ଯଦା ତେଭ୍ଯୋ ନ ବିଭେତି ଯଦା ଚାସ୍ମାନ୍ ନ ବିଭ୍ଯତି ଯଦା ନେଚ୍ଛତି ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ତଦା
ଯେତେବେଳେ କେହି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭୟ କରୁନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଚାହିଁନାହାନ୍ତି, ଦ୍ୱେଷ କରୁନାହାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଯା ଦୁସ୍ତ୍ଯଜା ଦୁର୍ମତିଭିର୍ ଯା ନ ଜୀର୍ଯତି ଜୀର୍ଯତଃ ଯୋ ଽସୌ ପ୍ରାଣାନ୍ତିକୋ ରୋଗସ୍ ତାଂ ତୃଷ୍ଣାଂ ତ୍ଯଜତଃ ସୁଖମ୍
ଯେ ତୃଷ୍ଣା ମୂର୍ଖମାନେ ଛାଡ଼ିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହା ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୟସ୍କ ହୁଏନାହିଁ, ଯାହା ଜୀବନ ଶେଷ କରୁଥିବା ରୋଗ, ସେଇ ତୃଷ୍ଣାକୁ ଯିଏ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ, ସେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।
ଜୀର୍ଯନ୍ତି ଜୀର୍ଯତଃ କେଶା ଦନ୍ତା ଜୀର୍ଯନ୍ତି ଜୀର୍ଯତଃ ଧନାଶା ଜୀଵିତାଶା ଚ ଜୀର୍ଯତୋ ଽପି ନ ଜୀର୍ଯତି
ମଣିଷ ବୟସ୍କ ହେଲେ ତାଙ୍କର କେଶ, ଦାନ୍ତ ବୟସ୍କ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଧନ ଓ ଜୀବନର ଆଶା ବୟସ୍କ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୟସ୍କ ହୁଏନାହିଁ।
ଯଚ୍ ଚ କାମସୁଖଂ ଲୋକେ ଯଚ୍ ଚ ଦିଵ୍ଯଂ ମହତ୍ ସୁଖମ୍ ତୃଷ୍ଣାକ୍ଷଯସୁଖସ୍ଯୈତେ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀଂ କଲାମ୍
ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ମହାନ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରନ୍ତି, ତୃଷ୍ଣା ଶେଷ ହେବାର ଆନନ୍ଦର ଏକ ଶୋଳାଂଶ ସମ୍ମିଳିତ ହୁଏନାହିଁ।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସ ରାଜର୍ଷିଃ ସଦାରଃ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ ଵନମ୍ କାଲେନ ମହତା ଚାଯଂ ଚଚାର ଵିପୁଲଂ ତପଃ
ଏପରି କହି, ସେ ରାଜା ଋଷି ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗେ ଗତିଂ ପ୍ରାପ ତପସୋ ଽନ୍ତେ ମହାଯଶାଃ ଅନଶ୍ନନ୍ ଦେହମ୍ ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ସଦାରଃ ସ୍ଵର୍ଗମ୍ ଆପ୍ତଵାନ୍
ତପସ୍ୟା ଶେଷରେ, ସେ ମହାନ ଯଶସ୍ୱୀ ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଖାଇନଥିବାବେଳେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ତସ୍ଯ ଵଂଶେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପଞ୍ଚ ରାଜର୍ଷିସତ୍ତମାଃ ଯୈର୍ ଵ୍ଯାପ୍ତା ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵ ଗଭସ୍ତିଭିଃ
ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ପାଞ୍ଚଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଋଷି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଆବୃତ ହୋଇଥିଲା।
ଯଦୋସ୍ ତୁ ଵଂଶଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ରାଜସତ୍କୃତମ୍ ଯତ୍ର ନାରାଯଣୋ ଜଜ୍ଞେ ହରିର୍ ଵୃଷ୍ଣିକୁଲୋଦ୍ଵହଃ
ଏବେ ମୁଁ ଯଦୁଙ୍କ ବଂଶ ଉପରେ କଥା କହିବି, ଯାହାକୁ ରାଜାମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ନାରାୟଣ, ହରି, ବୃଷ୍ଣି କୁଳର ମହିମା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ସୁସ୍ଥଃ ପ୍ରଜାଵାନ୍ ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ କୀର୍ତିମାଂଶ୍ ଚ ଭଵେନ୍ ନରଃ ଯଯାତିଚରିତଂ ନିତ୍ଯମ୍ ଇଦଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଯିଏ ଯୟାତିଙ୍କ ଏହି କଥାକୁ ସଦା ଶୁଣନ୍ତି, ମହାନ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ସୁସ୍ଥ, ସନ୍ତାନବାନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି।
ପୁରୋର୍ ଵଂଶଂ ଵଯଂ ସୂତ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ଦ୍ରୁହ୍ଯସ୍ଯାନୋର୍ ଯଦୋଶ୍ ଚୈଵ ତୁର୍ଵସୋଶ୍ ଚ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍
ହେ ସୂତ, ଆମେ ପୁରୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ, ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁଙ୍କ ବଂଶ ସଠିକ୍ ଭାବେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ ପୁରୋର୍ ଵଂଶଂ ମହାତ୍ମନଃ ଵିସ୍ତରେଣାନୁପୂର୍ଵ୍ଯା ଚ ପ୍ରଥମଂ ଵଦତୋ ମମ
ମୁନିମାନେ, ଆମେ ପୁରୁଙ୍କ ବଢ଼ିଆ ବଂଶ ପ୍ରଥମରୁ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଭାବେ ସବୁ ଖୋଲାସାରେ କହିବି, ଆପଣମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ପୁରୋଃ ପୁତ୍ରଃ ସୁଵୀରୋ ଽଭୂନ୍ ମନସ୍ଯୁସ୍ ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ରାଜା ଚାଭଯଦୋ ନାମ ମନସ୍ଯୋର୍ ଅଭଵତ୍ ସୁତଃ
ପୁରୁଙ୍କ ପୁଅ ସୁବୀର ଥିଲେ, ସେଠାରୁ ମନସ୍ୟୁ ଜନ୍ମିଲେ, ମନସ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରାଜା ଅଭୟଦ।
ତଥୈଵାଭଯଦସ୍ଯାସୀତ୍ ସୁଧନ୍ଵା ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ ସୁଧନ୍ଵନଃ ସୁବାହୁଶ୍ ଚ ରୌଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ଏଭଳି ଅଭୟଦଙ୍କ ପୁଅ ସୁଧନ୍ବନ ନାମକ ରାଜା ହେଲେ, ସୁଧନ୍ବନଙ୍କ ପୁଅ ସୁବାହୁ ଓ ସେଠାରୁ ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱ ଜନ୍ମିଲେ।
ରୌଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ଯ ଦଶାର୍ଣେଯୁଃ କୃକଣେଯୁସ୍ ତଥୈଵ ଚ କକ୍ଷେଯୁସ୍ଥଣ୍ଡିଲେଯୁଶ୍ ଚ ସନ୍ନତେଯୁସ୍ ତଥୈଵ ଚ
ରୌଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କ ଦଶଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ଦଶାର୍ଣ୍ଣେୟ, କୃକଣେୟ, କକ୍ଷେୟ, ସ୍ଥଣ୍ଡିଳେୟ ଓ ସନ୍ନତେୟ।
ଋଚେଯୁଶ୍ ଚ ଜଲେଯୁଶ୍ ଚ ସ୍ଥଲେଯୁଶ୍ ଚ ମହାବଲଃ ଧନେଯୁଶ୍ ଚ ଵନେଯୁଶ୍ ଚ ପୁତ୍ରକାଶ୍ ଚ ଦଶ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ଏହିପରି ଋଚେୟୁ, ଜଳେୟୁ, ସ୍ଥଳେୟୁ (ଯିଏ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ), ଧନେୟୁ, ଓ ବନେୟୁ—ଏହି ଦଶଜଣ ପୁଅ ଓ ଦଶଜଣ ଝିଅ ଥିଲେ।
