ଶାକଲ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦେନ ଗୌତମ୍ଯାଶ୍ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ନରସିଂହପ୍ରସାଦତଃ
ଶାକଳ୍ୟ, ଗୌତମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ନରସିଂହଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଲା।
ପାପିଷ୍ଠୋ ଽପି ତଦା ରକ୍ଷଃ ପରଶୁର୍ ଦିଵମ୍ ଏଯିଵାନ୍ ସର୍ଵତୀର୍ଥାଙ୍ଘ୍ରିପଦ୍ମସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଚ୍ ଛାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନଃ
ଯଦ୍ୟପି ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, ରାକ୍ଷସ ପରଶୁର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀଙ୍କ ଚରଣକମଳର କୃପାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ ସାରସ୍ଵତମ୍ ଇତି ଶ୍ରୁତମ୍ ତତ୍ର ସ୍ନାନେନ ଦାନେନ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଟି 'ସାରସ୍ବତ' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲା। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଓ ଦାନ ଦେଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ମାନ୍ୟତା ମିଳେ।
ଵାଗ୍ଜଵୈଷ୍ଣଵଶାକଲ୍ଯପରଶୁପ୍ରଭଵାଣି ହି ବହୂନ୍ଯ୍ ଅଭୂଵଂସ୍ ତୀର୍ଥାନି ତସ୍ମିନ୍ ଵୈ ଶ୍ଵେତପର୍ଵତେ
ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ରେ ବାଗ, ବୈଷ୍ଣବ, ଶାକଳ ଓ ପରଶୁ ନାମରୁ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା।
ଚିଚ୍ଚିକାତୀର୍ଥମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଂ ସର୍ଵରୋଗଵିନାଶନମ୍ ସର୍ଵଚିନ୍ତାପ୍ରହରଣଂ ସର୍ଵଶାନ୍ତିକରଂ ନୃଣାମ୍
ଏହାକୁ 'ଚିଚ୍ଚିକା' ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ହଟାଏ ଓ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୁଭ୍ରେ ତସ୍ମିନ୍ ନଗୋତ୍ତମେ ଗଙ୍ଗାଯା ଉତ୍ତରେ ପାରେ ଯତ୍ର ଦେଵୋ ଗଦାଧରଃ
ମୁଁ ଏହାର ସ୍ୱରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି: ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ରେ, ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ତର ପାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଗଦାଧର ବସିଛନ୍ତି।
ଚିଚ୍ଚିକଃ ପକ୍ଷିରାଟ୍ ତତ୍ର ଭେରୁଣ୍ଡୋ ଯୋ ଽଭିଧୀଯତେ ସଦା ଵସତି ତତ୍ରୈଵ ମାଂସାଶୀ ଶ୍ଵେତପର୍ଵତେ
ସେଠି ଚିଚ୍ଚିକା ନାମକ ପକ୍ଷୀରାଜ, ଯାହାକୁ ବେରୁଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ, ସେ ମାଂସ ଭୋଜନ କରେ, ସଦା ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥାଏ।
ନାନାପୁଷ୍ପଫଲାକୀର୍ଣୈଃ ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମୈର୍ ନଗୈଃ ସେଵିତେ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଗୌତମ୍ଯା ଚୋପଶୋଭିତେ
ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲିଥିବା ଗଛମାନେ ସେଠି ସେବା କରନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଗୌତମୀ ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ସେଠି ଶୋଭିତ।
ସିଦ୍ଧଚାରଣଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରାମରସଂକୁଲେ ତତ୍ସମୀପେ ନଗଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଦ୍ଵିପଦାଂ ଚ ଚତୁଷ୍ପଦାମ୍
ସେଠି ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଭିଡ଼ ଲାଗାନ୍ତି; ସେଠାରେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜନ୍ତୁମାନେ ରହିପାରନ୍ତି।
ରୋଗାର୍ତିକ୍ଷୁତ୍ତୃଷାଚିନ୍ତାମରଣାନାଂ ନ ଭାଜନମ୍ ଏଵଂ ଗୁଣାନ୍ଵିତେ ଶୈଲେ ନାନାମୁନିଗଣାଵୃତେ
ଏପରି ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ମୁନିମାନେ ଘେରିଥିବା ସେ ପାହାଡ଼ରେ ରୋଗ, ଦୁଃଖ, ଭୋକ, ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ କୌଣସିଠି ନାହିଁ।
ପୂର୍ଵଦେଶାଧିପଃ କଶ୍ଚିତ୍ ପଵମାନ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣପାଲକଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗର ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ 'ପବମାନ' ବୋଲି ଡାକାଯାଉଥିଲା, ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଧନୀ ଓ ଦେବତା-ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଥିଲେ।
ବଲେନ ମହତା ଯୁକ୍ତଃ ସପୁରୋଧା ଵନଂ ଯଯୌ ରେମେ ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ ମନୋଜ୍ଞାଭିର୍ ନୃତ୍ଯଵାଦିତ୍ରଜୈଃ ସୁଖୈଃ
ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ଅଟବାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ନାରୀମାନେ, ନୃତ୍ୟ-ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ମନ ରଖିଥିଲେ।
ସ ଚ ଏଵଂ ଧନୁଷ୍ପାଣିର୍ ମୃଗଯାଶୀଲିଭିର୍ ଵୃତଃ ଏଵଂ ଭ୍ରମନ୍ କଦାଚିତ୍ ସ ଶ୍ରାନ୍ତୋ ଦ୍ରୁମମ୍ ଉପାଗତଃ
ସେ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ହୋଇ, ଶିକାର ପ୍ରେମୀ ଲୋକମାନେ ଘେରିଥିଲେ, ଏଭଳି ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ଏକଥରେ ଥକିଯାଇ ଗଛ ତଳକୁ ଗଲେ।
ଗୌତମୀତୀରସଂଭୂତଂ ନାନାପକ୍ଷିଗଣୈର୍ ଵୃତମ୍ ଆଶ୍ରମାଣାଂ ଗୃହପତିଂ ଧର୍ମଜ୍ଞମ୍ ଇଵ ସେଵିତମ୍
ଗୌତମୀ ତୀରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ଗଛଟି, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଘେରିଥିଲେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଗୃହସ୍ଥ ମୁନିଙ୍କ ପରି ସେଠି ସେବିତ ହେଉଥିଲା।
ତମ୍ ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ନଗଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପଵମାନୋ ନୃପୋତ୍ତମଃ ସ ଵିଶ୍ରାନ୍ତୋ ଜନଵୃତ ଈକ୍ଷାଂ ଚକ୍ରେ ନଗୋତ୍ତମମ୍
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ପବମାନ ରାଜା ଲୋକମାନେ ସହିତ ଶାନ୍ତିରେ ବସି, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯଦ୍ ଦ୍ଵିଜଂ ସ୍ଥୂଲଂ ଦ୍ଵିମୁଖଂ ଶୋଭନାକୃତିମ୍ ଚିନ୍ତାଵିଷ୍ଟଂ ତଥା ଶ୍ରାନ୍ତଂ ତମ୍ ଅପୃଚ୍ଛନ୍ ନୃପୋତ୍ତମଃ
ସେଠି ସେ ଏକ ଦେଖିଲେ—ବଡ଼, ଦୁଇମୁହଁ ଓ ଶୋଭାବନ୍ତ ପକ୍ଷୀ, ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିବା ଓ ଥକିଥିବା; ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
କୋ ଭଵାନ୍ ଦ୍ଵିମୁଖଃ ପକ୍ଷୀ ଚିନ୍ତାଵାନ୍ ଇଵ ଲକ୍ଷ୍ଯସେ ନୈଵାତ୍ର କଶ୍ଚିଦ୍ ଦୁଃଖାର୍ତଃ କସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଂ ଦୁଃଖମ୍ ଆଗତଃ
ତୁମେ କିଏ, ଦୁଇମୁହଁ ପକ୍ଷୀ? ତୁମେ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିବା ପରି ଲାଗୁଛ; ଏଠି କେହି ଦୁଃଖରେ ନାହାନ୍ତି, ତେବେ କାହିଁକି ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ?
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ନୃପତିଂ ପଵମାନଂ ଶନୈଃ ଶନୈଃ ସମାଶ୍ଵସ୍ତମନାଃ ପକ୍ଷୀ ଚିଚ୍ଚିକୋ ନିଃଶ୍ଵସନ୍ ମୁହୁଃ
ତାପରେ, ମନ କିଛି ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ଚିଚ୍ଚିକା ପକ୍ଷୀ ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଛାଡ଼ି ଧୀରେ ଧୀରେ ପବମାନ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମତ୍ତୋ ଭଯଂ ନ ଚାନ୍ଯେଷାଂ ମମ ଵାନ୍ଯୋପପାଦିତମ୍ ନାନାପୁଷ୍ପଫଲାକୀର୍ଣଂ ମୁନିଭିଃ ପରିସେଵିତମ୍
ମୋତେ କେହି ଭୟ ଦେଉନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା କେହି ମୋତେ କଷ୍ଟ ଦେଇନାହାନ୍ତି; ଏହି ପାହାଡ଼ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା, ମୁନିମାନେ ସେବା କରନ୍ତି।
ପଶ୍ଯେଯଂ ଶୂନ୍ଯମ୍ ଏଵାଦ୍ରିଂ ତତଃ ଶୋଚାମି ମାମ୍ ଅହମ୍ ନ ଲଭାମି ସୁଖଂ କିଂଚିନ୍ ନ ତୃପ୍ଯାମି କଦାଚନ ନିଦ୍ରାଂ ପ୍ରାପ୍ନୋମି ନ କ୍ଵାପି ନ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିଂ ନ ନିର୍ଵୃତିମ୍
ତଥାପି ମୁଁ ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ଶୂନ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖେ, ତେଣୁ ମୁଁ ନିଜ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ; ମୁଁ କେବେ ଖୁସି ମିଳେନି, କେବେ ତୃପ୍ତି ମିଳେନି, କେଉଁଠି ନିଦ୍ରା ମିଳେନି, ବିଶ୍ରାମ କିମ୍ବା ସନ୍ତୋଷ କେବେ ମିଳେନି।
