ଦ୍ଵିମୁଖସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯୋକ୍ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜାତିଵିସ୍ମିତଃ
ଦୁଇଟି ମୁହଁ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ।
କୋ ଭଵାନ୍ କିଂ କୃତଂ ପାପଂ କସ୍ମାଚ୍ ଛୂନ୍ଯଶ୍ ଚ ପର୍ଵତଃ ଏକେନାସ୍ଯେନ ତୃପ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରାଣିନୋ ଽତ୍ର ନଗୋତ୍ତମେ
ତୁମେ କିଏ? କେଉଁ ପାପ କରିଛ? ଏହି ପାହାଡ଼ କାହିଁକି ଶୂନ୍ୟ? ଏଠାରେ, ଏହି ବଡ଼ ପାହାଡ଼ରେ, ଏକ ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୃପ୍ତି ମାନେ—
କିମ୍ ଉତାସ୍ଯଦ୍ଵଯେନ ତ୍ଵଂ ନ ତୃପ୍ତିମ୍ ଉପଯାସ୍ଯସି କିଂ ଵା ତେ ଦୁଷ୍କୃତଂ ପ୍ରାପ୍ତମ୍ ଇହ ଜନ୍ମନ୍ଯ୍ ଅଥୋ ପୁରା
ତୁମେ ଦୁଇଟି ମୁହଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କି ତୃପ୍ତି ପାଇବ ନାହିଁ? ଏହି ଜନ୍ମରେ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ କେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଛ?
ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଶଂସ ମେ ସତ୍ଯଂ ତ୍ରାସ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ମହତୋ ଭଯାତ୍
ଏହା ସବୁ ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କୁହ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବଡ଼ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରିବି।
ରାଜାନଂ ତଂ ଦ୍ଵିଜଃ ପ୍ରାହ ନିଃଶ୍ଵସନ୍ନ୍ ଅଥ ଚିଚ୍ଚିକଃ
ତାପରେ, ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଚିଚ୍ଚିକ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଽହଂ ତ୍ଵାଂ ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତଂ ପଵମାନ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତତ୍ ଅହଂ ଦ୍ଵିଜାତିପ୍ରଵରୋ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ
ହେ ପବମାନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ପୂର୍ବ କଥା କହିବି, ଶୁଣ। ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।
କୁଲୀନୋ ଵିଦିତପ୍ରାଜ୍ଞଃ କାର୍ଯହନ୍ତା କଲିପ୍ରିଯଃ ଵଦେ ପୁରସ୍ ତଥା ପୃଷ୍ଠେ ଅନ୍ଯଦ୍ ଅନ୍ଯଚ୍ ଚ ଜନ୍ତୁଷୁ
ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ବୁଦ୍ଧିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କାମ କରିବାରେ ଅନିଷ୍ଠ, ଝଗଡ଼ାକୁ ପସନ୍ଦ କରେ, ସାମ୍ନାରେ ଏକ କଥା, ପଛରେ ଅନ୍ୟ କଥା, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଅନ୍ୟ କଥା କହେ।
ପରଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ସଦା ଦୁଃଖୀ ମାଯଯା ଵିଶ୍ଵଵଞ୍ଚକଃ କୃତଘ୍ନଃ ସତ୍ଯରହିତଃ ପରନିନ୍ଦାଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ଦେଖି ସଦା ଦୁଃଖି, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଠକେ, କୃତଘ୍ନ, ସତ୍ୟ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରେ ପ୍ରବୀଣ।
ମିତ୍ରସ୍ଵାମିଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ ଦମ୍ଭାଚାରୋ ଽତିନିର୍ଘୃଣଃ ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ତାପଯାମି ଜନାନ୍ ବହୂନ୍
ମିତ୍ର, ସ୍ୱାମୀ ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସଘାତକ, ଚାଳାକ ଆଚରଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର, ମନ, କାମ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
ଅଯମ୍ ଏଵ ଵିନୋଦୋ ମେ ସଦା ଯତ୍ ପରହିଂସନମ୍ ଯୁଗ୍ମଭେଦଂ ଗଣୋଚ୍ଛେଦଂ ମର୍ଯାଦାଭେଦନଂ ସଦା
ମୋର ସଦାର ଆନନ୍ଦ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିବା, ଦଳକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଓ ସୀମା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିବା।
କରୋମି ନିର୍ଵିଚାରୋ ଽହଂ ଵିଦ୍ଵତ୍ସେଵାପରାଙ୍ମୁଖଃ ନ ମଯା ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିତ୍ ପାତକୀ ଭଵନତ୍ରଯେ
ମୁଁ ବିଚାର ଛାଡ଼ି କାମ କରେ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ସେବାରୁ ଦୂରେ ରହେ; ଏହି ତିନି ଭୁବନରେ ମୋତେ ଦୁଷ୍ଟ କେହି ନାହିଁ।
ତେନାହଂ ଦ୍ଵିମୁଖୋ ଜାତସ୍ ତାପନାଦ୍ ଦୁଃଖଭାଗ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଦୁଃଖେନ ସଂତପ୍ତଃ ଶୂନ୍ଯୋ ଽଯଂ ପର୍ଵତୋ ମମ
ଏହି ପାପ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଦୁଇଟି ମୁହଁ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଦୁଃଖ ଓ ଅପମୃତ୍ୟୁରେ ପଡ଼ିଛି; ଏହି ଦୁଃଖରେ ଏହି ପାହାଡ଼ ମୋ ପାଇଁ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ଅନ୍ଯଚ୍ ଚ ଶୃଣୁ ଭୂପାଲ ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମାର୍ଥସଂହିତମ୍ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାସମଂ ପାପଂ ତଦ୍ ଵିନା ତଦ୍ ଅଵାପ୍ଯତେ
ଏହା ଛଡ଼ା, ରାଜା, ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିବା ଆଉ କଥା ଶୁଣ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ କିଛି କାରଣ ଛଡ଼ା ମଧ୍ୟ ହୁଏ।
କ୍ଷତ୍ରିଯଃ ସଂଗରଂ ଗତ୍ଵା ଅଥଵାନ୍ଯତ୍ର ସଂଗରାତ୍ ପଲାଯନ୍ତଂ ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ତଂ ଚ ପରାଙ୍ମୁଖମ୍
ଯଦି କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ ଛଡ଼ା ଅଞ୍ଚଳରେ, ପଳାଇଯାଉଥିବା, ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା, ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ପଛ ଫେରିଥିବା ଜଣେକୁ ମାରିଦେଇ—
ଅଵିଜ୍ଞାତଂ ଚୋପଵିଷ୍ଟଂ ବିଭେମୀତି ଚ ଵାଦିନମ୍ ତଂ ଯଦି କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ହନ୍ଯାତ୍ ସ ତୁ ସ୍ଯାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଘାତକଃ
କିମ୍ବା ଅଜଣା, ବସିଥିବା, 'ମୁଁ ଡରୁଛି' ବୋଲୁଥିବା ଜଣେକୁ ଯଦି କ୍ଷତ୍ରିୟ ମାରିଦେଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।
ଅଧୀତଂ ଵିସ୍ମରତି ଯସ୍ ତ୍ଵଂ କରୋତି ତଥୋତ୍ତମମ୍ ଅନାଦରଂ ଚ ଗୁରୁଷୁ ତମ୍ ଆହୁର୍ ବ୍ରହ୍ମଘାତକମ୍
ଯିଏ ଶିଖିଥିବା କଥା ଭୁଲିଯାଏ, ଉତ୍ତମ କାମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାମ କରେ, କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅଦର କରେ—ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷେ ଚ ପ୍ରିଯଂ ଵକ୍ତି ପରୋକ୍ଷେ ପରୁଷାଣି ଚ ଅନ୍ଯଦ୍ ଧୃଦି ଵଚସ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯତ୍ କରୋତ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯତ୍ ସଦୈଵ ଯଃ
ଯିଏ ସାମ୍ନାରେ ମିଷ୍ଟି କଥା କହେ, ପଛରେ କଠୋର କଥା, ମନରେ ଅନ୍ୟ କଥା ରଖେ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କଥା କହେ, ସଦା ଅନ୍ୟ କାମ କରେ—
ଗୁରୂଣାଂ ଶପଥଂ କର୍ତା ଦ୍ଵେଷ୍ଟା ବ୍ରାହ୍ମଣନିନ୍ଦକଃ ମିଥ୍ଯା ଵିନୀତଃ ପାପାତ୍ମା ସ ତୁ ସ୍ଯାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଘାତକଃ
ଯିଏ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭୁଲ ଶପଥ ଦେଇଥାଏ, ଦ୍ୱେଷ କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ମିଥ୍ୟା ନମ୍ରତା ଦେଖାଏ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥାଏ—ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।
ଦେଵଂ ଵେଦମ୍ ଅଥାଧ୍ଯାତ୍ମଂ ଧର୍ମବ୍ରାହ୍ମଣସଂଗତିମ୍ ଏତାନ୍ ନିନ୍ଦତି ଯୋ ଦ୍ଵେଷାତ୍ ସ ତୁ ସ୍ଯାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଘାତକଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ବେଷବଶତଃ ଦେବତା, ବେଦ, ଆତ୍ମା କିମ୍ବା ଧର୍ମିକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସଙ୍ଗକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ହେଉଛନ୍ତି ପରମ ପାପୀ।
ଏଵଂ ଭୂତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅହଂ ରାଜନ୍ ଦମ୍ଭାର୍ଥଂ ଲଜ୍ଜଯା ତଥା ସଦ୍ଵୃତ୍ତ ଇଵ ଵର୍ତେ ଽହଂ ତସ୍ମାଦ୍ ରାଜନ୍ ଦ୍ଵିଜୋ ଽଭଵମ୍
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଏପରି ଥିଲି ମଧ୍ୟ, ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ଭଲ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଥିବା ପରି ଆଚରଣ କରୁଥିଲି; ଏହିପରି ଭାବରେ ମୁଁ ଦ୍ବିଜ ହେଇଥିଲି।
ଏଵଂ ଭୂତୋ ଽପି ସତ୍କର୍ମ କିଂଚିତ୍ କର୍ତାସ୍ମି କୁତ୍ରଚିତ୍ ତେନାହଂ କର୍ମଣା ରାଜନ୍ ସ୍ଵତଃ ସ୍ମର୍ତା ପୁରା କୃତମ୍
ଏପରି ଥିଲି ମଧ୍ୟ, କେଉଁଠି ନା କେଉଁଠି ମୁଁ କିଛି ଭଲ କାମ କରିଥିଲି; ସେଇ କାରଣରୁ, ହେ ରାଜା, ଆଜି ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା କାମକୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରୁଛି।
ତଚ୍ ଚିଚ୍ଚିକଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପଵମାନଃ ସୁଵିସ୍ମିତଃ କର୍ମଣା କେନ ତେ ମୁକ୍ତିର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆହ ନୃପତିର୍ ଦ୍ଵିଜମ୍
ଚିଚ୍ଚିକଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପବମାନ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ସେଇ ଦ୍ବିଜକୁ ପଚାରିଲେ, 'କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ?'
ଇତି ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନୃପତିଂ ପ୍ରାହ ପକ୍ଷିରାଟ୍
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ରାଜା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ ନଗଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଗୌତମ୍ଯା ଉତ୍ତରେ ତଟେ ଗଦାଧରଂ ନାମ ତୀର୍ଥଂ ତତ୍ର ମାଂ ନଯ ସୁଵ୍ରତ
ଏହି ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ରେ, ଗୌତମୀ ନଦୀର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗଦାଧର ନାମକ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି; ହେ ସୁବ୍ରତ, ମୋତେ ସେଠାକୁ ନେଇଯାଅ।
ତଦ୍ ଧି ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯତମଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦଂ ଚେତି ମହଦ୍ଭିର୍ ମୁନିଭିଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ସେହି ତୀର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ—ଏହି କଥା ମହାନ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ନ ଗୌତମ୍ଯାସ୍ ତଥା ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଅପରଂ କ୍ଲେଶନାଶନମ୍ ସର୍ଵଭାଵେନ ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ ପଶ୍ଯେଯମ୍ ଇତି ମେ ମତିଃ
ଗୌତମୀ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଏପରି ଦୁଃଖ ନାଶ କରିବା ଶକ୍ତି ନାହିଁ; ମୋ ସମସ୍ତ ମନେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
ମତ୍କୃତେନ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ନୈତଚ୍ ଛକ୍ଯଂ କଦାଚନ କଥମ୍ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତପ୍ରାପ୍ତିର୍ ଭଵେଦ୍ ଦୁଷ୍କୃତକର୍ମଣାମ୍
ମୋର ଚେଷ୍ଟାରେ ଏହା କେବେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ କିପରି ଆକାଂକ୍ଷିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇପାରିବେ?
ସପ୍ରଯତ୍ନୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅହଂ ଵୀର ନ ପଶ୍ଯେ ତତ୍ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍ ତସ୍ମାତ୍ ତଵ ପ୍ରସାଦାଚ୍ ଚ ପଶ୍ଯେଯଂ ହି ଗଦାଧରମ୍
ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲି ମଧ୍ୟ, ହେ ବୀର, ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖିପାରୁନି, କାରଣ ଏହା ବହୁତ କଠିନ; ତେଣୁ, ତୁମର କୃପାରେ ମୁଁ ଗଦାଧରଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି।
ଅଵିଜ୍ଞାପିତଦୁଃଖଜ୍ଞଂ କରୁଣାଵରୁଣାଲଯମ୍ ଯସ୍ମିନ୍ ଦୃଷ୍ଟେ ଭଵକ୍ଲେଶା ନ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ପୁନର୍ ନରୈଃ
ଯିଏ ଅଜଣା ଦୁଃଖକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଯିଏ କରୁଣା ଓ ଦୟାର ଆଶ୍ରୟ, ସେଉଁଠି ଦେଖିଲେ, ମଣିଷମାନେ ପୁନିଥରେ ସଂସାରର ଦୁଃଖ ଦେଖନ୍ତିନାହିଁ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ତଂ ଦିଵଂ ଯାସ୍ଯେ ପ୍ରସାଦାତ୍ ତଵ ସୁଵ୍ରତ
ତୁମର କୃପାରେ, ହେ ସୁବ୍ରତ, ସେଉଁଠି ଦେଖିଲେ, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି।