ଏଵଂ ସଂସ୍ତୂଯମାନା ସା ଦେଵୈର୍ ଦେଵମ୍ ଅଧାରଯତ୍ ଗର୍ଭେଣ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ଜଗତାଂ ତ୍ରାଣକାରଣମ୍
ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିବାବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପଦ୍ମନୟନ ଭଗବାନ୍କୁ ଧାରଣ କଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉଦ୍ଧାରକ।
ତତୋ ଽଖିଲଜଗତ୍ପଦ୍ମବୋଧାଯାଚ୍ଯୁତଭାନୁନା ଦେଵକ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵସଂଧ୍ଯାଯାମ୍ ଆଵିର୍ଭୂତଂ ମହାତ୍ମନା
ତାପରେ, ପ୍ରଭାତବେଳେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପଦ୍ମ ଉଦ୍ବୋଧନ ପାଇଁ, ମହାତ୍ମା ଅଚ୍ୟୁତ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
ମଧ୍ଯରାତ୍ରେ ଽଖିଲାଧାରେ ଜାଯମାନେ ଜନାର୍ଦନେ ମନ୍ଦଂ ଜଗର୍ଜୁର୍ ଜଲଦାଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିମୁଚଃ ସୁରାଃ
ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ, ସମସ୍ତର ଆଧାର ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବାବେଳେ, ମେଘମାନେ ହଲୁକ ଶବ୍ଦ କଲେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ।
ଫୁଲ୍ଲେନ୍ଦୀଵରପତ୍ତ୍ରାଭଂ ଚତୁର୍ବାହୁମ୍ ଉଦୀକ୍ଷ୍ଯ ତମ୍ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଵକ୍ଷସଂ ଜାତଂ ତୁଷ୍ଟାଵାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ
ଫୁଲିଥିବା ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ଭଳି ଦେହ, ଚାରିଟି ହାତ, ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ବସୁଦେବ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଅଭିଷ୍ଟୂଯ ଚ ତଂ ଵାଗ୍ଭିଃ ପ୍ରସନ୍ନାଭିର୍ ମହାମତିଃ ଵିଜ୍ଞାପଯାମ୍ ଆସ ତଦା କଂସାଦ୍ ଭୀତୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ତାପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବସୁଦେବ କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ନିଜ ଅନୁରୋଧ ରଖିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଜ୍ଞାତୋ ଽସି ଦେଵଦେଵେଶ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧର ଦିଵ୍ଯଂ ରୂପମ୍ ଇଦଂ ଦେଵ ପ୍ରସାଦେନୋପସଂହର
ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ; ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ତୁମ କୃପାରେ ଅପସାରଣ କର।
ଅଦ୍ଯୈଵ ଦେଵ କଂସୋ ଽଯଂ କୁରୁତେ ମମ ଯାତନାମ୍ ଅଵତୀର୍ଣମ୍ ଇତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତ୍ଵାମ୍ ଅସ୍ମିନ୍ ମନ୍ଦିରେ ମମ
ଆଜି ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ତୁମେ ଅବତରିଛ କହି ଜାଣି, କଂସ ଆଜି ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବ।
ଯୋ ଽନନ୍ତରୂପୋ ଽଖିଲଵିଶ୍ଵରୂପୋ ଗର୍ଭେ ଽପି ଲୋକାନ୍ ଵପୁଷା ବିଭର୍ତି ପ୍ରସୀଦତାମ୍ ଏଷ ସ ଦେଵଦେଵଃ ସ୍ଵମାଯଯାଵିଷ୍କୃତବାଲରୂପଃ
ଯିଏ ଅନନ୍ତ ରୂପୀ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ସେଇ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ନିଜ ମାୟାରେ ଶିଶୁ ରୂପ ଦେଖାଇ, ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ଉପସଂହର ସର୍ଵାତ୍ମନ୍ ରୂପମ୍ ଏତଚ୍ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ ଜାନାତୁ ମାଵତାରଂ ତେ କଂସୋ ଽଯଂ ଦିତିଜାନ୍ତକ
ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଏହି ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପକୁ ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ଗୁପ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି କରି କଂସ, ଦିତିସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ସଂହାରକ, ଆପଣଙ୍କ ଅବତାର ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସ୍ତୁତୋ ଽହଂ ଯତ୍ ତ୍ଵଯା ପୂର୍ଵଂ ପୁତ୍ରାର୍ଥିନ୍ଯା ତଦ୍ ଅଦ୍ଯ ତେ ସଫଲଂ ଦେଵି ସଂଜାତଂ ଜାତୋ ଽହଂ ଯତ୍ ତଵୋଦରାତ୍
ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବରୁ ଆପଣ ଯେଉଁଥିରେ ପୁଅ ପାଇଁ ମୋତେ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ସେହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଆଜି ସଫଳ ହୋଇଛି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାଂସ୍ ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂଵ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଵସୁଦେଵୋ ଽପି ତଂ ରାତ୍ରାଵ୍ ଆଦାଯ ପ୍ରଯଯୌ ବହିଃ
ଏପରି କହି, ଭଗବାନ୍ ଶାନ୍ତ ହେଇ ରହିଲେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ରାତିରେ ବସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ବାହାରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ମୋହିତାଶ୍ ଚାଭଵଂସ୍ ତତ୍ର ରକ୍ଷିଣୋ ଯୋଗନିଦ୍ରଯା ମଥୁରାଦ୍ଵାରପାଲାଶ୍ ଚ ଵ୍ରଜତ୍ଯ୍ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭୌ
ସେଠାରେ ରକ୍ଷକମାନେ ଯୋଗମାୟାଙ୍କ ନିଦ୍ରାରେ ମୋହିତ ହେଇଥିଲେ, ଏବଂ ମଥୁରା ଦ୍ୱାରର ରକ୍ଷକମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭି ବାହାରୁଥିଲେ।
ଵର୍ଷତାଂ ଜଲଦାନାଂ ଚ ତତ୍ ତୋଯମ୍ ଉଲ୍ବଣଂ ନିଶି ସଂଛାଦ୍ଯ ତଂ ଯଯୌ ଶେଷଃ ଫଣୈର୍ ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିମ୍
ସେ ରାତିରେ ମେଘମାନେ ଭାରି ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଶେଷ ତାଙ୍କର ଫଣା ଦ୍ୱାରା ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଢାକି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ।
ଯମୁନାଂ ଚାତିଗମ୍ଭୀରାଂ ନାନାଵର୍ତଶତାକୁଲାମ୍ ଵସୁଦେଵୋ ଵହନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଜାନୁମାତ୍ରଵହାଂ ଯଯୌ
ବସୁଦେବ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବୋକା କରି, ଅତି ଗଭୀର ଏବଂ ଶତଶଃ ଘୂର୍ଣ୍ଣିରେ ଭରିଥିବା ଯମୁନା, ଯାହାର ପାଣି ତାଙ୍କର ଘୁଁଡ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା, ସେହି ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
କଂସସ୍ଯ କରମ୍ ଆଦାଯ ତତ୍ରୈଵାଭ୍ଯାଗତାଂସ୍ ତଟେ ନନ୍ଦାଦୀନ୍ ଗୋପଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ ଚ ଯମୁନାଯାଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ
ସେଠାରେ ତଟରେ, ବସୁଦେବ କଂସଙ୍କୁ ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ଆସିଥିବା ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ କାଲେ ଯଶୋଦାପି ମୋହିତା ଯୋଗନିଦ୍ରଯା ତାମ୍ ଏଵ କନ୍ଯାଂ ମୁନଯଃ ପ୍ରାସୂତ ମୋହିତେ ଜନେ
ସେ ସମୟରେ, ଯଶୋଦା ମଧ୍ୟ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ମୋହିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ ଥିବାବେଳେ, ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ମୁନିମାନେ।
ଵସୁଦେଵୋ ଽପି ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ବାଲମ୍ ଆଦାଯ ଦାରିକାମ୍ ଯଶୋଦାଶଯନେ ତୂର୍ଣମ୍ ଆଜଗାମାମିତଦ୍ଯୁତିଃ
ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ବସୁଦେବ ତୁରନ୍ତ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ପୁଅକୁ ରଖି, କନ୍ୟାକୁ ନେଇଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଚ ଵିବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସା ଯଶୋଦା ଜାତମ୍ ଆତ୍ମଜମ୍ ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲଶ୍ଯାମଂ ତତୋ ଽତ୍ଯର୍ଥଂ ମୁଦଂ ଯଯୌ
ଯେତେବେଳେ ଯଶୋଦା ଜାଗିଲେ, ସେ ନିଜ ଜନ୍ମା ଶିଶୁକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ପରି ଶ୍ୟାମ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଆଦାଯ ଵସୁଦେଵୋ ଽପି ଦାରିକାଂ ନିଜମନ୍ଦିରମ୍ ଦେଵକୀଶଯନେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଯଥାପୂର୍ଵମ୍ ଅତିଷ୍ଠତ
ବସୁଦେବ ପୁନି କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଦେବକୀଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ରଖି, ପୂର୍ବବତ୍ ରହିଲେ।
ତତୋ ବାଲଧ୍ଵନିଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରକ୍ଷିଣଃ ସହସୋତ୍ଥିତାଃ କଂସମ୍ ଆଵେଦଯାମ୍ ଆସୁର୍ ଦେଵକୀପ୍ରସଵଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଶିଶୁର ରୋଦନ ଶୁଣି ରକ୍ଷକମାନେ ତୁରନ୍ତ ଉଠିଗଲେ ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦେବକୀଙ୍କର ପ୍ରସବ ବିଷୟରେ କଂସଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ।
କଂସସ୍ ତୂର୍ଣମ୍ ଉପେତ୍ଯୈନାଂ ତତୋ ଜଗ୍ରାହ ବାଲିକାମ୍ ମୁଞ୍ଚ ମୁଞ୍ଚେତି ଦେଵକ୍ଯାସନ୍ନକଣ୍ଠଂ ନିଵାରିତଃ
କଂସ ତୁରନ୍ତ ଆସି, ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ଧରିଲେ, ଯଦିଓ ଦେବକୀ ଗଳା ଆଳଙ୍କୃତ ଥିବାବେଳେ, 'ଛାଡ଼, ଛାଡ଼' ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରୁଥିଲେ।
ଚିକ୍ଷେପ ଚ ଶିଲାପୃଷ୍ଠେ ସା କ୍ଷିପ୍ତା ଵିଯତି ସ୍ଥିତିମ୍ ଅଵାପ ରୂପଂ ଚ ମହତ୍ ସାଯୁଧାଷ୍ଟମହାଭୁଜମ୍ ପ୍ରଜହାସ ତଥୈଵୋଚ୍ଚୈଃ କଂସଂ ଚ ରୁଷିତାବ୍ରଵୀତ୍
ସେ କନ୍ୟାକୁ ପଥର ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଆକାଶରେ ଥମ୍ବି ରହିଲେ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟବାହୁ ବିଶାଳ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ହସିଲେ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କଂସଙ୍କୁ କହିଲେ।
କିଂ ମଯାକ୍ଷିପ୍ତଯା କଂସ ଜାତୋ ଯସ୍ ତ୍ଵାଂ ହନିଷ୍ଯତି ସର୍ଵସ୍ଵଭୂତୋ ଦେଵାନାମ୍ ଆସୀନ୍ ମୃତ୍ଯୁଃ ପୁରା ସ ତେ ତଦ୍ ଏତତ୍ ସଂପ୍ରଧାର୍ଯାଶୁ କ୍ରିଯତାଂ ହିତମ୍ ଆତ୍ମନଃ
'ହେ କଂସ, ମୋତେ ମାରି କଣ ଲାଭ? ଯିଏ ତୁମକୁ ମାରିବେ, ସେ ଆଗରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସାର୍ଥକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଥିଲେ, ଏବେ ତୁମର ନାଶ ହେବେ। ଏହା ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ତୁମ ପାଇଁ ଉପକାରୀ କାମ କର।'
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଦେଵୀ ଦିଵ୍ଯସ୍ରଗ୍ଗନ୍ଧଭୂଷଣା ପଶ୍ଯତୋ ଭୋଜରାଜସ୍ଯ ସ୍ତୁତା ସିଦ୍ଧୈର୍ ଵିହାଯସା
ଏପରି କହି, ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ଗନ୍ଧ ଓ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଭୋଜରାଜଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଯାଇ, ସିଦ୍ଧମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
କଂସସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଥୋଦ୍ଵିଗ୍ନମନାଃ ପ୍ରାହ ସର୍ଵାନ୍ ମହାସୁରାନ୍ ପ୍ରଲମ୍ବକେଶିପ୍ରମୁଖାନ୍ ଆହୂଯାସୁରପୁଂଗଵାନ୍
ତାପରେ କଂସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ମନେ, ପ୍ରଲମ୍ବ, କେଶୀ, ଧେନୁକ, ପୂତନା ଓ ଅରିଷ୍ଟା ଆଦି ମହାଅସୁରମାନେଂକୁ ଡାକି, ସମସ୍ତ ଅସୁରମାନେଂକୁ କହିଲେ।
ହେ ପ୍ରଲମ୍ବ ମହାବାହୋ କେଶିନ୍ ଧେନୁକ ପୂତନେ ଅରିଷ୍ଟାଦ୍ଯୈସ୍ ତଥା ଚାନ୍ଯୈଃ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵଚନଂ ମମ
'ହେ ପ୍ରଲମ୍ବ, ବଳଶାଳୀ, ହେ କେଶୀ, ଧେନୁକ, ପୂତନା, ଅରିଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ମୋ କଥା ଶୁଣ।'
ମାଂ ହନ୍ତୁମ୍ ଅମରୈର୍ ଯତ୍ନଃ କୃତଃ କିଲ ଦୁରାତ୍ମଭିଃ ମଦ୍ଵୀର୍ଯତାପିତାନ୍ ଵୀରାନ୍ ନ ତ୍ଵ୍ ଏତାନ୍ ଗଣଯାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଦୁଷ୍ଟ ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ବହୁତ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୋର ଶକ୍ତିରେ ଦମିତ ହୋଇଥିବା ସେହି ବୀରମାନେକୁ ମୁଁ କିଛି ମାନେ ନାହିଁ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ କନ୍ଯଯା ଚୋକ୍ତଂ ଜାଯତେ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵାଃ ହାସ୍ଯଂ ମେ ଜାଯତେ ଵୀରାସ୍ ତେଷୁ ଯତ୍ନପରେଷ୍ଵ୍ ଅପି
ଏହି କନ୍ୟା ଯାହା କହିଛି, ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଛି ଦେତ୍ୟା ମୁଖ୍ୟମାନେ। ସେମାନେ ଯେତେ ଚେଷ୍ଟା କରୁନ୍ଥିବି, ତଥାପି ସେହି ବୀରମାନେ ମୋତେ ହସାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।
ତଥାପି ଖଲୁ ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ତେଷାମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଧିକଂ ମଯା ଅପକାରାଯ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରା ଯତନୀଯଂ ଦୁରାତ୍ମନାମ୍
ତଥାପି, ହେ ଦେତ୍ୟାନ୍ତର୍ଗ, ସେହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ପାଇଁ ଆଉ ଅଧିକ ଚେଷ୍ଟା କରିବାକୁ ପଡିବ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅପକାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି।
ଉତ୍ପନ୍ନଶ୍ ଚାପି ମୃତ୍ଯୁର୍ ମେ ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵତ୍ପ୍ରଭୁଃ ଇତ୍ଯ୍ ଏତଦ୍ ବାଲିକା ପ୍ରାହ ଦେଵକୀଗର୍ଭସଂଭଵା
ମୋ ପାଇଁ, ଯିଏ ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ନାଥ, ମୃତ୍ୟୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି—ଏହିପରି କଥା ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେଇ ଝିଅ କହିଥିଲା।