ଭଦ୍ରା ଶୂଦ୍ରା ଚ ମଦ୍ରା ଚ ଶଲଦା ମଲଦା ତଥା ଖଲଦା ଚ ତତୋ ଵିପ୍ରା ନଲଦା ସୁରସାପି ଚ
ଭଦ୍ରା, ଶୂଦ୍ରା, ମଦ୍ରା, ଶଳଦା, ମଳଦା, ଖଳଦା, ବିପ୍ରା, ନଳଦା, ସୁରସା ଓ ଗୋଚପଳା—ଏହି ଦଶଜଣ ଝିଅ ଥିଲେ।
ତଥା ଗୋଚପଲା ଚ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନକୂଟା ଚ ତା ଦଶ ଋଷିର୍ ଜାତୋ ଽତ୍ରିଵଂଶେ ଚ ତାସାଂ ଭର୍ତା ପ୍ରଭାକରଃ
ଏହିପରି ଗୋଚପଳା ଓ ଷ୍ଟ୍ରୀରତ୍ନକୂଟା—ଏହି ଦଶଜଣ; ଏମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଭାକର ଥିଲେ, ଏବଂ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଋଷି ଅତ୍ରି ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଲେ।
ଭଦ୍ରାଯାଂ ଜନଯାମ୍ ଆସ ସୁତଂ ସୋମଂ ଯଶସ୍ଵିନମ୍ ସ୍ଵର୍ଭାନୁନା ହତେ ସୂର୍ଯେ ପତମାନେ ଦିଵୋ ମହୀମ୍
ଭଦ୍ରାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ସେ ଯଶସ୍ବୀ ସୋମଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେତେବେଳେ ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି ତାଙ୍କୁ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଢଳି ପଡ଼ାଇଥିଲେ।
ତମୋଭିଭୂତେ ଲୋକେ ଚ ପ୍ରଭା ଯେନ ପ୍ରଵର୍ତିତା ସ୍ଵସ୍ତି ତେ ଽସ୍ତ୍ଵ୍ ଇତି ଚୋକ୍ତ୍ଵା ଵୈ ପତମାନୋ ଦିଵାକରଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ତେବେ ସେ ଆଲୋକ ଆଣିଥିଲେ; ଢଳି ପଡ଼ୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ, 'ତୁମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।'
ଵଚନାତ୍ ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରର୍ଷେର୍ ନ ପପାତ ଦିଵୋ ମହୀମ୍ ଅତ୍ରିଶ୍ରେଷ୍ଠାନି ଗୋତ୍ରାଣି ଯଶ୍ ଚକାର ମହାତପାଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିଙ୍କ କଥାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଢଳିପଡ଼ିଲେ ନାହିଁ; ମହାତପସ୍ବୀ ଅତ୍ରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ଯଜ୍ଞେଷ୍ଵ୍ ଅତ୍ରେର୍ ବଲଂ ଚୈଵ ଦେଵୈର୍ ଯସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ସ ତାସୁ ଜନଯାମ୍ ଆସ ପୁତ୍ରିକାସ୍ଵ୍ ଆତ୍ମକାମଜାନ୍
ଅତ୍ରିଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସେହି ଝିଅମାନଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇଲେ।
ଦଶ ପୁତ୍ରାନ୍ ମହାସତ୍ତ୍ଵାଂସ୍ ତପସ୍ଯ୍ ଉଗ୍ରେ ରତାଂସ୍ ତଥା ତେ ତୁ ଗୋତ୍ରକରା ଵିପ୍ରା ଋଷଯୋ ଵେଦପାରଗାଃ
ସେ ଦଶଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇଲେ, ଯେମାନେ କଠିନ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ; ସେମାନେ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଋଷି ଓ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯାତ୍ରେଯା ଇତି ଖ୍ଯାତାଃ କିଂଚ ତ୍ରିଧନଵର୍ଜିତାଃ କକ୍ଷେଯୋସ୍ ତନଯାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଆସଂସ୍ ତ୍ରଯ ଏଵ ମହାରଥାଃ
ସେମାନେ 'ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟ' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଏବଂ ତିନି ପ୍ରକାର ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ; କକ୍ଷେୟଙ୍କ ତିନିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ବଡ଼ ରଥୀ।
ସଭାନରଶ୍ ଚାକ୍ଷୁଷଶ୍ ଚ ପରମନ୍ଯୁସ୍ ତଥୈଵ ଚ ସଭାନରସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ ତୁ ଵିଦ୍ଵାନ୍ କାଲାନଲୋ ନୃପଃ
ସଭାନର, ଚାକ୍ଷୁଷ ଓ ପରମନ୍ୟୁ; ସଭାନରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା କାଳାନଳ।
କାଲାନଲସ୍ଯ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସୃଞ୍ଜଯୋ ନାମ ଵୈ ସୁତଃ ସୃଞ୍ଜଯସ୍ଯାଭଵତ୍ ପୁତ୍ରୋ ଵୀରୋ ରାଜା ପୁରଂଜଯଃ
କାଳାନଳଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମଜ୍ଞ ସୃଞ୍ଜୟ; ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁଅ ଶୂର ବିର ରାଜା ପୁରଞ୍ଜୟ।
ଜନମେଜଯୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପୁରଂଜଯସୁତୋ ଽଭଵତ୍ ଜନମେଜଯସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେର୍ ମହାଶାଲୋ ଽଭଵତ୍ ସୁତଃ
ମୁନିମାନେ, ପୁରଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁଅ ଜନମେଜୟ ଥିଲେ; ରାଜା ଓ ଋଷି ଜନମେଜୟଙ୍କ ପୁଅ ମହାଶାଳ।
ଦେଵେଷୁ ସ ପରିଜ୍ଞାତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଯଶା ଭୁଵି ମହାମନା ନାମ ସୁତୋ ମହାଶାଲସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ସେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଯଶ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା; ମହାଶାଳଙ୍କ ପୁଅ ମହାମନାସ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିଲେ।
ଜଜ୍ଞେ ଵୀରଃ ସୁରଗଣୈଃ ପୂଜିତଃ ସୁମହାମନାଃ ମହାମନାସ୍ ତୁ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଜନଯାମ୍ ଆସ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏକ ଶୂରବୀର ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ସୁମହାମନାସ; ମହାମନାସଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ହେଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଉଶୀନରଂ ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞଂ ତିତିକ୍ଷୁଂ ଚ ମହାବଲମ୍ ଉଶୀନରସ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯସ୍ ତୁ ପଞ୍ଚ ରାଜର୍ଷିଵଂଶଜାଃ
ଉଶୀନର ନାମକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ପଞ୍ଚଜଣ ରାଜର୍ଷି ବଂଶର ଝିଅମାନେ ବିବାହିତ ଥିଲେ।
ନୃଗା କୃମିର୍ ନଵା ଦର୍ଵା ପଞ୍ଚମୀ ଚ ଦୃଷଦ୍ଵତୀ ଉଶୀନରସ୍ଯ ପୁତ୍ରାସ୍ ତୁ ପଞ୍ଚ ତାସୁ କୁଲୋଦ୍ଵହାଃ
ନୃଗା, କ୍ରିମି, ନବା, ଦର୍ବା ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଦୃଷଦ୍ବତୀ—ଏହି ପଞ୍ଚଜଣ ଉଶୀନରଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତମ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।