ଵିହାଯ ରତ୍ନସଂଘାଂଶ୍ ଚ ପ୍ରତିମାଂ ଶୁଭଲକ୍ଷଣାମ୍ ପୁଷ୍ପକେଣ ଵିମାନେନ ଲଙ୍କାଂ ପ୍ରାସ୍ଥାପଯଦ୍ ଦ୍ରୁତମ୍
ରତ୍ନର ଢେର ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ପ୍ରତିମାକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଏହି ପ୍ରତିମାକୁ ଦ୍ରୁତ ଲଂକାକୁ ପଠାଇଲେ।
ପୁରାଧ୍ଯକ୍ଷଃ ସ୍ଥିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଧର୍ମାତ୍ମା ସ ଵିଭୀଷଣଃ ରାଵଣସ୍ଯାନୁଜୋ ମନ୍ତ୍ରୀ ନାରାଯଣପରାଯଣଃ
ସହରର ରକ୍ଷକ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍ ବିଭୀଷଣ, ରାବଣଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ, ନାରାୟଣଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସେଠାରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଦଉଁଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ପ୍ରତିମାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଭଵନଚ୍ଯୁତାମ୍ ରୋମାଞ୍ଚିତତନୁର୍ ଭୂତ୍ଵା ଵିସ୍ମଯଂ ସମପଦ୍ଯତ
ସେ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରତିମା, ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୃହରୁ ଆସିଥିଲା, ଦେଖି ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଦେହ କନ୍ପୁରି ଉଠିଲା, ଭିତରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭରିଗଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଦେଵଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ତପଃ
ମନରେ ଅନନ୍ଦ ଭରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ଆଜି ମୋ ତପସ୍ୟା ଫଳିଲା।'
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସ ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁହୁର୍ ମୁହୁଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଭ୍ରାତରମ୍ ଆସାଦ୍ଯ କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ ଅଭାଷତ
ଏଭଳି କହି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁନିପୁନି ପ୍ରଣାମ କରି, ଜେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ।
ରାଜନ୍ ପ୍ରତିମଯା ତ୍ଵଂ ମେ ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି ଯାମ୍ ଆରାଧ୍ଯ ଜଗନ୍ନାଥ ନିସ୍ତରେଯଂ ଭଵାର୍ଣଵମ୍
'ରାଜା, ଏହି ପ୍ରତିମା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଦୟା କର, ଯାହାକୁ ପୂଜିଲେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ କୃପାରେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାଯାଏ।'
ଭ୍ରାତୁର୍ ଵଚନମ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ରାଵଣସ୍ ତଂ ତଦାବ୍ରଵୀତ୍ ଗୃହାଣ ପ୍ରତିମାଂ ଵୀର ତ୍ଵ୍ ଅନଯା କିଂ କରୋମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଭାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାବଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ବୀର, ଏହି ପ୍ରତିମା ନେଇଯା, ଏହାକୁ ନେଇ ମୁଁ କଣ କରିବି?'
ସ୍ଵଯଂଭୁଵଂ ସମାରାଧ୍ଯ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵିଜଯେ ତ୍ଵ୍ ଅହମ୍ ନାନାଶ୍ଚର୍ଯମଯଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵଭୂତଭଵୋଦ୍ଭଵମ୍
'ମୁଁ ସ୍ୱୟଂଭୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜି, ତିନି ଲୋକ ଜିତିଛି; ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ ଦେବତା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥଳ।'
ଵିଭୀଷଣୋ ମହାବୁଦ୍ଧିସ୍ ତଦା ତାଂ ପ୍ରତିମାଂ ଶୁଭାମ୍ ଶତମ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଚାବ୍ଦଂ ସମାରାଧ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍
ବିଭୀଷଣ, ମହାବୁଦ୍ଧି ଥିବା, ସେ ସୁଭଦ୍ର ପ୍ରତିମାକୁ ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ବର୍ଷ ଧରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ଅଜରାମରଣଂ ପ୍ରାପ୍ତମ୍ ଅଣିମାଦିଗୁଣୈର୍ ଯୁତମ୍ ରାଜ୍ଯଂ ଲଙ୍କାଧିପତ୍ଯଂ ଚ ଭୋଗାନ୍ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ସେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଗିଲେ, ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତି ଲାଭ କଲେ, ଲଂକାର ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଅହୋ ନୋ ଵିସ୍ମଯୋ ଜାତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵେଦଂ ପରମାମୃତମ୍ ଅନନ୍ତଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସଂଭଵଂ ଭୁଵି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ଆହା, ଏହି ପରମ ଅମୃତ ଶୁଣି, ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭୂମିରେ ଦୁର୍ଲଭ ଅବତାର ବିଷୟରେ ଜାଣି, ଆମେ କେତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବୁଛୁ।
ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମହେ ଦେଵ ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥାତଥମ୍ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସ୍ଯ୍ ଅଶେଷତଃ
ହେ ଦେବ, ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କର ମହିମା ସଠିକ୍ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ; ଆପଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବାକୁ ଉଚିତ।
ତଦା ସ ରାକ୍ଷସଃ କ୍ରୂରୋ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରାନ୍ ଲୋକପାଲାନ୍ ସମନୁଜାନ୍ ମୁନିସିଦ୍ଧାଂଶ୍ ଚ ପାପକୃତ୍
ତାପରେ ସେ କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଲୋକପାଳ, ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରିଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ଜିତିଲେ।
ଵିଜିତ୍ଯ ସମରେ ସର୍ଵାନ୍ ଆଜହାର ତଦଙ୍ଗନାଃ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ନଗରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ପୁନଃ ସୀତାର୍ଥମୋହିତଃ
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇ, ସେମାନଙ୍କ ମହିଳାମାନେକୁ ନେଇଲେ, ଲଂକା ସହରକୁ ପୁନଃ ଗଢ଼ିଲେ, ଏବଂ ସୀତା ପାଇଁ ପୁନି ମୋହିତ ହେଲେ।
ଶଙ୍କିତୋ ମୃଗରୂପେଣ ସୌଵର୍ଣେନ ଚ ରାଵଣଃ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ରାମେଣ ରଣେ ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ
ରାବଣ ସନ୍ଦେହ କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ପରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ରାମ ଓ ସଉମିତ୍ରି ମିଶି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ରାଵଣସ୍ଯ ଵଧାର୍ଥାଯ ହତ୍ଵା ଵାଲିଂ ମନୋଜଵମ୍ ଅଭିଷିକ୍ତଶ୍ ଚ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଯୁଵରାଜୋ ଽଙ୍ଗଦସ୍ ତଥା
ରାବଣଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ, ମନର ତୁରନ୍ତ ଗତି ଥିବା ବାଲିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜା ଓ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରାଗଲା।
ହନୁମାନ୍ ନଲନୀଲଶ୍ ଚ ଜାମ୍ବଵାନ୍ ପନସସ୍ ତଥା ଗଵଯଶ୍ ଚ ଗଵାକ୍ଷଶ୍ ଚ ପାଠୀନଃ ପରମୌଜସଃ
ହନୁମାନ୍, ନଳ, ନୀଳ, ଜାମ୍ବବାନ୍, ପନସ, ଗବୟ, ଗବାକ୍ଷ ଏବଂ ପାଠୀନ — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତିଶୟ ପ୍ରବଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ଥିଲେ।
ଏତୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ବହୁଭିର୍ ଵାନରୈଃ ସମହାବଲୈଃ ସମାଵୃତୋ ମହାଘୋରୈ ରାମୋ ରାଜୀଵଲୋଚନଃ
ଏହିମାନେ ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ସମର୍ଥ ଓ ଭୟଙ୍କର ବାନରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରାଯାଇ, ପଦ୍ମନୟନ ରାମ ଅନୁଗତ ହେଲେ।
ଗିରୀଣାଂ ସର୍ଵସଂଘାତୈଃ ସେତୁଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ମହୋଦଧୌ ବଲେନ ମହତା ରାମଃ ସମୁତ୍ତୀର୍ଯ ମହୋଦଧିମ୍
ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ର ଶକ୍ତି ଏକତ୍ର କରି, ରାମ ମହାସାଗର ଉପରେ ସେତୁ ବନେଇ, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ସାଗର ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ସଂଗ୍ରାମମ୍ ଅତୁଲଂ ଚକ୍ରେ ରକ୍ଷୋଗଣସମନ୍ଵିତଃ ଯମହସ୍ତଂ ପ୍ରହସ୍ତଂ ଚ ନିକୁମ୍ଭଂ କୁମ୍ଭମ୍ ଏଵ ଚ
ସେ ଅପୂର୍ବ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ରାକ୍ଷସ ଥିଲେ — ଯମହସ୍ତ, ପ୍ରହସ୍ତ, ନିକୁମ୍ଭ ଓ କୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ନରାନ୍ତକଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ତଥା ଚୈଵ ଯମାନ୍ତକମ୍ ମାଲାଢ୍ଯଂ ମାଲିକାଢ୍ଯଂ ଚ ହତ୍ଵା ରାମସ୍ ତୁ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ପରାକ୍ରମୀ ରାମ ନରାନ୍ତକ, ଯମାନ୍ତକ, ମାଳାଢ଼୍ୟ ଓ ମାଲିକାଢ଼୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
ପୁନର୍ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଂ ହତ୍ଵା କୁମ୍ଭକର୍ଣଂ ସରାଵଣମ୍ ଵୈଦେହୀଂ ଚାଗ୍ନିନାଶୋଧ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଂ ଵିଭୀଷଣେ
ପୁନି, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ, ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦାନ କଲେ।
ଵାସୁଦେଵଂ ସମାଦାଯ ଯାନଂ ପୁଷ୍ପକମ୍ ଆରୁହତ୍ ଲୀଲଯା ସମନୁପ୍ରାପଦ୍ ଅଯୋଧ୍ଯାଂ ପୂର୍ଵପାଲିତାମ୍
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସହ ନେଇ, ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ବସି, ସହଜରେ ପୂର୍ବରୁ ଶାସିତ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
କନିଷ୍ଠଂ ଭରତଂ ସ୍ନେହାଚ୍ ଛତ୍ରୁଘ୍ନଂ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ ଅଭିଷିଚ୍ଯ ତଦା ରାମଃ ସର୍ଵରାଜ୍ଯେ ଽଧିରାଜଵତ୍
ସ୍ନେହବଶତଃ ରାମ, ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଭରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାରାଜା ପରି।
ପୁରାତନୀଂ ସ୍ଵମୂର୍ତିଂ ଚ ସମାରାଧ୍ଯ ତତୋ ହରିଃ ଦଶ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦଶ ଵର୍ଷଶତାନି ଚ
ତାପରେ ହରି, ତାଙ୍କ ପୁରୁଣା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜା କରି, ଦଶ ହଜାର ଓ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସାଗରପର୍ଯନ୍ତାଂ ମେଦିନୀଂ ସ ତୁ ରାଘଵଃ ରାଜ୍ଯମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ସୁଗତିଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପଦମ୍ ଆଵିଶତ୍
ସାଗର ଦ୍ୱାରା ସୀମିତ ପୃଥିବୀର ଭୋଗ କରି, ସେ ରାଘବ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତାଂ ଚାପି ପ୍ରତିମାଂ ରାମଃ ସମୁଦ୍ରେଶାଯ ଦତ୍ତଵାନ୍ ଧନ୍ଯୋ ରକ୍ଷଯିତାସି ତ୍ଵଂ ତୋଯରତ୍ନସମନ୍ଵିତଃ
ଏବଂ ରାମ ସେଇ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସମୁଦ୍ରନାଥଙ୍କୁ ଦେଇ କହିଲେ, 'ଧନ୍ୟ, ତୁମେ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କର, ଏହା ଜଳର ରତ୍ନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ।'
ଦ୍ଵାପରଂ ଯୁଗମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ଯଦା ଦେଵୋ ଜଗତ୍ପତିଃ ଧରଣ୍ଯାଶ୍ ଚାନୁରୋଧେନ ଭାଵଶୈଥିଲ୍ଯକାରଣାତ୍
ଯେତେବେଳେ ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଧରାମାତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଓ ଧର୍ମ ଶିଥିଳତାର କାରଣରୁ,
ଅଵତୀର୍ଣଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ଵସୁଦେଵକୁଲେ ପ୍ରଭୁଃ କଂସାଦୀନାଂ ଵଧାର୍ଥାଯ ସଂକର୍ଷଣସହାଯଵାନ୍
ସେଇ ଭଗବାନ୍, ବସୁଦେବଙ୍କ ଗୃହରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ସହ ଥିଲେ, କଂସ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ।
ତଦା ତାଂ ପ୍ରତିମାଂ ଵିପ୍ରାଃ ସର୍ଵଵାଞ୍ଛାଫଲପ୍ରଦାମ୍ ସର୍ଵଲୋକହିତାର୍ଥାଯ କସ୍ଯଚିତ୍ କାରଣାନ୍ତରେ
ସେ ସମୟରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ଅନ୍ୟ କିଛି କାରଣରେ ସେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରାଗଲା।