ଵରିଷ୍ଠଂ ଦେଵଶିଲ୍ପୀନ୍ଦ୍ରଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଗ୍ରକର୍ମିଣମ୍ ପ୍ରତିମାଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ କୁରୁ ଶୈଲମଯୀଂ ଭୁଵି
ହେ ଦେବଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ପାର୍ବତୀୟ ପାଥରରେ ଏକ ବାସୁଦେବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କର।
ଯାଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଭକ୍ତାଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ଵୈ ମାନୁଷାଦଯଃ ଯେନ ଦାନଵରକ୍ଷୋଭ୍ଯୋ ଵିଜ୍ଞାଯ ସୁମହଦ୍ ଭଯମ୍
ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଯଥାବିଧି ଦେଖି, ଭକ୍ତମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଅନ୍ୟ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆସୁଥିବା ବଡ଼ ଭୟକୁ ଚିହ୍ନିପାରିବେ।
ତ୍ରିଦିଵଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ସୁମେରୁଶିଖରଂ ଚିରମ୍ ଵାସୁଦେଵଂ ସମାରାଧ୍ଯ ନିରାତଙ୍କା ଵସନ୍ତି ତେ
ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ସୁମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜି, ଭୟ ଛାଡ଼ି ସେଠାରେ ବାସ କରିଥାନ୍ତି।
ମମ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ତୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଚକାର ପ୍ରତିମାଂ ଶୁଦ୍ଧାଂ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରାମ୍
ମୋର କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତୁରନ୍ତ ଏକ ପବିତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କଲେ, ଯାହାରେ ସଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିଲେ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁକ୍ତାଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାଯତେକ୍ଷଣାମ୍ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଲକ୍ଷ୍ମସଂଯୁକ୍ତାମ୍ ଅତ୍ଯୁଗ୍ରାଂ ପ୍ରତିମୋତ୍ତମାମ୍
ସେହି ମୂର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମ ଭଳି ଆଖି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ।
ଵନମାଲାଵୃତୋରସ୍କାଂ ମୁକୁଟାଙ୍ଗଦଧାରିଣୀମ୍ ପୀତଵସ୍ତ୍ରାଂ ସୁପୀନାଂସାଂ କୁଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାମ୍ ଅଲଂକୃତାମ୍
ତାଙ୍କର ଛାତି ଉପରେ ବନମାଳା ରହିଥିଲା, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ବାହୁରେ ବାହୁବଳୟ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଚଉଡ଼ା କାନ୍ଧ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ।
ଏଵଂ ସା ପ୍ରତିମା ଦିଵ୍ଯା ଗୁହ୍ଯମନ୍ତ୍ରୈସ୍ ତଦା ସ୍ଵଯମ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକାଲମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ମଯାସୌ ନିର୍ମିତା ପୁରା
ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସେଇ ସମୟରେ ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଯଥାଯଥ ସମୟରେ, ପୁରାତନ କାଳରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲି।
ତସ୍ମିନ୍ କାଲେ ତଦା ଶକ୍ରୋ ଦେଵରାଟ୍ ଖେଚରୈଃ ସହ ଜଗାମ ବ୍ରହ୍ମସଦନମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ଗଜମ୍ ଉତ୍ତମମ୍
ସେଇ ସମୟରେ ଦେବମାନ୍ୟ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର, ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସହିତ, ଉତ୍ତମ ହସ୍ତୀରେ ଚଢ଼ି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରସାଦ୍ଯ ପ୍ରତିମାଂ ଶକ୍ରଃ ସ୍ନାନଦାନୈଃ ପୁନଃ ପୁନଃ ପ୍ରତିମାଂ ତାଂ ସମାରାଧ୍ଯ ସ୍ଵପୁରଂ ପୁନର୍ ଆଗମତ୍
ଶକ୍ର ବାରମ୍ବାର ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ସେହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜି, ପୁନି ନିଜ ସ୍ୱନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ତାଂ ସମାରାଧ୍ଯ ସୁଚିରଂ ଯତଵାକ୍କାଯମାନସଃ ଵୃତ୍ରାଦ୍ଯାନ୍ ଅସୁରାନ୍ କ୍ରୂରାନ୍ ନମୁଚିପ୍ରମୁଖାନ୍ ସ ଚ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମନ, ଦେହ ଓ କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜି, ବିତ୍ର, ନମୁଚି ଆଦି କ୍ରୁର ଅସୁରମାନେକୁ ଜୟ କଲେ।
ନିହତ୍ଯ ଦାନଵାନ୍ ଭୀମାନ୍ ଭୁକ୍ତଵାନ୍ ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଚ ଯୁଗେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତ୍ରେତାଯାଂ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ
ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେକୁ ବଧ କରି, ସେ ତିନି ଲୋକର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁଗ ତ୍ରେତା ଆସିଲାବେଳେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ବଭୂଵ ସୁମହାଵୀର୍ଯୋ ଦଶଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ଦଶ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ନିରାହାରୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସେ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଉପବାସ ରହି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିଲେ।
ଚଚାର ଵ୍ରତମ୍ ଅତ୍ଯୁଗ୍ରଂ ତପଃ ପରମଦୁଶ୍ଚରମ୍ ତପସା ତେନ ତୁଷ୍ଟୋ ଽହଂ ଵରଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦତ୍ତଵାନ୍
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ବ୍ରତ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଏହି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲି।
ଅଵଧ୍ଯଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସ ଦୈତ୍ଯୋରଗରକ୍ଷସାମ୍ ଶାପପ୍ରହରଣୈର୍ ଉଗ୍ରୈର୍ ଅଵଧ୍ଯୋ ଯମକିଂକରୈଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ ହେଲେ, ଶାପ ଦ୍ୱାରା ଆସୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯମର ଦୂତମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଜୟ ହେଲେ।
ଵରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତଦା ରକ୍ଷୋ ଯକ୍ଷାନ୍ ସର୍ଵଗଣାନ୍ ଇମାନ୍ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷଂ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ଶକ୍ରଂ ଜେତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ
ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ, ସେ ରାକ୍ଷସ ଯକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ଗଣଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ, ଧନର ଅଧିପତିଙ୍କୁ ହରାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ସଂଗ୍ରାମଂ ସୁମହାଘୋରଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵୈଃ ସ ରାକ୍ଷସଃ ଦେଵରାଜଂ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ତଦା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତେତି ଵୈ
ସେ ରାକ୍ଷସ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହରାଇଲେ, ଏହିଠାରୁ ସେ 'ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ରାକ୍ଷସସ୍ ତତ୍ସୁତୋ ନାମ ମେଘନାଦଃ ପ୍ରଲବ୍ଧଵାନ୍ ଅମରାଵତୀଂ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଵରାଜଗୃହେ ଶୁଭେ
ସେ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ପୁଅ ମେଘନାଦ ନାମରେ ଅମରାବତୀକୁ ଅଧିକାର କଲେ, ତାପରେ ଦେବରାଜଙ୍କ ଶୁଭ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦଦର୍ଶାଞ୍ଜନସଂକାଶାଂ ରାଵଣସ୍ ତୁ ବଲାନ୍ଵିତଃ ପ୍ରତିମାଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁତାମ୍
ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ, କାଜଳ ଭଳି କଳା ଓ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ବାସୁଦେବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦେଖିଲେ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସଲକ୍ଷ୍ମସଂଯୁକ୍ତାଂ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରାଯତେକ୍ଷଣାମ୍ ଵନମାଲାଵୃତୋରସ୍କାଂ ମୁକୁଟାଙ୍ଗଦଭୂଷିତାମ୍
ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଚଉଡ଼ା ଆଖି, ମାଳତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବନଫୁଲର ମାଳା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ହାତରେ ବାହୁବଳୟ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ଦେଖାଗଲା।
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାହସ୍ତାଂ ପୀତଵସ୍ତ୍ରାଂ ଚତୁର୍ଭୁଜାମ୍ ସର୍ଵାଭରଣସଂଯୁକ୍ତାଂ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦାମ୍
ହାତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଵିହାଯ ରତ୍ନସଂଘାଂଶ୍ ଚ ପ୍ରତିମାଂ ଶୁଭଲକ୍ଷଣାମ୍ ପୁଷ୍ପକେଣ ଵିମାନେନ ଲଙ୍କାଂ ପ୍ରାସ୍ଥାପଯଦ୍ ଦ୍ରୁତମ୍
ରତ୍ନର ଢେର ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ପ୍ରତିମାକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଏହି ପ୍ରତିମାକୁ ଦ୍ରୁତ ଲଂକାକୁ ପଠାଇଲେ।
ପୁରାଧ୍ଯକ୍ଷଃ ସ୍ଥିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଧର୍ମାତ୍ମା ସ ଵିଭୀଷଣଃ ରାଵଣସ୍ଯାନୁଜୋ ମନ୍ତ୍ରୀ ନାରାଯଣପରାଯଣଃ
ସହରର ରକ୍ଷକ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍ ବିଭୀଷଣ, ରାବଣଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ, ନାରାୟଣଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସେଠାରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଦଉଁଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ପ୍ରତିମାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଭଵନଚ୍ଯୁତାମ୍ ରୋମାଞ୍ଚିତତନୁର୍ ଭୂତ୍ଵା ଵିସ୍ମଯଂ ସମପଦ୍ଯତ
ସେ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରତିମା, ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୃହରୁ ଆସିଥିଲା, ଦେଖି ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଦେହ କନ୍ପୁରି ଉଠିଲା, ଭିତରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭରିଗଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଦେଵଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ଅଦ୍ଯ ମେ ସଫଲଂ ତପଃ
ମନରେ ଅନନ୍ଦ ଭରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ଆଜି ମୋ ତପସ୍ୟା ଫଳିଲା।'
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସ ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁହୁର୍ ମୁହୁଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଭ୍ରାତରମ୍ ଆସାଦ୍ଯ କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ ଅଭାଷତ
ଏଭଳି କହି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁନିପୁନି ପ୍ରଣାମ କରି, ଜେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ।
ରାଜନ୍ ପ୍ରତିମଯା ତ୍ଵଂ ମେ ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି ଯାମ୍ ଆରାଧ୍ଯ ଜଗନ୍ନାଥ ନିସ୍ତରେଯଂ ଭଵାର୍ଣଵମ୍
'ରାଜା, ଏହି ପ୍ରତିମା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଦୟା କର, ଯାହାକୁ ପୂଜିଲେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ କୃପାରେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାଯାଏ।'
ଭ୍ରାତୁର୍ ଵଚନମ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ରାଵଣସ୍ ତଂ ତଦାବ୍ରଵୀତ୍ ଗୃହାଣ ପ୍ରତିମାଂ ଵୀର ତ୍ଵ୍ ଅନଯା କିଂ କରୋମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଭାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାବଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ବୀର, ଏହି ପ୍ରତିମା ନେଇଯା, ଏହାକୁ ନେଇ ମୁଁ କଣ କରିବି?'
ସ୍ଵଯଂଭୁଵଂ ସମାରାଧ୍ଯ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଵିଜଯେ ତ୍ଵ୍ ଅହମ୍ ନାନାଶ୍ଚର୍ଯମଯଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵଭୂତଭଵୋଦ୍ଭଵମ୍
'ମୁଁ ସ୍ୱୟଂଭୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜି, ତିନି ଲୋକ ଜିତିଛି; ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ ଦେବତା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥଳ।'
ଵିଭୀଷଣୋ ମହାବୁଦ୍ଧିସ୍ ତଦା ତାଂ ପ୍ରତିମାଂ ଶୁଭାମ୍ ଶତମ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଚାବ୍ଦଂ ସମାରାଧ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍
ବିଭୀଷଣ, ମହାବୁଦ୍ଧି ଥିବା, ସେ ସୁଭଦ୍ର ପ୍ରତିମାକୁ ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ବର୍ଷ ଧରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ଅଜରାମରଣଂ ପ୍ରାପ୍ତମ୍ ଅଣିମାଦିଗୁଣୈର୍ ଯୁତମ୍ ରାଜ୍ଯଂ ଲଙ୍କାଧିପତ୍ଯଂ ଚ ଭୋଗାନ୍ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ସେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଗିଲେ, ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତି ଲାଭ କଲେ, ଲଂକାର ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।