ଯଥାହଂ ଭଵତା ସୃଷ୍ଟୋ ଜାତ୍ଯା ରୂପେଣ ଚେଶ୍ଵରଃ ସ୍ଵଭାଵେନ ଚ ସଂଯୁକ୍ତସ୍ ତଥେଦଂ ଚେଷ୍ଟିତଂ ମଯା
ହେ ଈଶ୍ୱର, ମୋ ଜନ୍ମ ଓ ରୂପ ଆପଣ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି, ଏବଂ ମୋର ସ୍ୱଭାବ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହିପରି ମୁଁ ଯେଉଁପରି କାମ କରିଛି, ସେଠି ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ।
ଯଦ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯଥା ପ୍ରଵର୍ତେଯ ଦେଵଦେଵ ତତୋ ମଯି ନ୍ଯାଯ୍ଯୋ ଦଣ୍ଡନିପାତସ୍ ତେ ତଵୈଵ ଵଚନଂ ଯଥା
ହେ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବ, ଯଦି ମୁଁ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ କାମ କରିଥାନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ମୋ ପ୍ରତି ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ ହେବ ।
ତଥାପି ଯଂ ଜଗତ୍ସ୍ଵାମୀ ଦଣ୍ଡଂ ପାତିତଵାନ୍ ମଯି ସ ସୋଢୋ ଽଯଂ ଵରୋ ଦଣ୍ଡସ୍ ତ୍ଵତ୍ତୋ ନାନ୍ଯୋ ଽସ୍ତୁ ମେ ଵରଃ
ତଥାପି, ଯେଉଁ ଦଣ୍ଡ ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ ମୋ ପ୍ରତି ଦେଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେଥିରେ ସହିଛି । ଆପଣଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟତୀତ ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୟା ନ ଦିଅନ୍ତୁ ।
ହତଵୀର୍ଯୋ ହତଵିଷୋ ଦମିତୋ ଽହଂ ତ୍ଵଯାଚ୍ଯୁତ ଜୀଵିତଂ ଦୀଯତାମ୍ ଏକମ୍ ଆଜ୍ଞାପଯ କରୋମି କିମ୍
ମୋର ଶକ୍ତି ନାଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ବିଷ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ଆପଣ ମୋତେ ବଶ କରିଛନ୍ତି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ । ମୋତେ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆପଣ ଯାହା କହିବେ, ମୁଁ ସେହି କାମ କରିବି ।
ନାତ୍ର ସ୍ଥେଯଂ ତ୍ଵଯା ସର୍ପ କଦାଚିଦ୍ ଯମୁନାଜଲେ ସଭୃତ୍ଯପରିଵାରସ୍ ତ୍ଵଂ ସମୁଦ୍ରସଲିଲଂ ଵ୍ରଜ
ହେ ସର୍ପ, ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଯମୁନା ନଦୀର ପାଣିରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ତୁମର ସମସ୍ତ ସହଚର ଓ ପରିବାର ସହିତ ସମୁଦ୍ରର ପାଣିକୁ ଯାଅ ।
ମତ୍ପଦାନି ଚ ତେ ସର୍ପ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୂର୍ଧନି ସାଗରେ ଗରୁଡଃ ପନ୍ନଗରିପୁସ୍ ତ୍ଵଯି ନ ପ୍ରହରିଷ୍ଯତି
ହେ ସର୍ପ, ସମୁଦ୍ରରେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ମୋର ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ, ନଗର ଶତ୍ରୁ ଗରୁଡ ତୁମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ ନାହିଁ ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସର୍ପରାଜାନଂ ମୁମୋଚ ଭଗଵାନ୍ ହରିଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସୋ ଽପି କୃଷ୍ଣାଯ ଜଗାମ ପଯସାଂ ନିଧିମ୍
