ବାହୂ ରକ୍ଷତୁ ଵାରାହଃ ପୃଷ୍ଠଂ ରକ୍ଷତୁ କୂର୍ମରାଟ୍ ହୃଦଯଂ ରକ୍ଷତାତ୍ କୃଷ୍ଣୋ ହ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗୁଲୀ ରକ୍ଷତାନ୍ ମୃଗଃ
'ବାରାହ ମୋ ହାତକୁ, କୂର୍ମ ରାଜା ମୋ ପିଠକୁ, କୃଷ୍ଣ ମୋ ହୃଦୟକୁ, ମୃଗ ମୋ ଆଂଠିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।'
ମୁଖଂ ରକ୍ଷତୁ ଵାଗୀଶୋ ନେତ୍ରେ ରକ୍ଷତୁ ପକ୍ଷିଗଃ ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ରକ୍ଷତୁ ଵିତ୍ତେଶଃ ସର୍ଵତୋ ରକ୍ଷତାଦ୍ ଭଵଃ ନାନାପତ୍ସ୍ଵ୍ ଏକଶରଣଂ ଦେଵୋ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯମ୍
'ବାଗ୍ଦେବୀ ମୋ ମୁହଁକୁ, ପକ୍ଷୀଦେବ ମୋ ଆଖିକୁ, ଧନର ଦେବତା ମୋ କାନକୁ, ଭବ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବିଭିନ୍ନ ବିପଦରେ ଦେବତା ନାରାୟଣ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ।'
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଶାକଲ୍ଯୋ ନଯ ଵା ଭକ୍ଷ ଵା ସୁଖମ୍ ମାଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ପରଶୋ ତ୍ଵମ୍ ଇଦାନୀମ୍ ଅତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ଏପରି କହି ଶାକଲ୍ୟ କହିଲେ, 'ହେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ପରଶୁ, ଏବେ ମୋତେ ନେଇଯାଅ କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାମତେ ଖାଅ, ବିଳମ୍ବ କରନି।'
ରାକ୍ଷସସ୍ ତସ୍ଯ ଵଚନାଦ୍ ଭକ୍ଷଣାଯ ସମୁଦ୍ଯତଃ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ହୃଦଯେ ନୂନଂ ପାପିନାଂ କରୁଣାକଣଃ
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା। ନିଶ୍ଚୟ, ପାପୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ କ୍ଷମାର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ନଥାଏ।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନୋ ଗତ୍ଵା ତସ୍ଯାନ୍ତିକଂ ତଦା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ତଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯୈଵଂ ପରଶୁର୍ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଦାଂତ ଦେଖାଇ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ନେଇ, ପରଶୁର ସେଠାକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ପରଶୁର ଏଭଳି କଥା କହିଲେ।
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପାଣିଂ ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯେ ଽହଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ସହସ୍ରପାଦଶିରସଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷକରଂ ଵିଭୁମ୍
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା, ହଜାର ଚାଲି, ମୁଣ୍ଡ, ଆଖି ଓ ହାତ ଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ଭାବେ ଦେଖୁଛି।
ସର୍ଵଭୂତୈକନିଲଯଂ ଛନ୍ଦୋରୂପଂ ଜଗନ୍ମଯମ୍ ତ୍ଵାମ୍ ଅଦ୍ଯ ଵିପ୍ର ପଶ୍ଯାମି ନାସ୍ତି ତେ ପୂର୍ଵକଂ ଵପୁଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ବେଦର ରୂପ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଦେଖୁଛି; ତୁମର ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ଦେହ ନଥିଲା।
ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରସାଦଯେ ଵିପ୍ର ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଶରଣଂ ଭଵ ଜ୍ଞାନଂ ଦେହି ମହାବୁଦ୍ଧେ ତୀର୍ଥଂ ବ୍ରୂହ୍ଯ୍ ଅଘନିଷ୍କୃତିମ୍
ସେହିଠୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିନତି କରୁଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ; ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୋତେ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ, ଏବଂ ପାପ ଦୂର କରିବା ପବିତ୍ର ଉପାୟ କହ।
ମହତାଂ ଦର୍ଶନଂ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ ଜାଯତେ ନହି ନିଷ୍ଫଲମ୍ ଦ୍ଵେଷାଦ୍ ଅଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ପ୍ରସଙ୍ଗାଦ୍ ଵା ପ୍ରମାଦତଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ଦର୍ଶନ କେବେ ମଧ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ ନାହିଁ; ଦ୍ୱେଷ, ଅଜ୍ଞାନ, ସଂସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଅବଧାନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ଫଳ ମିଳେ।
ଅଯସଃ ସ୍ପର୍ଶସଂସ୍ପର୍ଶୋ ରୁକ୍ମତ୍ଵାଯୈଵ ଜାଯତେ
ଲୋହା ଯେତେବେଳେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ, ସେଥିରୁ ସୁନା ହୋଇଯାଏ।
ଏତଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ରାକ୍ଷସେନ ସମୀରିତମ୍ ଶାକଲ୍ଯଃ କୃପଯା ପ୍ରାହ ଵରଦା ସା ସରସ୍ଵତୀ
ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶାକଳ୍ୟ କରୁଣାବଶତଃ କହିଲେ; ଵରଦାତ୍ରୀ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ କହିଲେ।
ତଵାଚିରାଦ୍ ଦୈତ୍ଯପତେ ତତଃ ସ୍ତୁହି ଜନାର୍ଦନମ୍ ମନୋରଥଫଲପ୍ରାପ୍ତୌ ନାନ୍ଯନ୍ ନାରାଯଣସ୍ତୁତେଃ
ହେ ଦୈତ୍ୟପତି, ଶୀଘ୍ର ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର; ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ନାରାୟଣଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
କିଂଚିଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ କାରଣଂ ଶୃଣୁ ରାକ୍ଷସ ପ୍ରସନ୍ନା ତଵ ସା ଦେଵୀ ମଦ୍ଵାକ୍ଯାଚ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ରାକ୍ଷସ, ଏହି ଜଗତରେ କିଛି କାରଣ ଅଛି, ତୁମେ ଶୁଣ; ସେ ଦେବୀ ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବଂ ମୋର କଥା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଘଟିବ।
ତଥେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସ ପରଶୁର୍ ଗଙ୍ଗାଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପାଵନୀମ୍ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶୁଚିର୍ ଯତମନା ଗଙ୍ଗାମ୍ ଅଭିମୁଖଃ ସ୍ଥିତଃ
‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି କହି, ପରଶୁର ତିନି ଲୋକ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ; ପବିତ୍ର ହୋଇ ଏବଂ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ସେ ଗଙ୍ଗାକୁ ମୁହଁ କରି ଦଢ଼ିଆ ହେଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯଦ୍ ଦିଵ୍ଯରୂପାଂ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଲେପନାମ୍ ସରସ୍ଵତୀଂ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀଂ ଶାକଲ୍ଯଵଚନେ ସ୍ଥିତାମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରଣକାରୀ, ଶାକଳ୍ୟଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ଉପସ୍ଥିତ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ।
ଜଗଜ୍ଜାଡ୍ଯହରାଂ ଵିଶ୍ଵଜନନୀଂ ଭୁଵନେଶ୍ଵରୀମ୍ ତାମ୍ ଉଵାଚ ଵିନୀତାତ୍ମା ପରଶୁର୍ ଗତକଲ୍ମଷଃ
ସେ ଜଗତର ମୂଢତା ଦୂର କରୁଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଆ, ଭୂମିର ଇଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ପରଶୁର ନମ୍ର ହୃଦୟ ଓ ପାପ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଗୁରୁଃ ଶାକଲ୍ଯ ଇତ୍ଯ୍ ଆହ ମାକାନ୍ତଂ ସ୍ତୁହି ଵିଧ୍ଵଜମ୍ ତଵ ପ୍ରସାଦାତ୍ ସା ଶକ୍ତିର୍ ଯଥା ମେ ସ୍ଯାତ୍ ତଥା କୁରୁ
ଶିକ୍ଷକ ଶାକଳ୍ୟ କହିଲେ: ‘ବିଳମ୍ବ ନ କରି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର; ତୁମ ଦୟାରେ ସେ ଶକ୍ତି ଯେପରି ମୋତେ ମିଳୁ, ସେପରି କର।’
ତଥାସ୍ତ୍ଵ୍ ଇତି ଚ ସା ପ୍ରାହ ପରଶୁଂ ଶ୍ରୀସରସ୍ଵତୀ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ପରଶୁସ୍ ତଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ। ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ କୃପାରେ, ପରଶୁର ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ଵିଵିଧୈର୍ ଵାକ୍ଯୈସ୍ ତତସ୍ ତୁଷ୍ଟୋ ଽଭଵଦ୍ ଧରିଃ ଵରଂ ପ୍ରାଦାଦ୍ ରାକ୍ଷସାଯ କୃପାସିନ୍ଧୁର୍ ଜନାର୍ଦନଃ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ତାପରେ ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଓ କୃପାର ସାଗର ଥିବା ଜନାର୍ଦନ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଏକ ଵର ଦେଲେ।
ଯଦ୍ ଯନ୍ ମନୋଗତଂ ରକ୍ଷସ୍ ତତ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ରାକ୍ଷସ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସେ ସବୁ କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଘଟିବ।
ଶାକଲ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦେନ ଗୌତମ୍ଯାଶ୍ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ନରସିଂହପ୍ରସାଦତଃ
ଶାକଳ୍ୟ, ଗୌତମୀ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ନରସିଂହଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଲା।
ପାପିଷ୍ଠୋ ଽପି ତଦା ରକ୍ଷଃ ପରଶୁର୍ ଦିଵମ୍ ଏଯିଵାନ୍ ସର୍ଵତୀର୍ଥାଙ୍ଘ୍ରିପଦ୍ମସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଚ୍ ଛାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵନଃ
ଯଦ୍ୟପି ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, ରାକ୍ଷସ ପରଶୁର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ୱୀଙ୍କ ଚରଣକମଳର କୃପାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ ସାରସ୍ଵତମ୍ ଇତି ଶ୍ରୁତମ୍ ତତ୍ର ସ୍ନାନେନ ଦାନେନ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଟି 'ସାରସ୍ବତ' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲା। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଓ ଦାନ ଦେଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ମାନ୍ୟତା ମିଳେ।
ଵାଗ୍ଜଵୈଷ୍ଣଵଶାକଲ୍ଯପରଶୁପ୍ରଭଵାଣି ହି ବହୂନ୍ଯ୍ ଅଭୂଵଂସ୍ ତୀର୍ଥାନି ତସ୍ମିନ୍ ଵୈ ଶ୍ଵେତପର୍ଵତେ
ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ରେ ବାଗ, ବୈଷ୍ଣବ, ଶାକଳ ଓ ପରଶୁ ନାମରୁ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା।
ଚିଚ୍ଚିକାତୀର୍ଥମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଂ ସର୍ଵରୋଗଵିନାଶନମ୍ ସର୍ଵଚିନ୍ତାପ୍ରହରଣଂ ସର୍ଵଶାନ୍ତିକରଂ ନୃଣାମ୍
ଏହାକୁ 'ଚିଚ୍ଚିକା' ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ହଟାଏ ଓ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୁଭ୍ରେ ତସ୍ମିନ୍ ନଗୋତ୍ତମେ ଗଙ୍ଗାଯା ଉତ୍ତରେ ପାରେ ଯତ୍ର ଦେଵୋ ଗଦାଧରଃ
ମୁଁ ଏହାର ସ୍ୱରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି: ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ରେ, ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ତର ପାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଗଦାଧର ବସିଛନ୍ତି।
ଚିଚ୍ଚିକଃ ପକ୍ଷିରାଟ୍ ତତ୍ର ଭେରୁଣ୍ଡୋ ଯୋ ଽଭିଧୀଯତେ ସଦା ଵସତି ତତ୍ରୈଵ ମାଂସାଶୀ ଶ୍ଵେତପର୍ଵତେ
ସେଠି ଚିଚ୍ଚିକା ନାମକ ପକ୍ଷୀରାଜ, ଯାହାକୁ ବେରୁଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ, ସେ ମାଂସ ଭୋଜନ କରେ, ସଦା ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥାଏ।
ନାନାପୁଷ୍ପଫଲାକୀର୍ଣୈଃ ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମୈର୍ ନଗୈଃ ସେଵିତେ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଗୌତମ୍ଯା ଚୋପଶୋଭିତେ
ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲିଥିବା ଗଛମାନେ ସେଠି ସେବା କରନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଗୌତମୀ ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ସେଠି ଶୋଭିତ।
ସିଦ୍ଧଚାରଣଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରାମରସଂକୁଲେ ତତ୍ସମୀପେ ନଗଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଦ୍ଵିପଦାଂ ଚ ଚତୁଷ୍ପଦାମ୍
ସେଠି ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଭିଡ଼ ଲାଗାନ୍ତି; ସେଠାରେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ଦୁଇପା ଓ ଚାରିପା ଜନ୍ତୁମାନେ ରହିପାରନ୍ତି।
ରୋଗାର୍ତିକ୍ଷୁତ୍ତୃଷାଚିନ୍ତାମରଣାନାଂ ନ ଭାଜନମ୍ ଏଵଂ ଗୁଣାନ୍ଵିତେ ଶୈଲେ ନାନାମୁନିଗଣାଵୃତେ
ଏପରି ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ମୁନିମାନେ ଘେରିଥିବା ସେ ପାହାଡ଼ରେ ରୋଗ, ଦୁଃଖ, ଭୋକ, ତ୍ରୁଷ୍ଣା, ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ କୌଣସିଠି ନାହିଁ।