ଗୃହଂ ଗଚ୍ଛେତି ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁନୋକ୍ତସ୍ ତତୋ ଯଯୌ ଆଶ୍ରମେ ସ୍ଵସ୍ଯ ସର୍ଵର୍ଦ୍ଧିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଋଷିର୍ ଅଭାଷତ
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, 'ଘରକୁ ଯାଅ', ଏହାପରେ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ଚାଲିଗଲେ; ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି, ଋଷି କହିଲେ।
ଅହୋ ଦାନପ୍ରଭାଵୋ ଽଯମ୍ ଅହୋ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଅନୁସ୍ମୃତିଃ ଅହୋ ଗଙ୍ଗାପ୍ରଭାଵଶ୍ ଚ କୈର୍ ଵିଚାର୍ଯୋ ମହାନ୍ ଅଯମ୍
ହାଁ, ଏହା ଦାନର ପ୍ରଭାବ! ହାଁ, ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ମରଣର ଶକ୍ତି! ହାଁ, ଗଙ୍ଗାର ପ୍ରଭାବ! ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱକୁ କିଏ ବୁଝିପାରିବ?
ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯୋ ଭାର୍ଯଯା ସାର୍ଧଂ ପୁତ୍ରୈଃ ପୌତ୍ରୈଶ୍ ଚ ବନ୍ଧୁଭିଃ ପିତୃଭ୍ଯାଂ ବୁଭୁଜେ ଭୋଗାନ୍ ଭୁକ୍ତିଂ ମୁକ୍ତିମ୍ ଅଵାପ ଚ
ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୁଅ, ନାତି, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ସହିତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ ଏବଂ ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ଦୁହିଁ ଲାଭ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ତଥା ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ଚ ଦାନଂ ଚ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦମ୍
ସେଇଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ତୀର୍ଥ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ହେଲା; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତିର ଫଳ ମିଳେ।
ତତ୍ର ଶ୍ରୁତିଃ ସ୍ମୃତିର୍ ଵାପି ତୀର୍ଥସ୍ଯ ସ୍ଯାତ୍ କଥଂଚନ ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଭଵେତ୍ ପ୍ରୀତଃ ପାପୈର୍ ମୁକ୍ତଃ ସୁଖୀ ଭଵେତ୍
ବେଦ କିମ୍ବା ସୃତିରେ ଯେଉଁଠି ତୀର୍ଥର ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହାକୁ ଶୁଣେ, ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି; ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସୁଖୀ ହୁଅନ୍ତି।
ଏକାଦଶ ସହସ୍ରାଣି ତୀର୍ଥାନାଂ ତୀରଯୋର୍ ଦ୍ଵଯୋଃ ସର୍ଵାର୍ଥଦାଯିନାଂ ତତ୍ର ସ୍ନାନଦାନଜପାଦିଭିଃ
ଉଭୟ କୂଳରେ ଏକାଦଶ ହଜାର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରେ; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଫଳ ମିଳେ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀତୀର୍ଥମ୍ ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ସାକ୍ଷାଲ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵିଵର୍ଧନମ୍ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀନାଶନଂ ପୁଣ୍ଯମ୍ ଆଖ୍ଯାନଂ ଶୃଣୁ ନାରଦ
ନାରଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀତୀର୍ଥ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର କଥା ଶୁଣ। ଏହା ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ବଢ଼ାଏ, ଅଶୁଭକୁ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ସଂଵାଦଶ୍ ଚ ପୁରା ତ୍ଵ୍ ଆସୀଲ୍ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଃ ପୁତ୍ର ଦରିଦ୍ରଯା ପରସ୍ପରଵିରୋଧିନ୍ଯାଵ୍ ଉଭେ ଵିଶ୍ଵଂ ସମୀଯତୁଃ
ପୁରୁଣାକାଳରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଆଲୋଚନା ହେଇଥିଲା; ଏହି ଦୁଇଜଣେ, ଯେଉଁମାନେ ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତାଭ୍ଯାମ୍ ଅଵ୍ଯାପୃତଂ ଵସ୍ତୁ ତନ୍ ନାସ୍ତି ଭୁଵନତ୍ରଯେ ମମ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯଂ ମମ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଊଚତୁର୍ ଉଭେ ମିଥଃ ଅହଂ ପୂର୍ଵଂ ସମୁଦ୍ଭୂତା ଇତ୍ଯ୍ ଆହ ଶ୍ରିଯମ୍ ଓଜସା
ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନିଭୁବନରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ନାହିଁ। ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ କହିଲେ, 'ମୋର ବଡ଼ପଣ, ମୋର ବଡ଼ପଣ!' ଦରିଦ୍ର ଶକ୍ତି ସହିତ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲି।'
କୁଲଂ ଶୀଲଂ ଜୀଵିତଂ ଵା ଦେହିନାମ୍ ଅହମ୍ ଏଵ ତୁ ମଯା ଵିନା ଦେହଭାଜୋ ଜୀଵନ୍ତୋ ଽପି ମୃତା ଇଵ
ମୁଁ ହିଁ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କର କୁଳ, ଚରିତ୍ର ଓ ଜୀବନ; ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଯେଉଁମାନେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ ଭଳି।
ଦରିଦ୍ରଯା ଚ ସା ପ୍ରୋକ୍ତା ସର୍ଵେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯ୍ ଅଧିକା ହ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ମୁକ୍ତିର୍ ମଦାଶ୍ରିତା ନିତ୍ଯଂ ଦରିଦ୍ରୈଵଂ ଵଚୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍
ଦରିଦ୍ର କହିଲେ: 'ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତମ; ମୋ ଉପରେ ମୁକ୍ତି ନିର୍ଭର କରେ। ଏଭଳି ଦରିଦ୍ର କହିଲେ।'
କାମଃ କ୍ରୋଧଶ୍ ଚ ଲୋଭଶ୍ ଚ ମଦୋ ମାତ୍ସର୍ଯମ୍ ଏଵ ଚ ଯତ୍ରାହମ୍ ଅସ୍ମି ତତ୍ରୈତେ ନ ତିଷ୍ଠନ୍ତି କଦାଚନ
ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଅଛି, ସେଠି କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଅହଂକାର ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା କେବେ ରୁହନ୍ତି ନାହିଁ।
ନ ଭଯୋଦ୍ଭୂତିର୍ ଉନ୍ମାଦ ଈର୍ଷ୍ଯା ଉଦ୍ଧତଵୃତ୍ତିତା ଯତ୍ରାହମ୍ ଅସ୍ମି ତତ୍ରୈତେ ନ ତିଷ୍ଠନ୍ତି କଦାଚନ
ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଅଛି, ସେଠି ଭୟ, ପାଗଳପନ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଅଭିମାନୀ ଆଚରଣ କେବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଦରିଦ୍ରାଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ ତାଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅଲଂକୃତୋ ମଯା ଜନ୍ତୁଃ ସର୍ଵୋ ଭଵତି ପୂଜିତଃ ନିର୍ଧନଃ ଶିଵତୁଲ୍ଯୋ ଽପି ସର୍ଵୈର୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଭିଭୂଯତେ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ଶୋଭିତ ହୁଏ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ଏକ ଦରିଦ୍ର ମନୁଷ୍ୟ ଶିବ ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଅବହେଳିତ ହୁଏ।
ଦେହୀତି ଵଚନଦ୍ଵାରା ଦେହସ୍ଥାଃ ପଞ୍ଚ ଦେଵତାଃ ସଦ୍ଯୋ ନିର୍ଗତ୍ଯ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଧୀଶ୍ରୀହ୍ରୀଶାନ୍ତିକୀର୍ତଯଃ
'ଦେହ' ଏହି ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସହିତ, ଦେହରେ ବସିଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ଦେବତା—ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରୀ, ଲଜ୍ଜା, ଶାନ୍ତି ଓ କୀର୍ତ୍ତି—ସହସା ବାହାରିଯାନ୍ତି।
ତାଵଦ୍ ଗୁଣା ଗୁରୁତ୍ଵଂ ଚ ଯାଵନ୍ ନାର୍ଥଯତେ ପରମ୍ ଅର୍ଥୀ ଚେତ୍ ପୁରୁଷୋ ଜାତଃ କ୍ଵ ଗୁଣାଃ କ୍ଵ ଚ ଗୌରଵମ୍
ଯେଉଁଯାଏଁ ଲୋକ ଧନ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଯାଏଁ ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଓ ଗମ୍ଭୀରତା ରହିଥାଏ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ଧନ ଆଶା କରନ୍ତି, ତେବେ ଗୁଣ କେଉଁଠି, ଗମ୍ଭୀରତା କେଉଁଠି?
ତାଵତ୍ ସର୍ଵୋତ୍ତମୋ ଜନ୍ତୁସ୍ ତାଵତ୍ ସର୍ଵଗୁଣାଲଯଃ ନମସ୍ଯଃ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଯାଵନ୍ ନାର୍ଥଯତେ ପରମ୍
ଯେଉଁଯାଏଁ ପ୍ରାଣୀ ଧନ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଯାଏଁ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ।
କଷ୍ଟମ୍ ଏତନ୍ ମହାପାପଂ ନିର୍ଧନତ୍ଵଂ ଶରୀରିଣାମ୍ ନ ମାନଯତି ନୋ ଵକ୍ତି ନ ସ୍ପୃଶତ୍ଯ୍ ଅଧନଂ ଜନଃ
ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଓ ମହାପାପ: କେହି ଦରିଦ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କଥା ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଅହମ୍ ଏଵ ତତଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦରିଦ୍ରେ ଶୃଣୁ ମେ ଵଚଃ
ତେଣୁ ମୁଁ ଦରିଦ୍ରଠାରୁ ଉତ୍ତମ; ମୋର କଥା ଶୁଣ।
ତଲ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦରିଦ୍ରା ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦରିଦ୍ର ଉତ୍ତର କହିଲେ।
ଵକ୍ତୁଂ ନ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାହମ୍ ଇତି ଵୈ ଲଜ୍ଜସେ ମୁହୁଃ ପାପେଷୁ ରମସେ ନିତ୍ଯଂ ଵିହାଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
'ମୁଁ ବଡ଼' ବୋଲି କହିବାକୁ ତୁମେ ବାରମ୍ବାର ଲଜ୍ଜା ପାଉଛ; ତୁମେ ସଦା ପାପରେ ରମଣ କର, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି।
ଵିଶ୍ଵସ୍ତଵଞ୍ଚକା ନିତ୍ଯଂ ଭଵତୀ ଶ୍ଲାଘସେ କଥମ୍ ସୁଖଂ ନ ତାଦୃକ୍ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରାପ୍ତୌ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପୋ ଯଥା ଗୁରୁଃ
ତୁମେ ସଦା ଭଲଭାବରେ ଭରସା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଠକାଉଛ, ଏବଂ ବହୁତ ଗର୍ବ କରୁଛ। କିନ୍ତୁ ତୁମକୁ ପାଇଲେ ସେହିପରି ଆନନ୍ଦ କିଛି ମିଳେନାହିଁ, ବରଂ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅନୁତାପ ମିଳେ, ଯେପରି ଭ୍ରଷ୍ଟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମିଳିଲେ ହୁଏ।
ନ ତଥା ଜାଯତେ ପୁଂସାଂ ସୁରଯା ଦାରୁଣୋ ମଦଃ ତ୍ଵତ୍ସଂନିଧାନମାତ୍ରେଣ ଯଥା ଵୈ ଵିଦୁଷାମ୍ ଅପି
ମଦିରା ପିଇଲେ ମଣିଷମାନେ ଯେତେ ମତାଳ ହୁଅନ୍ତି, ତୁମର ଉପସ୍ଥିତିରେ ତାହାଠାରୁ ବେଶି ଭୟଙ୍କର ମଦ ହୁଏ, ସେମାନେ ଜେତେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ହେଉନା କାହିଁକି।
ସଦୈଵ ରମସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପ୍ରାଯସ୍ ତ୍ଵଂ ପାପକାରିଷୁ ଅହଂ ଵସାମି ଯୋଗ୍ଯେଷୁ ଧର୍ମଶୀଲେଷୁ ସର୍ଵଦା
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ସଦା ପାପ କାରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ କରୁଛ। ମୁଁ ସଦା ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ।
ଶିଵଵିଷ୍ଣ୍ଵନୁରକ୍ତେଷୁ କୃତଜ୍ଞେଷୁ ମହତ୍ସୁ ଚ ସଦାଚାରେଷୁ ଶାନ୍ତେଷୁ ଗୁରୁସେଵୋଦ୍ଯତେଷୁ ଚ
ମୁଁ ସଦା ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା, କୃତଜ୍ଞ, ମହାନ, ଭଲ ଆଚରଣ କରୁଥିବା, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଗୁରୁସେବାରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିଥାଏ।
ସତ୍ସୁ ଵିଦ୍ଵତ୍ସୁ ଶୂରେଷୁ କୃତବୁଦ୍ଧିଷୁ ସାଧୁଷୁ ନିଵସାମି ସଦା ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ ତସ୍ମାଜ୍ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯଂ ମଯି ସ୍ଥିତମ୍
ମୁଁ ସଦା ସତ୍, ବିଦ୍ୱାନ୍, ସୂର, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଥିବା ଏବଂ ସାଧୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ। ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବଡ଼ପଣ ମୋରେ ଅଛି।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଶୁଚିଷ୍ମତ୍ସୁ ଵ୍ରତଚାରିଷୁ ଭିକ୍ଷୁଷୁ ନିର୍ଭଯେଷୁ ଵସିଷ୍ଯାମି ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ ତ୍ଵଂ ଶୃଣୁ ତେ ସ୍ଥିତିମ୍
ମୁଁ ସଦା ସଫା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରତ ରଖୁଥିବା, ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ଏବଂ ଭୟହୀନ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ। ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମର ଅଞ୍ଚଳ କେଉଁଠି ଅଛି, ଏହା ଶୁଣ।
ରାଜଵର୍ତିଷୁ ପାପେଷୁ ନିଷ୍ଠୁରେଷୁ ଖଲେଷୁ ଚ ପିଶୁନେଷୁ ଚ ଲୁବ୍ଧେଷୁ ଵିକୃତେଷୁ ଶଠେଷୁ ଚ
ତୁମେ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଲାଗିଥିବା, ପାପୀ, ନିଷ୍ଠୁର, ଦୁଷ୍ଟ, ଅପବାଦ କରୁଥିବା, ଲୋଭୀ, ବିକୃତ ଏବଂ ଚତୁର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ।
ଅନାର୍ଯେଷୁ କୃତଘ୍ନେଷୁ ଧର୍ମଘାତିଷୁ ସର୍ଵଦା ମିତ୍ରଦ୍ରୋହିଷ୍ଵ୍ ଅନିଷ୍ଟେଷୁ ଭଗ୍ନଚିତ୍ତେଷୁ ଵର୍ତସେ
ତୁମେ ସଦା ଅନାର୍ଯ୍ୟ, କୃତଘ୍ନ, ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ବନ୍ଧୁ ଦ୍ରୋହ କରୁଥିବା, ଅପ୍ରିୟ ଏବଂ ଭଙ୍ଗ ହୃଦୟ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ।