ତତଃ ସ ଦୁଃଖସଂତପ୍ତୋ ନାଲଭତ୍ ସଂଵିଦଂ କ୍ଵଚିତ୍ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରଂ ଶୌନକଂ ରାଜା ଶରଣଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ଏହିପରି ଦୁଃଖରେ ପିଡ଼ିତ ହୋଇ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତ୍ୱନା ନ ପାଇ, ସେ ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୌନକଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ ।
ଯାଜଯାମ୍ ଆସ ଚ ଜ୍ଞାନୀ ଶୌନକୋ ଜନମେଜଯମ୍ ଅଶ୍ଵମେଧେନ ରାଜାନଂ ପାଵନାର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଜ୍ଞାନୀ ଶୌନକ ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ, ରାଜାଙ୍କ ପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ହେ ଦ୍ବିଜୋତ୍ତମ ।
ସ ଲୋହଗନ୍ଧୋ ଵ୍ଯନଶତ୍ ତସ୍ଯାଵଭୃଥମ୍ ଏତ୍ଯ ଚ ସ ଚ ଦିଵ୍ଯରଥୋ ରାଜ୍ଞୋ ଵଶଶ୍ ଚେଦିପତେସ୍ ତଦା
ତାପରେ ଲୋହର ଗନ୍ଧ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା; ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥ ତେବେ ଚେଦିର ରାଜାଙ୍କ ଅଧିନକୁ ଗଲା ।
ଦତ୍ତଃ ଶକ୍ରେଣ ତୁଷ୍ଟେନ ଲେଭେ ତସ୍ମାଦ୍ ବୃହଦ୍ରଥଃ ବୃହଦ୍ରଥାତ୍ କ୍ରମେଣୈଵ ଗତୋ ବାର୍ହଦ୍ରଥଂ ନୃପମ୍
ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଇଥିବା ସେହି ରଥ ବୃହଦ୍ରଥ ପାଇଥିଲେ; ବୃହଦ୍ରଥଠାରୁ କ୍ରମେ ବାର୍ହଦ୍ରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ଯାଇଥିଲା ।
ତତୋ ହତ୍ଵା ଜରାସଂଧଂ ଭୀମସ୍ ତଂ ରଥମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ପ୍ରଦଦୌ ଵାସୁଦେଵାଯ ପ୍ରୀତ୍ଯା କୌରଵନନ୍ଦନଃ
ତାପରେ ଭୀମ ଜରାସଂଧକୁ ବଧ କରି, କୌରବମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ହୋଇ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥଟିକୁ ପ୍ରେମରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ଯଯାତିସ୍ ତୁ ଜିତ୍ଵା ପୃଥ୍ଵୀଂ ସସାଗରାମ୍ ଵିଭଜ୍ଯ ପଞ୍ଚଧା ରାଜ୍ଯଂ ପୁତ୍ରାଣାଂ ନାହୁଷସ୍ ତଦା
ଯୟାତି ସାଗରସମେତ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଭୂମିକୁ ଜିତି, ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟକୁ ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟି, ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ, ନାହୁଷ ଓ ତୁମେ।
ଯଯାତିର୍ ଦିଶି ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଯଦୁଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ନ୍ଯଯୋଜଯତ୍ ମଧ୍ଯେ ପୁରୁଂ ଚ ରାଜାନମ୍ ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ ସ ନାହୁଷଃ
ଯୟାତି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅ ଯଦୁଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ରାଜା କଲେ, ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରି ରାଜା କଲେ, ନାହୁଷ ଓ।
ଦିଶି ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ତୁର୍ଵସୁଂ ମତିମାନ୍ ନୃପଃ ତୈର୍ ଇଯଂ ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସପତ୍ତନା
ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ବସାଇଲେ; ଏହି ସମସ୍ତେ ଏହି ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ସହିତ ସମସ୍ତ ଭୂମି ଓ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଶାସନ କଲେ।
ଯଥାପ୍ରଦେଶମ୍ ଅଦ୍ଯାପି ଧର୍ମେଣ ପ୍ରତିପାଲ୍ଯତେ ପ୍ରଜାସ୍ ତେଷାଂ ପୁରସ୍ତାତ୍ ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ଏଠାରେ ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକମାନେ ଧର୍ମରେ ରକ୍ଷା ପାଉଛନ୍ତି; ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ବଂଶଧରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
ଧନୁର୍ ନ୍ଯସ୍ଯ ପୃଷତ୍କାଂଶ୍ ଚ ପଞ୍ଚଭିଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭୈଃ ଜରାଵାନ୍ ଅଭଵଦ୍ ରାଜା ଭାରମ୍ ଆଵେଶ୍ଯ ବନ୍ଧୁଷୁ
ଧନୁଷ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ପାଞ୍ଚ ଶୂରବୀର ସହିତ, ବୃଦ୍ଧ ରାଜା ତାଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ବନ୍ଧୁମାନେ ଉପରେ ରଖିଦେଲେ।
ନିକ୍ଷିପ୍ତଶସ୍ତ୍ରଃ ପୃଥିଵୀଂ ଚଚାର ପୃଥିଵୀପତିଃ ପ୍ରୀତିମାନ୍ ଅଭଵଦ୍ ରାଜା ଯଯାତିର୍ ଅପରାଜିତଃ
ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ଭୂମିର ନାଥ ସମଗ୍ର ଭୂମିରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ଅଜୟ ରାଜା ଯୟାତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଏଵଂ ଵିଭଜ୍ଯ ପୃଥିଵୀଂ ଯଯାତିର୍ ଯଦୁମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍ ଜରାଂ ମେ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ପୁତ୍ର କୃତ୍ଯାନ୍ତରେଣ ଵୈ
ଏପରି ଭାବରେ ଭୂମିକୁ ବଣ୍ଟି, ଯୟାତି ଯଦୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର, ପୁଅ, ଅନ୍ୟ କାମ ପୂରଣ ବଦଳରେ।'
ତରୁଣସ୍ ତଵ ରୂପେଣ ଚରେଯଂ ପୃଥିଵୀମ୍ ଇମାମ୍ ଜରାଂ ତ୍ଵଯି ସମାଧାଯ ତଂ ଯଦୁଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ
'ତୁମର ତରୁଣ ରୂପ ନେଇ, ମୁଁ ଏହି ଭୂମିରେ ଘୁରିବି, ମୋ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତୁମେ ନେଇବା ପରେ।' ଏଭଳି ଯଦୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅନିର୍ଦିଷ୍ଟା ମଯା ଭିକ୍ଷା ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତା ଅନପାକୃତ୍ଯ ତାଂ ରାଜନ୍ ନ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯାମି ତେ ଜରାମ୍
'ମୁଁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ଅନୁରୋଧ ପୂରଣ କରିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି; ତାହା ପୂରଣ ନକରି, ରାଜା, ମୁଁ ତୁମର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବିନାହିଁ।'
ଜରାଯାଂ ବହଵୋ ଦୋଷାଃ ପାନଭୋଜନକାରିତାଃ ତସ୍ମାଜ୍ ଜରାଂ ନ ତେ ରାଜନ୍ ଗ୍ରହୀତୁମ୍ ଅହମ୍ ଉତ୍ସହେ
'ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଖାଇବା-ପିଇବା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଦୋଷ ଆସେ; ତେଣୁ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।'
ସନ୍ତି ତେ ବହଵଃ ପୁତ୍ରା ମତ୍ତଃ ପ୍ରିଯତରା ନୃପ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତୁଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ ପୁତ୍ରମ୍ ଅନ୍ଯଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଵୈ
'ତୁମର ଅନେକ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ରାଜା, ଯେଉଁମାନେ ମୋଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ; ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, ଅନ୍ୟ ପୁଅକୁ ବାଛ, ସେ ଗ୍ରହଣ କରୁ।'
ସ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତୋ ଯଦୁନା ରାଜା କୋପସମନ୍ଵିତଃ ଉଵାଚ ଵଦତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯଯାତିର୍ ଗର୍ହଯନ୍ ସୁତମ୍
ଏଭଳି ଯଦୁ କହିବା ପରେ, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହେଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଯୟାତି ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ନିନ୍ଦା କରି କହିଲେ।
କ ଆଶ୍ରମସ୍ ତଵାନ୍ଯୋ ଽସ୍ତି କୋ ଵା ଧର୍ମୋ ଵିଧୀଯତେ ମାମ୍ ଅନାଦୃତ୍ଯ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ଯଦ୍ ଅହଂ ତଵ ଦେଶିକଃ
'ତୁମର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରମ ଅଛି କି? କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧର୍ମ ଅଛି? ମୁଁ ତୁମର ଶିକ୍ଷକ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋତେ ଅବହେଳା କରୁଛ, ମୂର୍ଖ!'
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଯଦୁଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶଶାପୈନଂ ସ ମନ୍ଯୁମାନ୍ ଅରାଜ୍ଯା ତେ ପ୍ରଜା ମୂଢ ଭଵିତ୍ରୀତି ନ ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି ଯଦୁଙ୍କୁ କହି, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଶାପ ଦେଲେ: 'ତୁମେ ତୁମ ପ୍ରଜା ଉପରେ କେବେ ରାଜ୍ୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ମୂର୍ଖ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ଦ୍ରୁହ୍ଯଂ ଚ ତୁର୍ଵସୁଂ ଚୈଵାପ୍ଯ୍ ଅନୁଂ ଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ଏଵମ୍ ଏଵାବ୍ରଵୀଦ୍ ରାଜା ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତଶ୍ ଚ ତୈର୍ ଅପି
ସେ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁର୍ବସୁ ଓ ଅନୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କହିଲେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ; ରାଜାଙ୍କୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ।
ଶଶାପ ତାନ୍ ଅତିକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଯଯାତିର୍ ଅପରାଜିତଃ ଯଥାଵତ୍ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମଯାସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଅଜୟ ଯୟାତି ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଯେପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଛି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
ଏଵଂ ଶପ୍ତ୍ଵା ସୁତାନ୍ ସର୍ଵାଂଶ୍ ଚତୁରଃ ପୁରୁପୂର୍ଵଜାନ୍ ତଦ୍ ଏଵ ଵଚନଂ ରାଜା ପୁରୁମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆହ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏଭଳି ସେ ଚାରିଜଣ ବଡ଼ ପୁଅଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ରାଜା ସେଇ ଉକ୍ତି ପୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ତରୁଣସ୍ ତଵ ରୂପେଣ ଚରେଯଂ ପୃଥିଵୀମ୍ ଇମାମ୍ ଜରାଂ ତ୍ଵଯି ସମାଧାଯ ତ୍ଵଂ ପୁରୋ ଯଦି ମନ୍ଯସେ
ଯଦି ତୁମେ ମନୋମନେ ମନ୍ୟ କର, ମୁଁ ତୁମର ଯୁବା ରୂପ ଧରି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିବି, ଏବଂ ବୟସ୍କତାକୁ ତୁମ ପାଖରେ ରଖିଦେବି।
ସ ଜରାଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ପିତୁଃ ପୁରୁଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ଯଯାତିର୍ ଅପି ରୂପେଣ ପୁରୋଃ ପର୍ଯଚରନ୍ ମହୀମ୍
ପୁରୁ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ବୟସ୍କତାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଏବଂ ଯୟାତି, ପୁରୁଙ୍କ ଯୁବା ରୂପ ନେଇ, ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ସ ମାର୍ଗମାଣଃ କାମାନାମ୍ ଅନ୍ତଂ ନୃପତିସତ୍ତମଃ ଵିଶ୍ଵାଚ୍ଯା ସହିତୋ ରେମେ ଵନେ ଚୈତ୍ରରଥେ ପ୍ରଭୁଃ
ସେ ମହାରାଜା, ଇଚ୍ଛାର ସମାପ୍ତି ଖୋଜୁଥିବାବେଳେ, ବିଶ୍ୱାଚୀଙ୍କ ସହ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ।
ଯଦା ଚ ତୃପ୍ତଃ କାମେଷୁ ଭୋଗେଷୁ ଚ ନରାଧିପଃ ତଦା ପୁରୋଃ ସକାଶାଦ୍ ଵୈ ସ୍ଵାଂ ଜରାଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ଯେତେବେଳେ ରାଜା ଭୋଗ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେ ପୁରୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବୟସ୍କତା ପୁନି ଫେରାଇଦେଲେ।
ଯତ୍ର ଗାଥା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଗୀତାଃ କିଲ ଯଯାତିନା ଯାଭିଃ ପ୍ରତ୍ଯାହରେତ୍ କାମାନ୍ ସର୍ଵଶୋ ଽଙ୍ଗାନି କୂର୍ମଵତ୍
ଏଠାରେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୟାତି କିଛି ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାକୁ କୁମିର ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗକୁ ଭିତରକୁ ଟାଣିନେଇଥିବା ପରି ଅପସାରଣ କରିପାରିବେ।
ନ ଜାତୁ କାମଃ କାମାନାମ୍ ଉପଭୋଗେନ ଶାମ୍ଯତି ହଵିଷା କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମେଵ ଭୂଯ ଏଵାଭିଵର୍ଧତେ
ଇଚ୍ଛା କେବେ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ; ଘିଅ ଦେଇ ଆଗୁନି ଯେପରି ଆଉ ବଢ଼ିଯାଏ, ଏହିପରି ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଯତ୍ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଵ୍ରୀହିଯଵଂ ହିରଣ୍ଯଂ ପଶଵଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ନାଲମ୍ ଏକସ୍ଯ ତତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଇତି କୃତ୍ଵା ନ ମୁହ୍ଯତି
ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଧାନ, ଯବ, ସୁନା, ପଶୁ, ଓ ମହିଳା ଏକ ମଣିଷ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ, ଯଦି ସେ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିନାହାନ୍ତି।
ଯଦା ଭାଵଂ ନ କୁରୁତେ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ପାପକମ୍ କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ତଦା
ଯେତେବେଳେ କେହି କୌଣସି ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି କର୍ମ, ମନ, ବା ଶବ୍ଦରେ କିଛି ଖରାପ କାମ କରୁନାହାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।