କନ୍ଧରେ ଚରାଇବା ଦୋରି ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଅଟୁଟ ହସି ଘୁରୁଥିଲେ।
ସୁଵର୍ଣାଞ୍ଜନଚୂର୍ଣାଭ୍ଯାଂ ତଦା ତୌ ଭୂଷିତାମ୍ବରୌ ମହେନ୍ଦ୍ରାଯୁଧସଂକାଶୌ ଶ୍ଵେତକୃଷ୍ଣାଵ୍ ଇଵାମ୍ବୁଦୌ
ସେମାନେ ସୁନା ଓ କଳା ଚୂର୍ଣ୍ଣରେ ରଙ୍ଗା ଓଡ଼ଣା ପିନ୍ଧି, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସଦୃଶ, ଧଳା ଓ କଳା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଚେରତୁର୍ ଲୋକସିଦ୍ଧାଭିଃ କ୍ରୀଡାଭିର୍ ଇତରେତରମ୍ ସମସ୍ତଲୋକନାଥାନାଂ ନାଥଭୂତୌ ଭୁଵଂ ଗତୌ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକନାଥଙ୍କ ନାଥ ହୋଇ, ସିଦ୍ଧମାନେ ସହ ଖେଳ କରି କରି ଭୂମିରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ମନୁଷ୍ଯଧର୍ମାଭିରତୌ ମାନଯନ୍ତୌ ମନୁଷ୍ଯତାମ୍ ତଜ୍ଜାତିଗୁଣଯୁକ୍ତାଭିଃ କ୍ରୀଡାଭିଶ୍ ଚେରତୁର୍ ଵନମ୍
ମଣିଷ ହେବାର ଗୁଣରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ମଣିଷତ୍ୱକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜ ଜନ୍ମ ଓ ସ୍ୱଭାବକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଖେଳ କରି କରି ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ତତସ୍ ତ୍ଵ୍ ଆନ୍ଦୋଲିକାଭିଶ୍ ଚ ନିଯୁଦ୍ଧୈଶ୍ ଚ ମହାବଲୌ ଵ୍ଯାଯାମଂ ଚକ୍ରତୁସ୍ ତତ୍ର କ୍ଷେପଣୀଯୈସ୍ ତଥାଶ୍ମଭିଃ
ତାପରେ, ସେ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝୁଲାରେ ଚଢ଼ି, କୁସ୍ତି ଖେଳିବା ଓ ପଥର ଛାଡ଼ିବା ଭଳି ଖେଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀର ଅଭ୍ୟାସ କଲେ।
ତଲ୍ଲିପ୍ସୁର୍ ଅସୁରସ୍ ତତ୍ର ଉଭଯୋ ରମମାଣଯୋଃ ଆଜଗାମ ପ୍ରଲମ୍ବାଖ୍ଯୋ ଗୋପଵେଷତିରୋହିତଃ
ସେଠାରେ, ଦୁଇଜଣ ମିଶି ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରଲମ୍ବ ନାମକ ଏକ ଅସୁର ଗୋପାଳ ଭେଷ ଧରି ତାଙ୍କୁ ହରାଇବା ଇଚ୍ଛାରେ ଆସିଲା।
ସୋ ଽଵଗାହତ ନିଃଶଙ୍କଂ ତେଷାଂ ମଧ୍ଯମମାନୁଷଃ ମାନୁଷଂ ରୂପମ୍ ଆସ୍ଥାଯ ପ୍ରଲମ୍ବୋ ଦାନଵୋତ୍ତମଃ
ସେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାନବ ରୂପ ଧରି ଭୟ ଛାଡ଼ି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଭଳି ପ୍ରବେଶ କଲା।
ତଯୋଶ୍ ଛିଦ୍ରାନ୍ତରପ୍ରେପ୍ସୁର୍ ଅତିଶୀଘ୍ରମ୍ ଅମନ୍ଯତ କୃଷ୍ଣଂ ତତୋ ରୌହିଣେଯଂ ହନ୍ତୁଂ ଚକ୍ରେ ମନୋରଥମ୍
ସେ, ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସର ଦେଖି, ବହୁତ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରି ରୋହିଣୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବା ଚିନ୍ତା କଲା।
ହରିଣା କ୍ରୀଡନଂ ନାମ ବାଲକ୍ରୀଡନକଂ ତତଃ ପ୍ରକ୍ରୀଡିତାସ୍ ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ଦ୍ଵୌ ଦ୍ଵୌ ଯୁଗପଦ୍ ଉତ୍ପତନ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକ ଶିଶୁମାନେ ଖେଳୁଥିବା 'ହରିଣ କ୍ରୀଡ଼ା' ନାମକ ଖେଳ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଇଜଣ ଦୁଇଜଣ ହୋଇ ଏକାସାଥି ଉଡ଼ିବା ଲାଗିଲେ।
ଶ୍ରୀଦାମ୍ନା ସହ ଗୋଵିନ୍ଦଃ ପ୍ରଲମ୍ବେନ ତଥା ବଲଃ ଗୋପାଲୈର୍ ଅପରୈଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ଗୋପାଲାଃ ସହ ପୁପ୍ଲୁଵୁଃ
ଶ୍ରୀଦାମା ସହିତ ଗୋବିନ୍ଦ, ପ୍ରଲମ୍ବ ସହିତ ବଳରାମ, ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପାଳମାନେ ଆଉ ଅନ୍ୟ ଗୋପାଳଙ୍କ ସହିତ ଦୁଇଜଣ ଦୁଇଜଣ ହୋଇ ଉଡ଼ିଲେ।
ଶ୍ରୀଦାମାନଂ ତତଃ କୃଷ୍ଣଃ ପ୍ରଲମ୍ବଂ ରୋହିଣୀସୁତଃ ଜିତଵାନ୍ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷୀଯୈର୍ ଗୋପୈର୍ ଅନ୍ଯୈଃ ପରାଜିତାଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଶ୍ରୀଦାମାଙ୍କୁ ହରାଇଲେ, ରୋହିଣୀପୁତ୍ର ପ୍ରଲମ୍ବକୁ ହରାଇଲେ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପକ୍ଷର ଗୋପାଳମାନେ ଜିତିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ହାରିଗଲେ।
ତେ ଵାହଯନ୍ତସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଭାଣ୍ଡୀରସ୍କନ୍ଧମ୍ ଏତ୍ଯ ଵୈ ପୁନର୍ ନିଵୃତ୍ତାସ୍ ତେ ସର୍ଵେ ଯେ ଯେ ତତ୍ର ପରାଜିତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ହାରିଗଲେ ସେମାନେ ଜିତିଥିବାମାନେଙ୍କୁ ଦେହରେ ବହି ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଛାୟାକୁ ନେଇଗଲେ, ପରେ ସମସ୍ତେ ଆଉଥରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ।
ସଂକର୍ଷଣଂ ତୁ ସ୍କନ୍ଧେନ ଶୀଘ୍ରମ୍ ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ଦାନଵଃ ନ ତସ୍ଥୌ ପ୍ରଜଗାମୈଵ ସଚନ୍ଦ୍ର ଇଵ ଵାରିଦଃ
ଦାନବ ତେଜରେ ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେହରେ ବହି ତୁରନ୍ତ ଉଠାଇ ନେଲା, ଏବଂ ରୁକିଲା ନାହିଁ, ଚାନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମେଘ ଯେପରି ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲା।
ଅଶକ୍ତୋ ଵହନେ ତସ୍ଯ ସଂରମ୍ଭାଦ୍ ଦାନଵୋତ୍ତମଃ ଵଵୃଧେ ସୁମହାକାଯଃ ପ୍ରାଵୃଷୀଵ ବଲାହକଃ
ଅଧିକ ଦୂର ନେଇଯିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ, ସେ ଦାନବ ରାଗରେ ବଡ଼ ଦେହ ଧାରଣ କଲା, ବର୍ଷାକାଳର ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।