ଦ୍ଵିମୁଖସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯୋକ୍ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜାତିଵିସ୍ମିତଃ
ଦୁଇଟି ମୁହଁ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ।
କୋ ଭଵାନ୍ କିଂ କୃତଂ ପାପଂ କସ୍ମାଚ୍ ଛୂନ୍ଯଶ୍ ଚ ପର୍ଵତଃ ଏକେନାସ୍ଯେନ ତୃପ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରାଣିନୋ ଽତ୍ର ନଗୋତ୍ତମେ
ତୁମେ କିଏ? କେଉଁ ପାପ କରିଛ? ଏହି ପାହାଡ଼ କାହିଁକି ଶୂନ୍ୟ? ଏଠାରେ, ଏହି ବଡ଼ ପାହାଡ଼ରେ, ଏକ ମୁହଁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୃପ୍ତି ମାନେ—
କିମ୍ ଉତାସ୍ଯଦ୍ଵଯେନ ତ୍ଵଂ ନ ତୃପ୍ତିମ୍ ଉପଯାସ୍ଯସି କିଂ ଵା ତେ ଦୁଷ୍କୃତଂ ପ୍ରାପ୍ତମ୍ ଇହ ଜନ୍ମନ୍ଯ୍ ଅଥୋ ପୁରା
ତୁମେ ଦୁଇଟି ମୁହଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କି ତୃପ୍ତି ପାଇବ ନାହିଁ? ଏହି ଜନ୍ମରେ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ କେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଛ?
ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଶଂସ ମେ ସତ୍ଯଂ ତ୍ରାସ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ମହତୋ ଭଯାତ୍
ଏହା ସବୁ ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କୁହ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବଡ଼ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରିବି।
ରାଜାନଂ ତଂ ଦ୍ଵିଜଃ ପ୍ରାହ ନିଃଶ୍ଵସନ୍ନ୍ ଅଥ ଚିଚ୍ଚିକଃ
ତାପରେ, ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଚିଚ୍ଚିକ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଽହଂ ତ୍ଵାଂ ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତଂ ପଵମାନ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତତ୍ ଅହଂ ଦ୍ଵିଜାତିପ୍ରଵରୋ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ
ହେ ପବମାନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋର ପୂର୍ବ କଥା କହିବି, ଶୁଣ। ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।
କୁଲୀନୋ ଵିଦିତପ୍ରାଜ୍ଞଃ କାର୍ଯହନ୍ତା କଲିପ୍ରିଯଃ ଵଦେ ପୁରସ୍ ତଥା ପୃଷ୍ଠେ ଅନ୍ଯଦ୍ ଅନ୍ଯଚ୍ ଚ ଜନ୍ତୁଷୁ
ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ବୁଦ୍ଧିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କାମ କରିବାରେ ଅନିଷ୍ଠ, ଝଗଡ଼ାକୁ ପସନ୍ଦ କରେ, ସାମ୍ନାରେ ଏକ କଥା, ପଛରେ ଅନ୍ୟ କଥା, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଅନ୍ୟ କଥା କହେ।
ପରଵୃଦ୍ଧ୍ଯା ସଦା ଦୁଃଖୀ ମାଯଯା ଵିଶ୍ଵଵଞ୍ଚକଃ କୃତଘ୍ନଃ ସତ୍ଯରହିତଃ ପରନିନ୍ଦାଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ଦେଖି ସଦା ଦୁଃଖି, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଠକେ, କୃତଘ୍ନ, ସତ୍ୟ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରେ ପ୍ରବୀଣ।
ମିତ୍ରସ୍ଵାମିଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ ଦମ୍ଭାଚାରୋ ଽତିନିର୍ଘୃଣଃ ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ତାପଯାମି ଜନାନ୍ ବହୂନ୍
ମିତ୍ର, ସ୍ୱାମୀ ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସଘାତକ, ଚାଳାକ ଆଚରଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର, ମନ, କାମ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
ଅଯମ୍ ଏଵ ଵିନୋଦୋ ମେ ସଦା ଯତ୍ ପରହିଂସନମ୍ ଯୁଗ୍ମଭେଦଂ ଗଣୋଚ୍ଛେଦଂ ମର୍ଯାଦାଭେଦନଂ ସଦା
ମୋର ସଦାର ଆନନ୍ଦ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗିବା, ଦଳକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଓ ସୀମା ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିବା।