ଅତିଥିଶ୍ ଚାପଵାଦୀ ଚ ଦ୍ଵାଵ୍ ଏତୌ ଵିଶ୍ଵବାନ୍ଧଵୌ ଅପଵାଦୀ ହରେତ୍ ପାପମ୍ ଅତିଥିଃ ସ୍ଵର୍ଗସଂକ୍ରମଃ
ଅତିଥି ଓ ନିନ୍ଦାକାରୀ—ଏହି ଦୁଇଜଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟ। ନିନ୍ଦାକାରୀ ପାପ ଦୂର କରେ, ଅତିଥି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଏ।
ଅଭ୍ଯାଗତଂ ପଥି ଶ୍ରାନ୍ତଂ ସାଵଜ୍ଞଂ ଯୋ ଽଭିଵୀକ୍ଷତେ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ ଏଵ ନଶ୍ଯନ୍ତି ତସ୍ଯ ଧର୍ମଯଶଃଶ୍ରିଯଃ
ଯେଉଁଠାରେ କେହି ରାସ୍ତାରେ ଆସିଥିବା କ୍ଲାନ୍ତ ଅତିଥିକୁ ଅବମାନ କରି ଦେଖେ, ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଅଭ୍ଯାଗତଃ ଶ୍ରାନ୍ତୋ ଯାଚେ ଽହଂ ତ୍ଵାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ଦାସ୍ଯସେ ଯଦି ମେ କାମଂ ତଦ୍ ଭୋକ୍ଷ୍ଯେ ଽହଂ ନ ଚାନ୍ଯଥା
ତେଣୁ, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ମୁଁ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି—ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେଲେ ମୁଁ ଭୋଜନ କରିବି, ନହେଲେ ନୁହେଁ।
ଦତ୍ତମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଶାକଲ୍ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵେତ୍ଯ୍ ଏଵାହ ରାକ୍ଷସମ୍ ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ପରଶୁର୍ ଅହଂ ରାକ୍ଷସସତ୍ତମଃ
'ଦେଲି,' ବୋଲି ଶାକଲ୍ୟ କହିଲେ। 'ଖାଅ,' ବୋଲି ରାକ୍ଷସ କହିଲେ। ତାପରେ ପରଶୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।'
ନାହଂ ଦ୍ଵିଜସ୍ ତଵ ରିପୁର୍ ନ ଵୃଦ୍ଧଃ ପଲିତଃ କୃଶଃ ବହୂନି ମେ ଵ୍ଯତୀତାନି ଵର୍ଷାଣି ତ୍ଵାଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତଃ
'ମୁଁ ତୁମେ ଭଳି ଦ୍ୱିଜ ନୁହେଁ, ତୁମର ଶତ୍ରୁ ନୁହେଁ, ବୃଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ପକା କେଶ ନାହିଁ, କ୍ଷୀଣ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ବହୁ ବର୍ଷ ହେଲା ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖୁଛି।'
ଶୁଷ୍ଯନ୍ତି ମମ ଗାତ୍ରାଣି ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ସ୍ଵଲ୍ପୋଦକଂ ଯଥା ତସ୍ମାନ୍ ନେଷ୍ଯେ ସାନୁଗଂ ତ୍ଵାଂ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
'ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ କମ୍ପାନି ଜଳ ଯେପରି ଶୁଖିଯାଏ, ମୋ ଦେହ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଶୁଖିଯାଏ। ତେଣୁ, ମୁଁ ତୁମେ ସହ ତୁମ ସଙ୍ଗୀମାନେକୁ ନେଇଯିବି ଓ ଖାଇଦେବି, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।'
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରଶୁଵାକ୍ଯଂ ତଚ୍ ଛାକଲ୍ଯୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ପରଶୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶାକଲ୍ୟ କହିଲେ—
ଯେ ମହାକୁଲସଂଭୂତା ଵିଜ୍ଞାତସକଲାଗମାଃ ତତ୍ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତମ୍ ଅଭ୍ଯେତି ନ ଜାତ୍ଵ୍ ଅତ୍ର ଵିପର୍ଯଯମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ପୂରଣ କରନ୍ତି; ଏଠାରେ କେବେ ବିପରୀତ ହୁଏନାହିଁ।
ଯଥୋଚିତଂ କୁରୁ ସଖେ ତଥାପି ଶୃଣୁ ମେ ଵଚଃ ନିହନ୍ତୁମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଉଦ୍ଯତେଷୁ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ହିତମ୍ ଉତ୍ତମୈଃ
'ମିତ୍ର, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କର। ତଥାପି ମୋ କଥା ଶୁଣ। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଲୋକେ ଭଲ କଥା କହିବା ଉଚିତ।'
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଽହଂ ଵଜ୍ରତନୁଃ ସର୍ଵତୋ ରକ୍ଷକୋ ହରିଃ ପାଦୌ ରକ୍ଷତୁ ମେ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶିରୋ ଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ
'ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛି। ହରି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ପାଦକୁ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେବ ମୋ ମୁଣ୍ଡକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।'
ବାହୂ ରକ୍ଷତୁ ଵାରାହଃ ପୃଷ୍ଠଂ ରକ୍ଷତୁ କୂର୍ମରାଟ୍ ହୃଦଯଂ ରକ୍ଷତାତ୍ କୃଷ୍ଣୋ ହ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗୁଲୀ ରକ୍ଷତାନ୍ ମୃଗଃ
'ବାରାହ ମୋ ହାତକୁ, କୂର୍ମ ରାଜା ମୋ ପିଠକୁ, କୃଷ୍ଣ ମୋ ହୃଦୟକୁ, ମୃଗ ମୋ ଆଂଠିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।'
ମୁଖଂ ରକ୍ଷତୁ ଵାଗୀଶୋ ନେତ୍ରେ ରକ୍ଷତୁ ପକ୍ଷିଗଃ ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ରକ୍ଷତୁ ଵିତ୍ତେଶଃ ସର୍ଵତୋ ରକ୍ଷତାଦ୍ ଭଵଃ ନାନାପତ୍ସ୍ଵ୍ ଏକଶରଣଂ ଦେଵୋ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯମ୍
'ବାଗ୍ଦେବୀ ମୋ ମୁହଁକୁ, ପକ୍ଷୀଦେବ ମୋ ଆଖିକୁ, ଧନର ଦେବତା ମୋ କାନକୁ, ଭବ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବିଭିନ୍ନ ବିପଦରେ ଦେବତା ନାରାୟଣ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ।'
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଶାକଲ୍ଯୋ ନଯ ଵା ଭକ୍ଷ ଵା ସୁଖମ୍ ମାଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ପରଶୋ ତ୍ଵମ୍ ଇଦାନୀମ୍ ଅତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ଏପରି କହି ଶାକଲ୍ୟ କହିଲେ, 'ହେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ପରଶୁ, ଏବେ ମୋତେ ନେଇଯାଅ କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାମତେ ଖାଅ, ବିଳମ୍ବ କରନି।'
ରାକ୍ଷସସ୍ ତସ୍ଯ ଵଚନାଦ୍ ଭକ୍ଷଣାଯ ସମୁଦ୍ଯତଃ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ହୃଦଯେ ନୂନଂ ପାପିନାଂ କରୁଣାକଣଃ
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା। ନିଶ୍ଚୟ, ପାପୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ କ୍ଷମାର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ନଥାଏ।
ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନୋ ଗତ୍ଵା ତସ୍ଯାନ୍ତିକଂ ତଦା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ତଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯୈଵଂ ପରଶୁର୍ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଦାଂତ ଦେଖାଇ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ନେଇ, ପରଶୁର ସେଠାକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ପରଶୁର ଏଭଳି କଥା କହିଲେ।
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପାଣିଂ ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯେ ଽହଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ସହସ୍ରପାଦଶିରସଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷକରଂ ଵିଭୁମ୍
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା, ହଜାର ଚାଲି, ମୁଣ୍ଡ, ଆଖି ଓ ହାତ ଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ଭାବେ ଦେଖୁଛି।
ସର୍ଵଭୂତୈକନିଲଯଂ ଛନ୍ଦୋରୂପଂ ଜଗନ୍ମଯମ୍ ତ୍ଵାମ୍ ଅଦ୍ଯ ଵିପ୍ର ପଶ୍ଯାମି ନାସ୍ତି ତେ ପୂର୍ଵକଂ ଵପୁଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ବେଦର ରୂପ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଦେଖୁଛି; ତୁମର ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ଦେହ ନଥିଲା।
ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରସାଦଯେ ଵିପ୍ର ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଶରଣଂ ଭଵ ଜ୍ଞାନଂ ଦେହି ମହାବୁଦ୍ଧେ ତୀର୍ଥଂ ବ୍ରୂହ୍ଯ୍ ଅଘନିଷ୍କୃତିମ୍
ସେହିଠୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିନତି କରୁଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ; ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ମୋତେ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ, ଏବଂ ପାପ ଦୂର କରିବା ପବିତ୍ର ଉପାୟ କହ।
ମହତାଂ ଦର୍ଶନଂ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ ଜାଯତେ ନହି ନିଷ୍ଫଲମ୍ ଦ୍ଵେଷାଦ୍ ଅଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ପ୍ରସଙ୍ଗାଦ୍ ଵା ପ୍ରମାଦତଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ଦର୍ଶନ କେବେ ମଧ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ ନାହିଁ; ଦ୍ୱେଷ, ଅଜ୍ଞାନ, ସଂସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଅବଧାନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ଫଳ ମିଳେ।
ଅଯସଃ ସ୍ପର୍ଶସଂସ୍ପର୍ଶୋ ରୁକ୍ମତ୍ଵାଯୈଵ ଜାଯତେ
ଲୋହା ଯେତେବେଳେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ, ସେଥିରୁ ସୁନା ହୋଇଯାଏ।
ଏତଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ରାକ୍ଷସେନ ସମୀରିତମ୍ ଶାକଲ୍ଯଃ କୃପଯା ପ୍ରାହ ଵରଦା ସା ସରସ୍ଵତୀ
ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶାକଳ୍ୟ କରୁଣାବଶତଃ କହିଲେ; ଵରଦାତ୍ରୀ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ କହିଲେ।
ତଵାଚିରାଦ୍ ଦୈତ୍ଯପତେ ତତଃ ସ୍ତୁହି ଜନାର୍ଦନମ୍ ମନୋରଥଫଲପ୍ରାପ୍ତୌ ନାନ୍ଯନ୍ ନାରାଯଣସ୍ତୁତେଃ
ହେ ଦୈତ୍ୟପତି, ଶୀଘ୍ର ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର; ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ନାରାୟଣଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
କିଂଚିଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ କାରଣଂ ଶୃଣୁ ରାକ୍ଷସ ପ୍ରସନ୍ନା ତଵ ସା ଦେଵୀ ମଦ୍ଵାକ୍ଯାଚ୍ ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ରାକ୍ଷସ, ଏହି ଜଗତରେ କିଛି କାରଣ ଅଛି, ତୁମେ ଶୁଣ; ସେ ଦେବୀ ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବଂ ମୋର କଥା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଘଟିବ।
ତଥେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସ ପରଶୁର୍ ଗଙ୍ଗାଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପାଵନୀମ୍ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶୁଚିର୍ ଯତମନା ଗଙ୍ଗାମ୍ ଅଭିମୁଖଃ ସ୍ଥିତଃ
‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି କହି, ପରଶୁର ତିନି ଲୋକ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ; ପବିତ୍ର ହୋଇ ଏବଂ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ସେ ଗଙ୍ଗାକୁ ମୁହଁ କରି ଦଢ଼ିଆ ହେଲେ।
ତତ୍ରାପଶ୍ଯଦ୍ ଦିଵ୍ଯରୂପାଂ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଲେପନାମ୍ ସରସ୍ଵତୀଂ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀଂ ଶାକଲ୍ଯଵଚନେ ସ୍ଥିତାମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରଣକାରୀ, ଶାକଳ୍ୟଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ଉପସ୍ଥିତ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ।
ଜଗଜ୍ଜାଡ୍ଯହରାଂ ଵିଶ୍ଵଜନନୀଂ ଭୁଵନେଶ୍ଵରୀମ୍ ତାମ୍ ଉଵାଚ ଵିନୀତାତ୍ମା ପରଶୁର୍ ଗତକଲ୍ମଷଃ
ସେ ଜଗତର ମୂଢତା ଦୂର କରୁଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଆ, ଭୂମିର ଇଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ପରଶୁର ନମ୍ର ହୃଦୟ ଓ ପାପ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଗୁରୁଃ ଶାକଲ୍ଯ ଇତ୍ଯ୍ ଆହ ମାକାନ୍ତଂ ସ୍ତୁହି ଵିଧ୍ଵଜମ୍ ତଵ ପ୍ରସାଦାତ୍ ସା ଶକ୍ତିର୍ ଯଥା ମେ ସ୍ଯାତ୍ ତଥା କୁରୁ
ଶିକ୍ଷକ ଶାକଳ୍ୟ କହିଲେ: ‘ବିଳମ୍ବ ନ କରି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର; ତୁମ ଦୟାରେ ସେ ଶକ୍ତି ଯେପରି ମୋତେ ମିଳୁ, ସେପରି କର।’
ତଥାସ୍ତ୍ଵ୍ ଇତି ଚ ସା ପ୍ରାହ ପରଶୁଂ ଶ୍ରୀସରସ୍ଵତୀ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ପରଶୁସ୍ ତଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ। ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ କୃପାରେ, ପରଶୁର ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ତୁଷ୍ଟାଵ ଵିଵିଧୈର୍ ଵାକ୍ଯୈସ୍ ତତସ୍ ତୁଷ୍ଟୋ ଽଭଵଦ୍ ଧରିଃ ଵରଂ ପ୍ରାଦାଦ୍ ରାକ୍ଷସାଯ କୃପାସିନ୍ଧୁର୍ ଜନାର୍ଦନଃ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ତାପରେ ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଓ କୃପାର ସାଗର ଥିବା ଜନାର୍ଦନ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଏକ ଵର ଦେଲେ।
ଯଦ୍ ଯନ୍ ମନୋଗତଂ ରକ୍ଷସ୍ ତତ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ରାକ୍ଷସ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସେ ସବୁ କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଘଟିବ।