ଵଵୌ ଗନ୍ଧଵହଶ୍ ଚୈଵ ମଲଯାଦ୍ରିନିକେତନଃ ପୁଷ୍ପାନ୍ ଉଚ୍ଚାଵଚାନ୍ ମେଧ୍ଯାନ୍ ପାତଯଂଶ୍ ଚ ଶନୈଃ ଶନୈଃ
ମଲୟ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ ହଳୁହଳୁ ବହିଲା, ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଫୁଲ ଧୀରେ ଧୀରେ ଝରିପଡ଼ିଲା।
ପୁଷ୍ପବାଣଧରଶ୍ ଚୈଵ ଗତ୍ଵା ତସ୍ଯ ସମୀପତଃ ମୁନେଶ୍ ଚ କ୍ଷୋଭଯାମ୍ ଆସ କାମସ୍ ତସ୍ଯାପି ମାନସମ୍
ପୁଷ୍ପବାଣଧାରୀ କାମ ମୁନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ମନକୁ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲେ।
ତତୋ ଗୀତଧ୍ଵନିଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନିର୍ ଵିସ୍ମିତମାନସଃ ଜଗାମ ଯତ୍ର ସା ସୁଭ୍ରୂଃ କାମବାଣପ୍ରପୀଡିତଃ
ତାପରେ ଗୀତର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ମୁନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ି, କାମବାଣର ଘାଉରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିଅଳିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାମ୍ ଆହ ସଂଦୃଷ୍ଟୋ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ ଭ୍ରଷ୍ଟୋତ୍ତରୀଯୋ ଵିକଲଃ ପୁଲକାଞ୍ଚିତଵିଗ୍ରହଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟି, ଉପର ଚାଦର ଖସିଯିବା, ଅସ୍ଥିର ହୃଦୟ ଓ ରୋମାଞ୍ଚିତ ଦେହ ସହିତ, ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
କାସି କସ୍ଯାସି ସୁଶ୍ରୋଣି ସୁଭଗେ ଚାରୁହାସିନି ମନୋ ହରସି ମେ ସୁଭ୍ରୁ ବ୍ରୂହି ସତ୍ଯଂ ସୁମଧ୍ଯମେ
ତୁମେ କିଏ, କାହାର ଝିଅ, ହେ ଶୁଭ ନିତମ୍ବିନୀ, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ମଧୁର ହସ ସହିତ ମୋର ମନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଛ। ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୂରୁ, ସତ୍ୟ କହ, ହେ ସୁମଧ୍ୟମା।
ତଵ କର୍ମକରା ଚାହଂ ପୁଷ୍ପାର୍ଥମ୍ ଅହମ୍ ଆଗତା ଆଦେଶଂ ଦେହି ମେ କ୍ଷିପ୍ରଂ କିଂ କରୋମି ତଵାଜ୍ଞଯା
ମୁଁ ତୁମର ଦାସୀ, ଫୁଲ ନେବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର ଆଦେଶ ଦିଅ, ମୁଁ କଣ କରିବି ତୁମର ଆଜ୍ଞାରେ?
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ଵଚନଂ ତସ୍ଯାସ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଧୈର୍ଯଂ ଵିମୋହିତଃ ଆଦାଯ ହସ୍ତେ ତାଂ ବାଲାଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ସ୍ଵମ୍ ଆଶ୍ରମମ୍
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେଇ ଝିଅଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ନେଇଗଲେ।
ତତଃ କାମଶ୍ ଚ ଵାଯୁଶ୍ ଚ ଵସନ୍ତଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଜଗ୍ମୁର୍ ଯଥାଗତଂ ସର୍ଵେ କୃତକୃତ୍ଯାସ୍ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାମଦେବ, ବାୟୁ ଓ ବସନ୍ତ, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ କାମ ସିଦ୍ଧ କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଦେବଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଶଶଂସୁଶ୍ ଚ ହରିଂ ଗତ୍ଵା ତସ୍ଯାସ୍ ତସ୍ଯ ଚ ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶକ୍ରସ୍ ତଦା ଦେଵାଃ ପ୍ରୀତାଃ ସୁମନସୋ ଽଭଵନ୍
ସେମାନେ ଗିଏ ହରିଙ୍କୁ ଯାଇ, ସେ ଓ ସେଠି ତାଙ୍କର କର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କହିଲେ। ଏହା ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ସ ଚ କଣ୍ଡୁସ୍ ତଯା ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଵିଶନ୍ନ୍ ଏଵ ଚାଶ୍ରମମ୍ ଆତ୍ମନଃ ପରମଂ ରୂପଂ ଚକାର ମଦନାକୃତି
ଏବଂ କଣ୍ଡୁ, ସେଠି ସେଠି ଝିଅ ସହିତ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ କାମଦେବଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ରୂପଯୌଵନସଂପନ୍ନମ୍ ଅତୀଵ ସୁମନୋହରମ୍ ଦିଵ୍ଯାଲଂକାରସଂଯୁକ୍ତଂ ଷୋଡଶଵତ୍ସରାକୃତି
ସେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯୌବନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ, ଦିବ୍ୟ ଆଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଷୋଳ ଓଁ ବର୍ଷର ଯୁବକ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯଵସ୍ତ୍ରଧରଂ କାନ୍ତଂ ଦିଵ୍ଯସ୍ରଗ୍ଗନ୍ଧଭୂଷିତମ୍ ସର୍ଵୋପଭୋଗସଂପନ୍ନଂ ସହସା ତପସୋ ବଲାତ୍
ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ହସ୍ତୀନ୍ଦ୍ର, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା, ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସା ତସ୍ଯ ତଦ୍ ଵୀର୍ଯଂ ପରଂ ଵିସ୍ମଯମ୍ ଆଗତା ଅହୋ ଽସ୍ଯ ତପସୋ ଵୀର୍ଯମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ମୁଦିତାଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖି, ସେ ଝିଅ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। 'ହାଁ, ଏହି ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି!' ବୋଲି କହି, ସେ ଖୁସି ହେଲେ।
ସ୍ନାନଂ ସଂଧ୍ଯାଂ ଜପଂ ହୋମଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂ ଦେଵତାର୍ଚନମ୍ ଵ୍ରତୋପଵାସନିଯମଂ ଧ୍ଯାନଂ ଚ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ସ୍ନାନ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ଜପ, ହୋମ, ଅଧ୍ୟୟନ, ଦେବତା ପୂଜା, ବ୍ରତ, ଉପବାସ, ନିୟମ ଓ ଧ୍ୟାନ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ—
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ ରେମେ ମୁଦିତସ୍ ତଯା ସାର୍ଧମ୍ ଅହର୍ନିଶମ୍ ମନ୍ମଥାଵିଷ୍ଟହୃଦଯୋ ନ ବୁବୋଧ ତପଃକ୍ଷଯମ୍
ସେ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଖୁସି ହୋଇ, ସେଠି ଝିଅ ସହିତ ଦିନ ରାତି ଭୋଗରେ ଲିନ ରହିଲେ, ମନ ମନେ ପ୍ରେମରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା କ୍ଷୟ ହେଉଛି ବୋଲି ଜାଣିଲେ ନାହିଁ।
ସଂଧ୍ଯାରାତ୍ରିଦିଵାପକ୍ଷମାସର୍ତ୍ଵଯନହାଯନମ୍ ନ ବୁବୋଧ ଗତଂ କାଲଂ ଵିଷଯାସକ୍ତମାନସଃ
ସନ୍ଧ୍ୟା, ରାତି, ଦିନ, ପକ୍ଷ, ମାସ, ଋତୁ, ବର୍ଷ—ଏହି ସମୟ ଯାଉଥିବାକୁ ସେ ଜାଣିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ତାଙ୍କର ମନ ଭୋଗରେ ଲିନ ଥିଲା।
ସା ଚ ତଂ କାମଜୈର୍ ଭାଵୈର୍ ଵିଦଗ୍ଧା ରହସି ଦ୍ଵିଜାଃ ଵରଯାମ୍ ଆସ ସୁଶ୍ରୋଣିଃ ପ୍ରଲାପକୁଶଲା ତଦା
ଏବଂ ସେ ଝିଅ, ଚତୁର ଭାବରେ, ଗୁପ୍ତରେ, କାମନା ଜନିତ କଥା ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ବିନୀ।
ଏଵଂ କଣ୍ଡୁସ୍ ତଯା ସାର୍ଧଂ ଵର୍ଷାଣାମ୍ ଅଧିକଂ ଶତମ୍ ଅତିଷ୍ଠନ୍ ମନ୍ଦରଦ୍ରୋଣ୍ଯାଂ ଗ୍ରାମ୍ଯଧର୍ମରତୋ ମୁନିଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, କଣ୍ଡୁ ମୁନି ଘରୋଇ ଜୀବନରେ ରତ ହୋଇ, ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ଉପତ୍ୟକାରେ ସେ ଝିଅ ସହିତ ଶତାଧିକ ବର୍ଷ ରହିଲେ।
ସା ତଂ ପ୍ରାହ ମହାଭାଗଂ ଗନ୍ତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମ୍ଯ୍ ଅହଂ ଦିଵମ୍ ପ୍ରସାଦସୁମୁଖୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ୍ ଅନୁଜ୍ଞାତୁଂ ତ୍ଵମ୍ ଅର୍ହସି
ସେ ଝିଅ ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟବାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଦେବଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ। ଦୟାକରି ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।'
ତଯୈଵମ୍ ଉକ୍ତଃ ସ ମୁନିସ୍ ତସ୍ଯାମ୍ ଆସକ୍ତମାନସଃ ଦିନାନି କତିଚିଦ୍ ଭଦ୍ରେ ସ୍ଥୀଯତାମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭାଷତ
ଏଭଳି କହିଲେ, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଆସକ୍ତ ମନରେ କହିଲେ, 'ଭଲ ହେଲେ, କିଛି ଦିନ ଅଧିକ ରୁହ।'
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତା ତତସ୍ ତେନ ସାଗ୍ରଂ ଵର୍ଷଶତଂ ପୁନଃ ବୁଭୁଜେ ଵିଷଯାଂସ୍ ତନ୍ଵୀ ତେନ ସାର୍ଧଂ ମହାତ୍ମନା
ସେ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ, ସୁନ୍ଦର ଦେହୀ, ଆଉ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ଭୋଗରେ ଲିନ ରହିଲେ।
ଅନୁଜ୍ଞାଂ ଦେହି ଭଗଵନ୍ ଵ୍ରଜାମି ତ୍ରିଦଶାଲଯମ୍ ଉକ୍ତସ୍ ତଯେତି ସ ପୁନଃ ସ୍ଥୀଯତାମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭାଷତ
'ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିବି,' ସେ କହିଲେ। ସେ ପୁନି କହିଲେ, 'ଏଉଁ ଅଧିକି ଥାଅ।'
ପୁନର୍ ଗତେ ଵର୍ଷଶତେ ସାଧିକେ ସା ଶୁଭାନନା ଯାମ୍ଯ୍ ଅହଂ ତ୍ରିଦିଵଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପ୍ରଣଯସ୍ମିତଶୋଭନମ୍
ଏହିପରି ଶୁଭ ମୁହଁଥିବା ସେ ଜଣେ ଜଣାଣୀ, ଶତବର୍ଷ ଅଧିକ ସମୟ ପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ହସରେ ତ୍ରିଦିବକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଉକ୍ତସ୍ ତଯୈଵଂ ସ ମୁନିଃ ପୁନର୍ ଆହାଯତେକ୍ଷଣାମ୍ ଇହାସ୍ଯତାଂ ମଯା ସୁଭ୍ରୁ ଚିରଂ କାଲଂ ଗମିଷ୍ଯସି
ସେ ଜଣାଣୀ ଏପରି କହିଲେ ପରେ, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ— 'ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିଅଳି, ଏଠାରେ ରୁହ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ତୁମେ ଯିବ।'
ତଚ୍ଛାପଭୀତା ସୁଶ୍ରୋଣୀ ସହ ତେନର୍ଷିଣା ପୁନଃ ଶତଦ୍ଵଯଂ କିଂଚିଦ୍ ଊନଂ ଵର୍ଷାଣାଂ ସମତିଷ୍ଠତ
ଶାପ ଭୟରେ, ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭା ହେଉଥିବା ସେ ଜଣାଣୀ, ସେ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରାୟ ଦୁଇଶ ଅଳ୍ପ କମ୍ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ।
ଗମନାଯ ମହାଭାଗୋ ଦେଵରାଜନିଵେଶନମ୍ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ ତଯା ତନ୍ଵ୍ଯା ସ୍ଥୀଯତାମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭାଷତ
ଦେବରାଜଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିବା ପାଇଁ ତୟାରି କରୁଥିବା ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀଙ୍କୁ, ସେ ସୁନ୍ଦରୀ କହିଲେ— 'ଏଠାରେ ରୁହ', ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ତସ୍ଯ ଶାପଭଯାଦ୍ ଭୀରୁର୍ ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯେନ ଚ ଦକ୍ଷିଣା ପ୍ରୋକ୍ତା ପ୍ରଣଯଭଙ୍ଗାର୍ତିଵେଦିନୀ ନ ଜହୌ ମୁନିମ୍
ତାଙ୍କ ଶାପ ଭୟରେ, ଭୟଭୀତ ଓ ମୃଦୁସ୍ଭାଭା, ସେ ଜଣାଣୀ ପ୍ରେମ ଭଙ୍ଗର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଜାଣି, ମୁନିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ।
ତଯା ଚ ରମତସ୍ ତସ୍ଯ ପରମର୍ଷେର୍ ଅହର୍ନିଶମ୍ ନଵଂ ନଵମ୍ ଅଭୂତ୍ ପ୍ରେମ ମନ୍ମଥାସକ୍ତଚେତସଃ
ସେ ଜଣାଣୀ ସହିତ, ସେ ମହାମୁନି ଦିନରାତି ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ ପ୍ରତିଦିନ ନୂଆ ହେଉଥିଲା, ମନ ମନ୍ମଥରେ ଲଗିଥିଲା।
ଏକଦା ତୁ ତ୍ଵରାଯୁକ୍ତୋ ନିଶ୍ଚକ୍ରାମୋଟଜାନ୍ ମୁନିଃ ନିଷ୍କ୍ରାମନ୍ତଂ ଚ କୁତ୍ରେତି ଗମ୍ଯତେ ପ୍ରାହ ସା ଶୁଭା
ଗୋଟିଏ ଦିନ, ତ୍ୱରାରେ ଥିବା ସେ ମୁନି ତାଙ୍କ ଉଟାରୁ ବାହାରିଲେ; ବାହାରୁଥିବାବେଳେ, ସେ ଶୁଭାଙ୍ଗନା ପଚାରିଲେ— 'କେଉଁଠି ଯାଉଛ?'
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ସ ତଯା ପ୍ରାହ ପରିଵୃତ୍ତମ୍ ଅହଃ ଶୁଭେ ସଂଧ୍ଯୋପାସ୍ତିଂ କରିଷ୍ଯାମି କ୍ରିଯାଲୋପୋ ଽନ୍ଯଥା ଭଵେତ୍
ସେ ଜଣାଣୀ ଏପରି ପଚାରିଲେ, ସେ ମୁନି କହିଲେ— 'ହେ ଶୁଭେ, ଦିନ ଘୁଞ୍ଚିଗଲା; ମୁଁ ସାଂଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବି, ନାହିଁହେଲେ ମୋର କ୍ରିୟା ଭଙ୍ଗ ହେବ।'