ତତ୍ରାପ୍ଯ୍ ଏଵଂଵିଧାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ କଥାଂ ଶୃଣୁ ମହାମତେ ଗଙ୍ଗାଯା ଦକ୍ଷିଣେ ତୀରେ ଶ୍ରୀଗିରେର୍ ଉତ୍ତରେ ତଟେ
ସେଠି ମଧ୍ୟ ଏପରି ପୁଣ୍ୟ କଥା ଶୁଣ, ମହାମତି; ଗଙ୍ଗାର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ, ଶ୍ରୀଗିରିର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ।
ଆଦିକେଶ ଇତି ଖ୍ଯାତ ଋଷିଭିଃ ପରିପୂଜିତଃ ମହାଦେଵୋ ଲିଙ୍ଗରୂପୀ ସଦାସ୍ତେ ସର୍ଵକାମଦଃ
ସେଠାରେ ଆଦିକେଶ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ, ଋଷିମାନେ ପୂଜିଥିବା ମହାଦେବ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ ସଦା ରହି ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ସିନ୍ଧୁଦ୍ଵୀପ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ମୁନିଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ ତସ୍ଯ ଭ୍ରାତା ଵେଦ ଇତି ସ ଚାପି ପରମୋ ଋଷିଃ
ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ନାମକ ଏକ ମହାଧାର୍ମିକ ମୁନି ଏଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତାଙ୍କର ଭାଇ ବେଦ ମଧ୍ୟ ଏକ ମହା ଋଷି।
ତମ୍ ଆଦିକେଶଂ ଵୈ ଦେଵଂ ତ୍ରିପୁରାରିଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍ ନିତ୍ଯଂ ପୂଜଯତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରାପ୍ତେ ମଧ୍ଯଂଦିନେ ରଵୌ
ସେ ଆଦିକେଶ ଦେବ, ତ୍ରିପୁରାରି, ତିନି ଆଖିଅଳି, ନିତ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସିଲେ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରାଯାନ୍ତି।
ଭିକ୍ଷାଟନାଯ ଵେଦୋ ଽପି ଯାତି ଗ୍ରାମଂ ଵିଚକ୍ଷଣଃ ଯାତେ ତସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵିଜଵରେ ଵ୍ଯାଧଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ
ବେଦ ନାମକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦ୍ୱିଜ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଗାଁକୁ ଯାନ୍ତି; ସେ ଯିବାବେଳେ ଏକ ମହାଧାର୍ମିକ ବ୍ୟାଧ ଆସେ।
ତସ୍ମିନ୍ ଗିରିଵରେ ପୁଣ୍ଯେ ମୃଗଯାଂ ଯାତି ନିତ୍ଯଶଃ ଅଟିତ୍ଵା ଵିଵିଧାନ୍ ଦେଶାନ୍ ମୃଗାନ୍ ହତ୍ଵା ଯଥାସୁଖମ୍
ସେ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ରେ ବ୍ୟାଧ ପ୍ରତିଦିନ ଶିକାରକୁ ଯାଏ; ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଘୁରି ଇଚ୍ଛାମତେ ପଶୁ ମାରେ।
ମୁଖେ ଗୃହୀତ୍ଵା ପାନୀଯମ୍ ଅଭିଷେକାଯ ଶୂଲିନଃ ନ୍ଯସ୍ଯ ମାଂସଂ ଧନୁଷ୍କୋଟ୍ଯାଂ ଶ୍ରାନ୍ତୋ ଵ୍ଯାଧଃ ଶିଵଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ମୁଁହରେ ପାଣି ଧରି, ଧନୁଷର ଟିପରେ ମାଂସ ରଖି, କ୍ଲାନ୍ତ ବ୍ୟାଧ ଶିବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ।
ଆଦିକେଶଂ ସମାଗତ୍ଯ ନ୍ଯସ୍ଯ ମାଂସଂ ତତୋ ବହିଃ ଗଙ୍ଗାଂ ଗତ୍ଵା ମୁଖେ ଵାରି ଗୃହୀତ୍ଵାଗତ୍ଯ ତଂ ଶିଵମ୍
ଆଦିକେଶଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ମାଂସ ବାହାରେ ରଖି, ଗଙ୍ଗାକୁ ଯାଇ, ମୁଁହରେ ପାଣି ନେଇ, ପୁଣି ଶିବଙ୍କୁ ଫେରି ଆସେ।
ଯସ୍ଯ କସ୍ଯାପି ପତ୍ତ୍ରାଣି କରେଣାଦାଯ ଭକ୍ତିତଃ ଅପରେଣ ଚ ମାଂସାନି ନୈଵେଦ୍ଯାର୍ଥଂ ଚ ତନ୍ମନାଃ
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ପତ୍ର ଭକ୍ତିରେ ହାତରେ ନେଇ, ମନ ଲଗାଇ ଅନ୍ୟ ମାଂସ ଖଣ୍ଡ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବେ ଦେଇଥାଏ।
ଆଦିକେଶଂ ସମାଗତ୍ଯ ଵେଦେନାର୍ଚିତମ୍ ଓଜସା ପାଦେନାହତ୍ଯ ତାଂ ପୂଜାଂ ମୁଖାନୀତେନ ଵାରିଣା
ବେଦ ଶକ୍ତିରେ ଆଦିକେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବା ବେଳେ, ବ୍ୟାଧ ପାଦରେ ତାହାକୁ ଛୁଇଁ, ମୁଁହରେ ଆଣିଥିବା ପାଣି ଦେଇ ପୂଜା କରେ।
ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଶିଵଂ ଦେଵମ୍ ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ତୁ ପତ୍ତ୍ରକୈଃ କଲ୍ପଯିତ୍ଵା ତୁ ତନ୍ ମାଂସଂ ଶିଵୋ ମେ ପ୍ରୀଯତାମ୍ ଇତି
ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ସେ ମାଂସ ଅର୍ପଣ କରି କହେ— 'ଶିବ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।'
ନୈଵ କିଂଚିତ୍ ସ ଜାନାତି ଶିଵଭକ୍ତିଂ ଵିନା ଶୁଭାମ୍ ତତୋ ଯାତି ସ୍ଵକଂ ସ୍ଥାନଂ ମାଂସେନ ତୁ ଯଥାଗତମ୍
ଶିବଙ୍କୁ ଶୁଭ ଭକ୍ତି ଛଡ଼ା, ସେ କିଛି ଜାଣେନି; ତେଣୁ, ଯେପରି ମାଂସ ନେଇ ଆସିଥିଲା, ସେପରି ନେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଯାଏ।
କରୋତ୍ଯ୍ ଏତାଦୃଗ୍ ଆଗତ୍ଯାଗତ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯହମ୍ ଏଵ ସଃ ତଥାପୀଶସ୍ ତୁତୋଷାସ୍ଯ ଵିଚିତ୍ରା ହୀଶ୍ଵରସ୍ଥିତିଃ
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଏଭଳି ଆସିଯାଏ ଓ ପୂଜା କରେ; ତଥାପି, ପ୍ରଭୁ ତା'ପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ— ଏହି ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଚରିତ୍ର।
ଯାଵନ୍ ନାଯାତ୍ଯ୍ ଅସୌ ଭିଲ୍ଲଃ ଶିଵସ୍ ତାଵନ୍ ନ ସୌଖ୍ଯଭାକ୍ ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପିତାଂ ଶଂଭୋର୍ ମାନାତୀତାଂ ତୁ ଵେତ୍ତି କଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଭିଲ୍ଲ ନାଆସେ, ଶିବ ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରନ୍ତିନାହିଁ; ଶିବଙ୍କର ଭକ୍ତ ପ୍ରତି ଅସୀମ କୃପାକୁ କିଏ ବୁଝିପାରିବ?
ସଂପୂଜଯତ୍ଯ୍ ଆଦିକେଶମ୍ ଉମଯା ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଶିଵମ୍ ଏଵଂ ବହୁତିଥେ କାଲେ ଯାତେ ଵେଦଶ୍ ଚୁକୋପ ହ
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଉମା ସହିତ ଆଦିଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ; ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ କଟିଗଲାପରେ ବେଦ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ପୂଜାଂ ମନ୍ତ୍ରଵତୀଂ ଚିତ୍ରାଂ ଶିଵଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତାମ୍ କୋ ନୁ ଵିଧ୍ଵଂସତେ ପାପୋ ମତ୍ତଃ ସ ଵଧମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍
ଯିଏ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶିବଭକ୍ତି ସହିତ ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ର ପୂଜାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପାପୀ ଓ ମୋର ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଗୁରୁଦେଵଦ୍ଵିଜସ୍ଵାମିଦ୍ରୋହୀ ଵଧ୍ଯୋ ମୁନେର୍ ଅପି ସର୍ଵସ୍ଯାପି ଵଧାର୍ହୋ ଽସୌ ଶିଵସ୍ଯ ଦ୍ରୋହକୃନ୍ ନରଃ
ଯିଏ ଗୁରୁ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥାଏ, ସେ ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗ୍ୟ; ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁତା କରୁଥିବା ମଣିଷ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ।
ଏଵଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମେଧାଵୀ ଵେଦଃ ସିନ୍ଧୋସ୍ ତଥାନୁଜଃ କସ୍ଯେଯଂ ପାପଚେଷ୍ଟା ସ୍ଯାତ୍ ପାପିଷ୍ଠସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବେଦ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇ ସିନ୍ଧୁ ଭାବିଲେ— 'ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କାହାର? କିଏ ଏପରି ଅପରାଧ କରିଛି?'
ପୁଷ୍ପୈର୍ ଵନ୍ଯଭଵୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈଃ କନ୍ଦୈର୍ ମୂଲଫଲୈଃ ଶୁଭୈଃ କୃତାଂ ପୂଜାଂ ସ ଵିଧ୍ଵସ୍ଯ ହ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯାଂ ପୂଜାଂ କରୋତି ଯଃ
ଯିଏ ଅରଣ୍ୟର ଫୁଲ, ଦିବ୍ୟ କନ୍ଦ, ମୂଳ ଓ ଶୁଭ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଥିବା ପୂଜାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ, ଏବଂ ପରେ ଅନ୍ୟ ପୂଜା କରେ—
ମାଂସେନ ତରୁପତ୍ତ୍ରୈଶ୍ ଚ ସ ଚ ଵଧ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ ମମ ଏଵଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମେଧାଵୀ ଗୋପଯିତ୍ଵା ତନୁଂ ତଦା
—ମାଂସ ଓ ଗଛର ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ସେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଗୋପନ କଲେ।
ତଂ ପଶ୍ଯେଯମ୍ ଅହଂ ପାପଂ ପୂଜାକର୍ତାରମ୍ ଈଶ୍ଵରେ ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅନ୍ତରେ ପ୍ରାଯାଦ୍ ଵ୍ଯାଧୋ ଦେଵଂ ଯଥା ପୁରା
ମୁଁ ଏହି ପାପୀ, ଭଗବାନଙ୍କ ପୂଜାକାରୀକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଭିଲ୍ଲ ପୂର୍ବବତ୍ ଭାବେ ଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ନିତ୍ଯଵତ୍ ପୂଜଯନ୍ତଂ ତମ୍ ଆଦିକେଶସ୍ ତଦାବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଭଳି ପୂଜା କରୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ଆଦିଶିବ ତାଙ୍କୁ ସେଇ ସମୟରେ କହିଲେ।
ଭୋ ଭୋ ଵ୍ଯାଧ ମହାବୁଦ୍ଧେ ଶ୍ରାନ୍ତୋ ଽସୀତି ପୁନଃ ପୁନଃ ଚିରାଯ କଥମ୍ ଆଯାତସ୍ ତ୍ଵାଂ ଵିନା ତାତ ଦୁଃଖିତଃ ନ ଵିନ୍ଦାମି ସୁଖଂ କିଂଚିତ୍ ସମାଶ୍ଵସିହି ପୁତ୍ରକ
'ହେ ଭିଲ୍ଲ, ତୁମେ ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପୁଣିପୁଣି ଦେଖୁଛି କ୍ଲାନ୍ତ ହେଉଛ। ଏତେ ଦିନ ପରେ କିପରି ଆସିଲ? ତୁମେ ନଥିଲେ, ପୁତ୍ର, ମୁଁ କିଛି ଆନନ୍ଦ ମିଳେନି। ଆରାମ କର, ମୋ ପୁଅ।'
ତମ୍ ଏଵଂଵାଦିନଂ ଦେଵଂ ଵେଦଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଲୋକ୍ଯ ତୁ ଚୁକୋପ ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟୋ ନ ଚ କିଂଚିଦ୍ ଉଵାଚ ହ
ଭଗବାନ ଏଭଳି କହିବାକୁ ବେଦ ଶୁଣି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯାଧଶ୍ ଚ ନିତ୍ଯଵତ୍ ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଭଵନଂ ଯଯୌ ଵେଦଶ୍ ଚ କୁପିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଆଗତ୍ଯେଶମ୍ ଉଵାଚ ହ
ଭିଲ୍ଲ ପ୍ରତିଦିନ ଭଳି ପୂଜା କରି ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ; କିନ୍ତୁ ବେଦ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଭଗବାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ।
ଅଯଂ ଵ୍ଯାଧଃ ପାପରତଃ କ୍ରିଯାଜ୍ଞାନଵିଵର୍ଜିତଃ ପ୍ରାଣିହିଂସାରତଃ କ୍ରୂରୋ ନିର୍ଦଯଃ ସର୍ଵଜନ୍ତୁଷୁ
'ଏହି ଭିଲ୍ଲ ପାପରେ ଲିନ, କୌଣସି କ୍ରିୟା ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ପ୍ରାଣୀହିଂସାରେ ଲାଗିଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ନିର୍ଦୟ।'
ହୀନଜାତିର୍ ଅକିଂଚିଜ୍ଜ୍ଞୋ ଗୁରୁକ୍ରମଵିଵର୍ଜିତଃ ସଦାନୁଚିତକାରୀ ଚାନିର୍ଜିତାଖିଲଗୋଗଣଃ
'ସେ ନିମ୍ନ ଜାତିର, କିଛି ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ଗୁରୁଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ନାହିଁ, ସଦା ଅନୁଚିତ କାମ କରେ, ଏବଂ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ଗୋ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିନାହିଁ।'
ତସ୍ଯାତ୍ମାନଂ ଦର୍ଶିତଵାନ୍ ନ ମାଂ କିଂଚନ ଵକ୍ଷ୍ଯସି ପୂଜାଂ ମନ୍ତ୍ରଵିଧାନେନ କରୋମୀଶ ଯତଵ୍ରତଃ
'ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ମୋତେ କିଛି କହିବେନାହିଁ କି? ମୁଁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରତ ସହିତ ଭଲ ପୂଜା କରୁଛି, ଭଗବାନ।'
ତ୍ଵଦେକଶରଣୋ ନିତ୍ଯଂ ଭାର୍ଯାପୁତ୍ରଵିଵର୍ଜିତଃ ଵ୍ଯାଧୋ ମାଂସେନ ଦୁଷ୍ଟେନ ପୂଜାଂ ତଵ କରୋତ୍ଯ୍ ଅସୌ
ଯିଏ ତୁମେ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାରି ଶରଣ ନେଇନାହାନ୍ତି, ସେ ଶିକାରୀ ସଦା ସ୍ତ୍ରୀ-ସନ୍ତାନ ବିହୀନ ଅଛନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତୁମର ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ ନ ମମେତି ମହାଦ୍ଭୁତମ୍ ଶାସ୍ତିମ୍ ଅସ୍ଯ କରିଷ୍ଯାମି ଭିଲ୍ଲସ୍ଯ ହ୍ଯ୍ ଅପକାରିଣଃ
ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି, ମୋତେ ନୁହେଁ—ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ। ଏହି ଭିଲ୍ଲ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବି।