ଯତ୍ ପୁରା ଵିହିତଂ କର୍ମ ପ୍ରାଣିନା ସାଧ୍ଵ୍ ଅସାଧୁ ଵା ଫଲଂ ତଦନୁରୋଧେନ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଽପି ଭଵାନ୍ତରେ
ଜୀବ ଯେଉଁ କର୍ମ ପୂର୍ବେ କରିଛି, ସେଠି ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ତାହାର ଫଳ ତାହା ଅନୁଯାୟୀ ମିଳେ, ଆଉ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ।
ସ୍ଵଦୋଷ ଏଵ ତତ୍ ପିତ୍ରା ପରିହର୍ତଵ୍ଯ ଆଦରାତ୍ ତାଦୃଗ୍ ଏଵ ଫଲଂ ତୁ ସ୍ଯାଦ୍ ଯାଦୃଗ୍ ଆଚରିତଂ ପୁରା
ନିଜ ଦୋଷକୁ ପିତା ଆଦର ସହିତ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଆଚରଣ ହୋଇଛି, ସେପରି ଫଳ ମିଳିବ।
ତସ୍ମାତ୍ ତଦ୍ଦାନସଂବନ୍ଧଂ ସ୍ଵଵଂଶାନୁଗତଂ ପିତା କରୋତି ଶେଷଂ ଦୈଵେନ ଯଦ୍ ଭାଵ୍ଯଂ ତଦ୍ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହିଯୋଗୁଁ, ପିତା ନିଜ ବଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ସବୁ ଦୈବ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ—ଯାହା ହେବାକୁ ଥିବ, ତାହା ହେବ।
ତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁହିତୁର୍ ଵାକ୍ଯଂ ତ୍ଵଷ୍ଟୁଃ ପୁତ୍ରାଯ ଭୀଷଣାମ୍ ଵିଶ୍ଵରୂପାଯ ତାଂ ପ୍ରାଦାଦ୍ ଵିଷ୍ଟିଂ ଲୋକଭଯଂକରୀମ୍
ଜଣା ପରେ, ଝିଅର କଥା ଶୁଣି, ତ୍ୱଷ୍ଟା ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଝିଅ ବିଷ୍ଟିଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଵିଶ୍ଵରୂପୋ ଽପି ତଦ୍ଵଚ୍ ଚ ଭୀଷଣୋ ଭୀଷଣାକୃତିଃ ଏଵଂ ମିଥଃ ସଂଚରତୋଃ ଶୀଲରୂପସମାନଯୋଃ
ବିଶ୍ୱରୂପ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିରେ ଥିଲେ; ଏଭଳି, ଦୁହେଁ ଏକାସাথে ରହି, ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଓ ଆକୃତି ସମାନ ଥିଲା।
ପ୍ରୀତିଃ କଦାଚିଦ୍ ଵୈଷମ୍ଯଂ ଦଂପତ୍ଯୋର୍ ଅଭଵନ୍ ମିଥଃ ଗଣ୍ଡୋ ନାମାଭଵତ୍ ପୁତ୍ରୋ ହ୍ଯ୍ ଅତିଗଣ୍ଡସ୍ ତଥୈଵ ଚ
କେବେ କେବେ ଦମ୍ପତି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ଥିଲା, କେବେ କେବେ ବିରୋଧ ହେଉଥିଲା; ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ନାମ ଥିଲା ଗଣ୍ଡ, ଆଉ ଏକ ଥିଲେ ଅତିଗଣ୍ଡ।
ରକ୍ତାକ୍ଷଃ କ୍ରୋଧନଶ୍ ଚୈଵ ଵ୍ଯଯୋ ଦୁର୍ମୁଖ ଏଵ ଚ ତେଭ୍ଯଃ କନୀଯାନ୍ ଅଭଵଦ୍ ଧର୍ଷଣୋ ନାମ ପୁଣ୍ଯଭାକ୍
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଲାଲ୍ ଆଖି, କ୍ରୋଧୀ, ଅପବ୍ୟୟୀ ଓ ଖରାପ ମୁହଁରେ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଥିଲେ ଧର୍ଷଣ, ଯିଏ ପୁଣ୍ୟର ଅଂଶୀ।
ସୁତଃ ସୁଶୀଲଃ ସୁଭଗଃ ଶାନ୍ତଃ ଶୁଦ୍ଧମତିଃ ଶୁଚିଃ ସ କଦାଚିଦ୍ ଯମଗୃହଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମାତୁଲମ୍ ଅଭ୍ଯଗାତ୍
ଏକ ପୁଅ ଭଲ ଚରିତ୍ର, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଶାନ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧମନ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ଥିଲେ; ସେ କେବେ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ତାଙ୍କ ମାମାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ସ ଦଦର୍ଶ ବହୂଞ୍ ଜନ୍ତୂନ୍ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥାନ୍ ଇଵ ଦୁଃଖିନଃ ସ ମାତୁଲଂ ତୁ ପପ୍ରଚ୍ଛ ନତ୍ଵା ଧର୍ମଂ ସନାତନମ୍
ସେ ବହୁତ ଜନ୍ତୁକୁ ଦେଖିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେ ମାମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସନାତନ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
କ ଇମେ ସୁଖିନସ୍ ତାତ ପଚ୍ଯନ୍ତେ ନରକେ ଚ କେ
ପିତା, କେଉଁମାନେ ସୁଖୀ ଅଛନ୍ତି, ଆଉ କେଉଁମାନେ ନରକରେ ରନ୍ଧାଯାଉଛନ୍ତି?
ଏଵଂ ପୃଷ୍ଟୋ ଧର୍ମରାଜଃ ସର୍ଵଂ ପ୍ରାହ ଯଥାର୍ଥଵତ୍ ତତ୍କର୍ମଣାଂ ଗତିଂ ସର୍ଵାମ୍ ଅଶେଷେଣ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ଏଭଳି ପଚାରିଲେ, ଧର୍ମରାଜ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ସବୁ କଥା କହିଦେଲେ; ସମସ୍ତ କର୍ମର ଫଳ ତିନି କିଛି ଛାଡ଼ିନାହାନ୍ତି।
ଵିହିତସ୍ଯ ନ କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ କଦାଚିଦ୍ ଅତିକ୍ରମମ୍ ନ ତେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ନିରଯଂ କଦାଚିଦ୍ ଅପି ମାନଵାଃ
ଯେମାନେ କେବେ ନିୟମିତ କର୍ମର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ନରକ ଦେଖନ୍ତିନାହିଁ, ମାନବମାନେ।
ନ ମାନଯନ୍ତି ଯେ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ନାଚାରଂ ନ ବହୁଶ୍ରୁତାନ୍ ଵିହିତାତିକ୍ରମଂ କୁର୍ଯୁର୍ ଯେ ତେ ନରକଗାମିନଃ
ଯେମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର, ନୀତି ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ନିଷିଦ୍ଧ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯିବେ।
ସ ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମଵାକ୍ଯଂ ହର୍ଷଣଃ ପୁନର୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଧର୍ମର କଥା ଶୁଣି, ହର୍ଷଣ ଆନନ୍ଦରେ ପୁନି କହିଲେ।
ପିତା ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରୋ ଭୀଷଣଶ୍ ଚ ମାତା ଵିଷ୍ଟିଶ୍ ଚ ଭୀଷଣା ଭ୍ରାତରଶ୍ ଚ ମହାତ୍ମାନୋ ଯେନ ତେ ଶାନ୍ତବୁଦ୍ଧଯଃ
ତୁମର ପିତା ଟ୍ୱାଷ୍ଟ୍ର ଭୟଙ୍କର, ମାଆ ବିଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ ଭୟଜନକ, ଭାଇମାନେ ମହାତ୍ମା, ଯାହାଁ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ମନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛି।
ସୁରୂପାଶ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନିର୍ଦୋଷା ମଙ୍ଗଲପ୍ରଦାଃ ତନ୍ ମେ କର୍ମ ଵଦସ୍ଵାଦ୍ଯ ତତ୍କର୍ତାସ୍ମି ସୁରୋତ୍ତମ
ସେମାନେ ସୁନ୍ଦର, ଦୋଷରହିତ ଓ ମଙ୍ଗଳଦାୟିନୀ ହେବେ। ଏହି କାମ କଣ ତାହା ମତେ କୁହ, ମୁଁ ଏହା କରିବି।
ଅନ୍ଯଥା ତାନ୍ ନ ଗଚ୍ଛେଯମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଃ ପ୍ରାହ ଧର୍ମରାଟ୍ ହର୍ଷଣଂ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧିଂ ତଂ ହର୍ଷଣୋ ଽସି ନ ସଂଶଯଃ
ନାହିଁ ତେବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଇପାରିବିନାହିଁ। ଏପରି କହିଲେ, ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ—'ହର୍ଷଣ, ତୁମର ମନ ପବିତ୍ର, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ହର୍ଷଣ।'
ବହଵଃ ସ୍ଯୁଃ ସୁତାଃ କେଚିନ୍ ନୈଵ ତେ କୁଲତନ୍ତଵଃ ଏକ ଏଵ ସୁତଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଯେନ ତଦ୍ ଧ୍ରିଯତେ କୁଲମ୍
ଘରେ ବହୁତ ପୁଅ ହେବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ବଂଶ ଚାଲାନ୍ତିନାହାନ୍ତି; କେବଳ ଜଣେ ପୁଅ ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବଂଶ ଟିକିଥାଏ।
କୁଲସ୍ଯାଧାରଭୂତୋ ଯୋ ଯଃ ପିତ୍ରୋଃ ପ୍ରିଯକାରକଃ ଯଃ ପୂର୍ଵଜାନ୍ ଉଦ୍ଧରତି ସ ପୁତ୍ରସ୍ ତ୍ଵ୍ ଇତରୋ ଗଦଃ
ଯିଏ ବଂଶର ଆଧାର, ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭଲପାଏ, ପୂର୍ବଜମାନେଂକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସେଇ ପୁଅ; ଅନ୍ୟଥା, ସେ ରୋଗ ସମାନ।
ଯସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଯାନୁରୂପଂ ମେ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମାତାମହ ପ୍ରିଯମ୍ ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଂ ଗୌତମୀଂ ଗଚ୍ଛ ସ୍ନାତ୍ଵା ନିଯତମାନସଃ
ମୋତେ ଯେପରି ଭଲ ଓ ଯଥାଯଥ କଥା କହିଛ, ମାମା, ଏହିଥିରୁ ତୁମେ ନିୟମିତ ମନରେ ସ୍ନାନ କରି ଗୌତମୀକୁ ଯାଅ।
ସ୍ତୁହି ଵିଷ୍ଣୁଂ ଜଗଦ୍ଯୋନିଂ ଶାନ୍ତଂ ପ୍ରୀତେନ ଚେତସା ସ ତୁ ପ୍ରୀତୋ ଯଦି ଭଵେତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଇଷ୍ଟଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି
ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ଶାନ୍ତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ସ୍ତୁତି କର; ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମଵାକ୍ଯଂ ହର୍ଷଣୋ ଗୌତମୀଂ ଯଯୌ ଶୁଚିସ୍ ତୁଷ୍ଟାଵ ଦେଵେଶଂ ହରିଂ ପ୍ରୀତୋ ଽଭଵଦ୍ ଧରିଃ
ଧର୍ମର କଥା ଶୁଣି, ହର୍ଷଣ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଗୌତମୀକୁ ଗଲେ, ଦେବମାନ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ହର୍ଷଣାଯ ତତଃ ପ୍ରାଦାତ୍ କୁଲଭଦ୍ରଂ ତତସ୍ ତୁ ସଃ ସର୍ଵାଭଦ୍ରପ୍ରଶମନପୂର୍ଵକଂ ଭଦ୍ରମ୍ ଅସ୍ତୁ ତେ
ତାପରେ ହରି ହର୍ଷଣଙ୍କୁ ବଂଶର ଭଲ ଦେଲେ; ସମସ୍ତ ଅଭଗୁଣ ଦୂର କରି, 'ତୁମର ଭଲ ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ।
ତଦ୍ ଭଦ୍ରା ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଵିଷ୍ଟିଃ ପିତା ଭଦ୍ରସ୍ ତଥା ସୁତାଃ ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ ଭଦ୍ରତୀର୍ଥଂ ତଦ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ଏହିପରି ବିଷ୍ଟିକୁ ଭଦ୍ରା, ପିତାକୁ ଭଦ୍ର, ପୁଅମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଭଦ୍ର କୁହାଯାଏ; ସେଠାରୁ ଏହି ତୀର୍ଥକୁ 'ଭଦ୍ରତୀର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସର୍ଵମଙ୍ଗଲଦଂ ପୁଂସାଂ ତତ୍ର ଭଦ୍ରପତିର୍ ହରିଃ ତତ୍ତୀର୍ଥସେଵିନାଂ ପୁଂସାଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯକମ୍ ମଙ୍ଗଲୈକନିଧିଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ସେଠାରେ ଭଦ୍ରପତି ହରି ପୁରୁଷମାନେକୁ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏହି ତୀର୍ଥର ସେବକମାନେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି, ଦେବମଧ୍ୟରେ ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସ୍ୱୟଂ ମଙ୍ଗଳର ଏକମାତ୍ର ଧାମ।
ପତତ୍ରିତୀର୍ଥମ୍ ଆଖ୍ଯାତଂ ରୋଗଘ୍ନଂ ପାପନାଶନମ୍ ତସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ ନରଃ
ପତତ୍ରି ତୀର୍ଥ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହା ରୋଗ ଓ ପାପ ନାଶ କରେ; ଏହାର କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ତୃପ୍ତି ପାଏ।
ବଭୂଵତୁଃ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ସୁତାଵ୍ ଅରୁଣାଵ୍ ଈଶ୍ଵରୌ ସଂପାତିଶ୍ ଚ ଜଟାଯୁଶ୍ ଚ ସଂଭଵେତାଂ ତଦନ୍ଵଯେ
କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ହେଲେ, ଦୁହେଁ ଦିବ୍ୟ—ସମ୍ପାତି ଓ ଜଟାୟୁ, ସେମାନେ ସେଇ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ତାର୍କ୍ଷ୍ଯପ୍ରଜାପତେଃ ପୁତ୍ରାଵ୍ ଅରୁଣୋ ଗରୁଡସ୍ ତଥା ତଦନ୍ଵଯେ ସଂଭୂତଃ ଚ ସଂପାତିଃ ପତଗୋତ୍ତମଃ
ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ପୁଅ ଅରୁଣ ଓ ଗରୁଡ; ସେଇ ବଂଶରେ ସମ୍ପାତି, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଜଟାଯୁର୍ ଇତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ହ୍ଯ୍ ଅପରଃ ସୋଦରୋ ଽନୁଜଃ ଅନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ପର୍ଧଯା ଯୁକ୍ତାଵ୍ ଉନ୍ମତ୍ତୌ ସ୍ଵବଲେନ ତୌ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜଟାୟୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଛୋଟ ଭାଇ; ଦୁହେଁ ଏକାପରେକା ଅଗ୍ରଗତି ଓ ଶକ୍ତିରେ ମତ୍ତ ଥିଲେ।
ସଂଜଗ୍ମତୁର୍ ଦିନକରଂ ନମସ୍କର୍ତୁଂ ଵିହାଯସି ଯାଵତ୍ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସାମୀପ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତୌ ତୌ ଵିହଗୋତ୍ତମୌ
ସେଇ ଦୁଇଜଣ ଉତ୍ତମ ପକ୍ଷୀ ଆକାଶରେ ଉଡି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ; ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।