ଏପରି କହି ଭଗବାନ୍ ହରି ସର୍ପରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଜଳର ନିବାସକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସଭୃତ୍ଯାପତ୍ଯବନ୍ଧଵଃ ସମସ୍ତଭାର୍ଯାସହିତଃ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସ୍ଵକଂ ହ୍ରଦମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କର ସହଚର, ସନ୍ତାନ, ବନ୍ଧୁ ଓ ସମସ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ନିଜ ହ୍ରଦ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ ।
ଗତେ ସର୍ପେ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ମୃତଂ ପୁନର୍ ଇଵାଗତମ୍ ଗୋପା ମୂର୍ଧନି ଗୋଵିନ୍ଦଂ ସିଷିଚୁର୍ ନେତ୍ରଜୈର୍ ଜଲୈଃ
ସର୍ପ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଗୋପମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଫେରିଆସିଥିବା ପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ଆଖିରୁ ଝରୁଥିବା ଲୁହରେ ସେଉଁଠି ସିଞ୍ଚନ କଲେ ।
କୃଷ୍ଣମ୍ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମାଣମ୍ ଅନ୍ଯେ ଵିସ୍ମିତଚେତସଃ ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ ମୁଦିତା ଗୋପା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶିଵଜଲାଂ ନଦୀମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ନଦୀର ପାଣି ପୁନି ଶୁଭ ହୋଇଯାଇଛି ।
ଗୀଯମାନୋ ଽଥ ଗୋପୀଭିଶ୍ ଚରିତୈଶ୍ ଚାରୁଚେଷ୍ଟିତୈଃ ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ଗୋପାଲୈଃ କୃଷ୍ଣୋ ଵ୍ରଜମ୍ ଉପାଗମତ୍
ଏହା ପରେ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର କାହାଣୀ ଓ ମଧୁର ଚଳାଚଳ ଗାଇଥିଲେ, ଗୋପମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ବ୍ରଜକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ଗାଃ ପାଲଯନ୍ତୌ ଚ ପୁନଃ ସହିତୌ ରାମକେଶଵୌ ଭ୍ରମମାଣୌ ଵନେ ତତ୍ର ରମ୍ଯଂ ତାଲଵନଂ ଗତୌ
ପୁନିଥରେ, ରାମ ଓ କେଶବ ଗାଁର ଗାଈ ଚରାଇବା ସହିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ଆନନ୍ଦମୟ ତାଳବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ତଚ୍ ଚ ତାଲଵନଂ ନିତ୍ଯଂ ଧେନୁକୋ ନାମ ଦାନଵଃ ନୃଗୋମାଂସକୃତାହାରଃ ସଦାଧ୍ଯାସ୍ତେ ଖରାକୃତିଃ
ସେ ତାଳବନରେ ସଦା ଧେନୁକ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ରହୁଥାଏ, ଯିଏ ଗଧା ଆକାର ଧରି ମଣିଷ ଓ ଗାଈର ମାଂସ ଖାଇଥାଏ।
ତତ୍ର ତାଲଵନଂ ରମ୍ଯଂ ଫଲସଂପତ୍ସମନ୍ଵିତମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ପୃହାନ୍ଵିତା ଗୋପାଃ ଫଲାଦାନେ ଽବ୍ରୁଵନ୍ ଵଚଃ
ସେଠାରେ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋହର ତାଳବନକୁ ଦେଖି ଗୋପମାନେ ଫଳ ତୁଳିବାକୁ ଆଶା କରି କଥା କହିଲେ।
ହେ ରାମ ହେ କୃଷ୍ଣ ସଦା ଧେନୁକେନୈଵ ରକ୍ଷ୍ଯତେ ଭୂପ୍ରଦେଶୋ ଯତସ୍ ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଯକ୍ତାନୀମାନି ସନ୍ତି ଵୈ
ହେ ରାମ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ଭୂମିକୁ ସଦା ଧେନୁକ ରକ୍ଷା କରେ; ତେଣୁ ଏହି ଫଳମାନେ ଏଠି ଅପରିଗୃହୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଯାଇଛି।
ଫଲାନି ପଶ୍ଯ ତାଲାନାଂ ଗନ୍ଧମୋଦଯୁତାନି ଵୈ ଵଯମ୍ ଏତାନ୍ଯ୍ ଅଭୀପ୍ସାମଃ ପାତ୍ଯନ୍ତାଂ ଯଦି ରୋଚତେ
ତାଳ ଗଛର ଫଳମାନଙ୍କୁ ଦେଖ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗନ୍ଧ ଓ ପକ୍କତା ଭରିଛି; ଆମେ ଏହି ଫଳ ଚାହୁଁଛୁ, ତୁମେ ଚାହିଲେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ତଳେ ପକାଇଦିଅ।
ଇତି ଗୋପକୁମାରାଣାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସଂକର୍ଷଣୋ ଵଚଃ କୃଷ୍ଣଶ୍ ଚ ପାତଯାମ୍ ଆସ ଭୁଵି ତାଲଫଲାନି ଵୈ
ଗୋପବାଳକମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ତାଳ ଫଳମାନେ ଭୂମିକୁ ପକାଇଦେଲେ।
ତାଲାନାଂ ପତତାଂ ଶବ୍ଦମ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯାସୁରରାଟ୍ ତତଃ ଆଜଗାମ ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା କୋପାଦ୍ ଦୈତେଯଗର୍ଦଭଃ
ତାଳ ଫଳ ପଡ଼ିବାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ରାଜା, ଗଧା ଆକାର ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲା।
ପଦ୍ଭ୍ଯାମ୍ ଉଭାଭ୍ଯାଂ ସ ତଦା ପଶ୍ଚିମାଭ୍ଯାଂ ଚ ତଂ ବଲୀ ଜଘାନୋରସି ତାଭ୍ଯାଂ ଚ ସ ଚ ତେନାପ୍ଯ୍ ଅଗୃହ୍ଯତ
ସେ ସମୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧେନୁକ ଦୁଇଟି ପଛ ପାଦରେ ବଳରାମଙ୍କ ଛାତିକୁ ଆଘାତ କଲା, କିନ୍ତୁ ବଳରାମ ସେହି ପାଦ ଧରି ଧରିଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଭ୍ରାମଣେନୈଵ ଚାମ୍ବରେ ଗତଜୀଵିତମ୍ ତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ଵେଗେନ ତୃଣରାଜନି
ଧରି ନେଇ ବଳରାମ ତାକୁ ଆକାଶରେ ଘୁରାଇ ମାରି, ମୃତ ଦେହକୁ ଜୋରରେ ତାଳ ଗଛର ଶିରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ତତଃ ଫଲାନ୍ଯ୍ ଅନେକାନି ତାଲାଗ୍ରାନ୍ ନିପତନ୍ ଖରଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପାତଯାମ୍ ଆସ ମହାଵାତୋ ଽମ୍ବୁଦାନ୍ ଇଵ
ତାଳ ଗଛର ଶିରୁ ଗଧା ତଳେ ପଡ଼ିବା ସହିତ ବହୁତ ଫଳ ଭୂମିକୁ ଝଡ଼ିପଡ଼ିଲା, ଯେପରି ତିବ୍ର ପବନ ମେଘମାନେକୁ ତଳେ ଆଣେ।
ଅନ୍ଯାନ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ଵୈ ଜ୍ଞାତୀନ୍ ଆଗତାନ୍ ଦୈତ୍ଯଗର୍ଦଭାନ୍ କୃଷ୍ଣଶ୍ ଚିକ୍ଷେପ ତାଲାଗ୍ରେ ବଲଭଦ୍ରଶ୍ ଚ ଲୀଲଯା
ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଦାନବ ଗଧାମାନେ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟ, ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳଭଦ୍ର ସହଜରେ ସେମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ତାଳ ଗଛ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କ୍ଷଣେନାଲଂକୃତା ପୃଥ୍ଵୀ ପକ୍ଵୈସ୍ ତାଲଫଲୈସ୍ ତଦା ଦୈତ୍ଯଗର୍ଦଭଦେହୈଶ୍ ଚ ମୁନଯଃ ଶୁଶୁଭେ ଽଧିକମ୍
କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭୂମି ରସାଳ ତାଳ ଫଳ ଓ ଦାନବ ଗଧାମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଶୋଭିତ ହେଇଗଲା, ଯାହା ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଲା।
ତତୋ ଗାଵୋ ନିରାବାଧାସ୍ ତସ୍ମିଂସ୍ ତାଲଵନେ ଦ୍ଵିଜାଃ ନଵଶଷ୍ପଂ ସୁଖଂ ଚେରୁର୍ ଯତ୍ର ଭୁକ୍ତମ୍ ଅଭୂତ୍ ପୁରା
ତାଳବନରେ ଏବେ ଗାଈମାନେ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ନୂତନ ଘାସ ଖାଇ ଆନନ୍ଦରେ ଚରିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବେ ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ ରାସଭଦୈତେଯେ ସାନୁଜେ ଵିନିପାତିତେ ସର୍ଵଗୋପାଲଗୋପୀନାଂ ରମ୍ଯଂ ତାଲଵନଂ ବଭୌ
ସେ ଗଧା ଦାନବ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଳବନ ଅତି ଶୋଭା ପାଇଲା।
ତତସ୍ ତୌ ଜାତହର୍ଷୌ ତୁ ଵସୁଦେଵସୁତାଵ୍ ଉଭୌ ଶୁଶୁଭାତେ ମହାତ୍ମାନୌ ବାଲଶୃଙ୍ଗାଵ୍ ଇଵର୍ଷଭୌ
ତାପରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିପୁରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ସେମାନେ ମହାନ ଆତ୍ମା, ଯେପରି ଦୁଇଟି ନବୀନ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ବଳଦ।
ଚାରଯନ୍ତୌ ଚ ଗା ଦୂରେ ଵ୍ଯାହରନ୍ତୌ ଚ ନାମଭିଃ ନିଯୋଗପାଶସ୍କନ୍ଧୌ ତୌ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତୌ
ସେମାନେ ଦୂରେ ଗାଈମାନେ ଚରାଇ, ନାମ ଡାକି ଡାକି, କନ୍ଧରେ ଚରାଇବା ଦୋରି ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଅଟୁଟ ହସି ଘୁରୁଥିଲେ।
ସୁଵର୍ଣାଞ୍ଜନଚୂର୍ଣାଭ୍ଯାଂ ତଦା ତୌ ଭୂଷିତାମ୍ବରୌ ମହେନ୍ଦ୍ରାଯୁଧସଂକାଶୌ ଶ୍ଵେତକୃଷ୍ଣାଵ୍ ଇଵାମ୍ବୁଦୌ
ସେମାନେ ସୁନା ଓ କଳା ଚୂର୍ଣ୍ଣରେ ରଙ୍ଗା ଓଡ଼ଣା ପିନ୍ଧି, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସଦୃଶ, ଧଳା ଓ କଳା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଚେରତୁର୍ ଲୋକସିଦ୍ଧାଭିଃ କ୍ରୀଡାଭିର୍ ଇତରେତରମ୍ ସମସ୍ତଲୋକନାଥାନାଂ ନାଥଭୂତୌ ଭୁଵଂ ଗତୌ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକନାଥଙ୍କ ନାଥ ହୋଇ, ସିଦ୍ଧମାନେ ସହ ଖେଳ କରି କରି ଭୂମିରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ମନୁଷ୍ଯଧର୍ମାଭିରତୌ ମାନଯନ୍ତୌ ମନୁଷ୍ଯତାମ୍ ତଜ୍ଜାତିଗୁଣଯୁକ୍ତାଭିଃ କ୍ରୀଡାଭିଶ୍ ଚେରତୁର୍ ଵନମ୍
ମଣିଷ ହେବାର ଗୁଣରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ମଣିଷତ୍ୱକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିଜ ଜନ୍ମ ଓ ସ୍ୱଭାବକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଖେଳ କରି କରି ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ।