ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁରଗଣାନାଂ ତୁ ଵାକ୍ଯଂ ରାଜା ରଜିସ୍ ତଦା ପପ୍ରଚ୍ଛାସୁରମୁଖ୍ଯାଂସ୍ ତୁ ଯଥା ଦେଵାନ୍ ଅପୃଚ୍ଛତ
ଦେବମାନେଂକର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ରଜି ସେହିପରି ଭାବରେ ଦାନବମାନେଂକର ମୁଖ୍ୟମାନେଂକୁ ପଚାରିଲେ, ଯେପରି ଦେବମାନେଂକୁ ପଚାରିଥିଲେ।
ଦାନଵା ଦର୍ପସଂପୂର୍ଣାଃ ସ୍ଵାର୍ଥମ୍ ଏଵାଵଗମ୍ଯ ହ ପ୍ରତ୍ଯୂଚୁସ୍ ତଂ ନୃପଵରଂ ସାଭିମାନମ୍ ଇଦଂ ଵଚଃ
ଦାନବମାନେ ଅହଂକାରରେ ଭରିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ମାତ୍ର ବୁଝି, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିମାନରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅସ୍ମାକମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରହ୍ରାଦୋ ଯସ୍ଯାର୍ଥେ ଵିଜଯାମହେ ଅସ୍ମିଂସ୍ ତୁ ସମରେ ରାଜଂସ୍ ତିଷ୍ଠ ତ୍ଵଂ ରାଜସତ୍ତମ
ଆମର ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ ବିଜୟ ଚାହୁଁଛୁ; ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତ ରାଜା, ଆପଣ ରହନ୍ତୁ, ରାଜାମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସ ତଥେତି ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ ଏଵ ଦେଵୈର୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅତିଚୋଦିତଃ ଭଵିଷ୍ଯସୀନ୍ଦ୍ରୋ ଜିତ୍ଵୈନଂ ଦେଵୈର୍ ଉକ୍ତସ୍ ତୁ ପାର୍ଥିଵଃ
'ଏହିପରି ହେଉ', ବୋଲି କହି, ଦେବମାନେଂକ ଅଧିକ ପ୍ରେରଣାରେ, ଦେବମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତାଙ୍କୁ ଜିତିଲେ, ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବେ।'
ଜଘାନ ଦାନଵାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଯେ ଽଵଧ୍ଯା ଵଜ୍ରପାଣିନଃ ସ ଵିପ୍ରନଷ୍ଟାଂ ଦେଵାନାଂ ପରମଶ୍ରୀଃ ଶ୍ରିଯଂ ଵଶୀ
ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେଂକୁ ମାରିଦେଲେ, ଯେମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଜୟ୍ୟ ଥିଲେ; ସେ ଦେବମାନେଂକର ହରାଇଯାଇଥିବା ଶ୍ରୀକୁ ପୁନି ଫେରାଇଲେ।
ନିହତ୍ଯ ଦାନଵାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଆଜହାର ରଜିଃ ପ୍ରଭୁଃ ତତୋ ରଜିଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ଦେଵୈଃ ସହ ଶତକ୍ରତୁଃ
ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେଂକୁ ମାରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଜି ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କଲେ; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ମିଶି ମହାବୀର ରଜିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ରଜିପୁତ୍ରୋ ଽହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ ଏଵାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵଚଃ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଽସି ତାତ ଦେଵାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
'ମୁଁ ରଜିଙ୍କ ପୁଅ' ବୋଲି କହି, ସେ ପୁନି କହିଲେ, 'ତୁମେ ଦେବମାନେଂକର ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରିୟ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ଯସ୍ଯାହମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତେ ଖ୍ଯାତିଂ ଯାସ୍ଯାମି କର୍ମଭିଃ ସ ତୁ ଶକ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଞ୍ଚିତସ୍ ତେନ ମାଯଯା
ଯାହାଙ୍କର ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେଇ ତୁମ ପୁଅ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିବ; କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ମାୟାରେ ଠକିଗଲେ।
ତଥୈଵେତ୍ଯ୍ ଅବ୍ରଵୀଦ୍ ରାଜା ପ୍ରୀଯମାଣଃ ଶତକ୍ରତୁମ୍ ତସ୍ମିଂସ୍ ତୁ ଦେଵୈଃ ସଦୃଶୋ ଦିଵଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ମହୀପତୌ
ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ। ସେ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାବେଳେ, ଦେବମାନେଂକ ସମାନ ହେଇଗଲେ।
ଦାଯାଦ୍ଯମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରାଦ୍ ଆଜହ୍ରୂ ରାଜ୍ଯଂ ତତ୍ତନଯା ରଜେଃ ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ରଶତାନ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ତଦ୍ ଵୈ ସ୍ଥାନଂ ଶତକ୍ରତୋଃ
ରଜିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଭାବେ ନେଇଲେ; ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଶେ ପୁଅ ଥିଲେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଧିନ ହେଲା।
ସମାକ୍ରାମନ୍ତ ବହୁଧା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍ ତେ ଯଦା ତୁ ସ୍ଵସଂମୂଢା ରାଗୋନ୍ମତ୍ତା ଵିଧର୍ମିଣଃ
ସେମାନେ ନିଜ ମନରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ରାଗରେ ମତ୍ତ ଓ ଧର୍ମହୀନ ହେବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵିଷଶ୍ ଚ ସଂଵୃତ୍ତା ହତଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମାଃ ତତୋ ଲେଭେ ସ୍ଵମ୍ ଐଶ୍ଵର୍ଯମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ଥାନଂ ତଥୋତ୍ତମମ୍
ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁଥିବା, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ହରାଇଥିବା ବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଶାସନ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ପୁନି ପାଇଲେ।
ହତ୍ଵା ରଜିସୁତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ କାମକ୍ରୋଧପରାଯଣାନ୍ ଯ ଇଦଂ ଚ୍ଯାଵନଂ ସ୍ଥାନାତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଂ ଶତକ୍ରତୋଃ ଶୃଣୁଯାଦ୍ ଧାରଯେଦ୍ ଵାପି ନ ସ ଦୌର୍ଗତ୍ଯମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁମାନେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଲିନ ରଜସ୍ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ଏହି ଶତକ୍ରତୁଙ୍କର ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର କଥା ଯିଏ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ କେବେ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ।
ରମ୍ଭୋ ଽନପତ୍ଯସ୍ ତ୍ଵ୍ ଆସୀଚ୍ ଚ ଵଂଶଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯ୍ ଅନେନସଃ ଅନେନସଃ ସୁତୋ ରାଜା ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ରୋ ମହାଯଶାଃ
ରମ୍ଭାଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିଲେ; ଏବେ ମୁଁ ଅନେନସଙ୍କର ବଂଶ ଗଥା କହିବି। ଅନେନସଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ର।
ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ରସୁତଶ୍ ଚାସୀତ୍ ସଂଜଯୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ ସଂଜଯସ୍ଯ ଜଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଵିଜଯସ୍ ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ
ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଞ୍ଜୟ; ସଞ୍ଜୟଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଜୟ, ଓ ଜୟଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ବିଜୟ।
ଵିଜଯସ୍ଯ କୃତିଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତସ୍ଯ ହର୍ଯତ୍ଵତଃ ସୁତଃ ହର୍ଯତ୍ଵତସୁତୋ ରାଜା ସହଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ବିଜୟଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ କୃତି, କୃତିଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ହର୍ୟତ୍ୱତ; ହର୍ୟତ୍ୱତଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ରାଜା ସହଦେବ।
ସହଦେଵସ୍ଯ ଧର୍ମାତ୍ମା ନଦୀନ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ନଦୀନସ୍ଯ ଜଯତ୍ସେନୋ ଜଯତ୍ସେନସ୍ଯ ସଂକୃତିଃ
ସହଦେବଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଦୀନ; ନଦୀନଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଜୟତ୍ସେନ, ଓ ଜୟତ୍ସେନଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ସଂକୃତି।
ସଂକୃତେର୍ ଅପି ଧର୍ମାତ୍ମା କ୍ଷତ୍ରଵୃଦ୍ଧୋ ମହାଯଶାଃ ଅନେନସଃ ସମାଖ୍ଯାତାଃ କ୍ଷତ୍ରଵୃଦ୍ଧସ୍ଯ ଚାପରଃ
ସଂକୃତିଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧ; ଏହେଁ ଅନେନସଙ୍କର ବଂଶଜମାନେ ଓ କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ।
କ୍ଷତ୍ରଵୃଦ୍ଧାତ୍ମଜସ୍ ତତ୍ର ସୁନହୋତ୍ରୋ ମହାଯଶାଃ ସୁନହୋତ୍ରସ୍ଯ ଦାଯାଦାସ୍ ତ୍ରଯଃ ପରମଧାର୍ମିକାଃ
କ୍ଷତ୍ରବୃଦ୍ଧଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁନହୋତ୍ର; ସୁନହୋତ୍ରଙ୍କର ତିନିଜଣ ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ।
କାଶଃ ଶଲଶ୍ ଚ ଦ୍ଵାଵ୍ ଏତୌ ତଥା ଗୃତ୍ସମଦଃ ପ୍ରଭୁଃ ପୁତ୍ରୋ ଗୃତ୍ସମଦସ୍ଯାପି ଶୁନକୋ ଯସ୍ଯ ଶୌନକଃ
କାଶ ଓ ଶଳ ଏହି ଦୁଇଜଣ, ଏହା ସହିତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଗୃତ୍ସମଦ; ଗୃତ୍ସମଦଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଶୁନକ, ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଶୌନକ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ ଚୈଵ ଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରାସ୍ ତଥୈଵ ଚ ଶଲାତ୍ମଜ ଆର୍ଷ୍ଟିସେଣସ୍ ତନଯସ୍ ତସ୍ଯ କାଶ୍ଯପଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଏଭଳି; ଶଳଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଋଷି ଆର୍ଷ୍ଟିସେନ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ କାଶ୍ୟପ।
କାଶସ୍ଯ କାଶିପୋ ରାଜା ପୁତ୍ରୋ ଦୀର୍ଘତପାସ୍ ତଥା ଧନୁସ୍ ତୁ ଦୀର୍ଘତପସୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଧନ୍ଵନ୍ତରିସ୍ ତତଃ
କାଶଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ରାଜା କାଶିପ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଦୀର୍ଘତପସ୍; ଦୀର୍ଘତପସଙ୍କର ଜ୍ଞାନୀ ପୁଅ ଥିଲେ ଧନ୍ୱନ୍ତରି।
ତପସୋ ଽନ୍ତେ ସୁମହତୋ ଜାତୋ ଵୃଦ୍ଧସ୍ଯ ଧୀମତଃ ପୁନର୍ ଧନ୍ଵନ୍ତରିର୍ ଦେଵୋ ମାନୁଷେଷ୍ଵ୍ ଇହ ଜନ୍ମନି
ବଡ଼ ତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ, ଧନ୍ୱନ୍ତରି ପୁନି ଧୀର ଓ ବୃଦ୍ଧ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଦେବତା ହୋଇ, ଏଠାରେ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଅବତରିଲେ।
ତସ୍ଯ ଗେହେ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଦେଵୋ ଧନ୍ଵନ୍ତରିସ୍ ତଦା କାଶିରାଜୋ ମହାରାଜଃ ସର୍ଵରୋଗପ୍ରଣାଶନଃ
ତାଙ୍କର ଘରେ ଦେବତା ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେତିବେଳେ କାଶୀର ମହାନ ରାଜା, ସମସ୍ତ ରୋଗର ନାଶକ ହେଲେ।
ଆଯୁର୍ଵେଦଂ ଭରଦ୍ଵାଜାତ୍ ପ୍ରାପ୍ଯେହ ସ ଭିଷକ୍କ୍ରିଯଃ ତମ୍ ଅଷ୍ଟଧା ପୁନର୍ ଵ୍ଯସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ରତ୍ଯପାଦଯତ୍
ଭୃଗୁବଂଶୀ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କଠାରୁ ଆୟୁର୍ବେଦ ଶିଖି, ସେ ଏଠାରେ ଚିକିତ୍ସକ ହେଲେ; ସେ ଏହାକୁ ଅଷ୍ଟ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଶିଖାଇଲେ।
ଧନ୍ଵନ୍ତରେସ୍ ତୁ ତନଯଃ କେତୁମାନ୍ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ଅଥ କେତୁମତଃ ପୁତ୍ରୋ ଵୀରୋ ଭୀମରଥଃ ସ୍ମୃତଃ
ଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କେତୁମାନ୍; କେତୁମାନ୍ଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରବଳ ଭୀମରଥ।
ପୁତ୍ରୋ ଭୀମରଥସ୍ଯାପି ଦିଵୋଦାସଃ ପ୍ରଜେଶ୍ଵରଃ ଦିଵୋଦାସସ୍ ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵାରାଣସ୍ଯଧିପୋ ଽଭଵତ୍
ଭୀମରଥଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରଜାପତି ଦିବୋଦାସ; ଦିବୋଦାସ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ, ବାରାଣସୀର ରାଜା ହେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ କାଲେ ତୁ ପୁରୀଂ ଵାରାଣସୀଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ଶୂନ୍ଯାଂ ନିଵେଶଯାମ୍ ଆସ କ୍ଷେମକୋ ନାମ ରାକ୍ଷସଃ
ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂନ୍ୟ ଥିବା ବେଳେ, କ୍ଷେମକ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ବାରାଣସୀ ନଗରକୁ ବସାଇଲେ।
ଶପ୍ତା ହି ସା ମତିମତା ନିକୁମ୍ଭେନ ମହାତ୍ମନା ଶୂନ୍ଯା ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ଵୈ ଭଵିତ୍ରୀ ତୁ ନ ସଂଶଯଃ
ବିଦ୍ୱାନ୍ ଏବଂ ମହାନ୍ ନିକୁମ୍ଭ ତାକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ଶାପରେ ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂନ୍ୟ ରହିବାକୁ ପଡିବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ଯାଂ ହି ଶପ୍ତମାତ୍ରାଯାଂ ଦିଵୋଦାସଃ ପ୍ରଜେଶ୍ଵରଃ ଵିଷଯାନ୍ତେ ପୁରୀଂ ରମ୍ଯାଂ ଗୋମତ୍ଯାଂ ସଂନ୍ଯଵେଶଯତ୍
ଏହି ଶାପ ଲାଗିବା ସହିତ, ଲୋକମାନଙ୍କର ନାୟକ ଦିବୋଦାସ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ସୀମାନ୍ତରେ ଗୋମତୀ ନଦୀ ପାଖରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସହର ତିଆରି କଲେ।