ତଦାହମ୍ ଅବ୍ରଵଂ ଵହ୍ନେ ଗୌତମୀଂ ଗଚ୍ଛ ଶଂକରମ୍ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତତ୍ର ମହାବାହୋ ନିଵେଦଯ ଜଗତ୍ପତେଃ
ତେବେ ମୁଁ କହିଲି, 'ବହ୍ନି, ଗୌତମୀକୁ ଯାଅ, ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ମହାବାହୁ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଜଣା।'
ମାହେଶ୍ଵରେଣ ଵୀର୍ଯେଣ ତଵ ଦେହସ୍ଥିତେନ ଚ ଏଵଂଵିଧଂ ତ୍ଵ୍ ଅପତ୍ଯଂ ତେ ଜାତଂ ଵହ୍ନେ ତତୋ ଭଵାନ୍
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତି, ଯାହା ତୁମ ଦେହରେ ବସିଛି, ସେଇ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ସନ୍ତାନ ତୁମ ପାଖରେ ଜନ୍ମିଛି, ବହ୍ନି; ତେଣୁ, ତୁମେ—
ନିଵେଦଯସ୍ଵ ଦେଵାଯ ଦେଵାନାଂ ଶାପମ୍ ଈଦୃଶମ୍ ସ୍ଵାପତ୍ଯରକ୍ଷଣାଯାସୌ ଶଂଭୁଃ ଶ୍ରେଯଃ କରିଷ୍ଯତି
—ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହି ଶାପ ବିଷୟରେ ଜଣାଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶମ୍ଭୁ ତୁମ ସନ୍ତାନଙ୍କର ଭଲ ଓ ସୁରକ୍ଷା କରିବେ।
ସ୍ତୁହି ଦେଵଂ ଚ ଦେଵୀଂ ଚ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରୀତୋ ଭଵେଚ୍ ଛିଵଃ ତତସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅପତ୍ଯଵିଷଯେ ପ୍ରିଯାନ୍ କାମାନ୍ ଅଵାପ୍ସ୍ଯସି
ଭକ୍ତିରେ ଦେବତା ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର; ଶିବ ଖୁସି ହେବେ, ତେବେ ତୁମେ ସନ୍ତାନ ବିଷୟରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇବ।
ତତୋ ମଦ୍ଵଚନାଦ୍ ଅଗ୍ନିର୍ ଗଙ୍ଗାଂ ଗତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ ତୁଷ୍ଟାଵ ନିଯତୋ ଵାକ୍ଯୈଃ ସ୍ତୁତିଭିର୍ ଵେଦସଂମିତୈଃ
ତେବେ, ମୋର କଥା ଅନୁସରି, ଅଗ୍ନି ଗଙ୍ଗାକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଶବ୍ଦ ଓ ବେଦ ଅନୁସାରେ ସ୍ତୁତି କରି ପୂଜିଲେ।
ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଜଗତୋ ଧାତା ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିର୍ ନିରଞ୍ଜନଃ ଆଦିକର୍ତା ସ୍ଵଯଂଭୂଶ୍ ଚ ତଂ ନମାମି ଜଗତ୍ପତିମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଧାରଣକାରୀ, ନିର୍ମଳ, ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସ୍ୱୟଂଜନ୍ମା, ସେଇ ଜଗତ୍ପତିଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ କରେ।
ଯୋ ଽଗ୍ନିର୍ ଭୂତ୍ଵା ସଂହରତି ସ୍ରଷ୍ଟା ଵୈ ଜଲରୂପତଃ ସୂର୍ଯରୂପେଣ ଯଃ ପାତି ତଂ ନମାମି ଚ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକମ୍
ଯିଏ ଅଗ୍ନି ହୋଇ ସଂହାର କରନ୍ତି, ଜଳର ଆକୃତିରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହେଉଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୂପରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—ସେଇ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ ଅନନ୍ତଃ ଶଂଭୁର୍ ଅଵ୍ଯଯଃ ଵରେଣ ଚ୍ଛନ୍ଦଯାମ୍ ଆସ ପାଵକଂ ସୁରପୂଜିତମ୍
ତାପରେ ଅନନ୍ତ, ଶୁଭ, ଅବିନାଶୀ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ସ ଵିନୀତଃ ଶିଵଂ ପ୍ରାହ ତଵ ଵୀର୍ଯଂ ମଯି ସ୍ଥିତମ୍ ତେନ ଜାତଃ ସୁତୋ ରମ୍ଯଃ ସୁଵର୍ଣୋ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ
ଅଗ୍ନି ନମ୍ରତା ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତି ମୋ ଭିତରେ ଅଛି; ଏହି ଶକ୍ତିରୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁଅ ଜନ୍ମିଛି, ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।'
ତଥା ସୁଵର୍ଣା ପୁତ୍ରୀ ଚ ତସ୍ମାଦ୍ ଏଵ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଵୀର୍ଯସଙ୍ଗାଚ୍ ଚ ତଦ୍ଦୋଷାଦ୍ ଉଭଯଂ ତ୍ଵ୍ ଇଦମ୍
ଏହିପରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆପଣଙ୍କରୁ ଏକ କନ୍ୟା ହେଲେ, ହେ ଜଗତ୍ପତି; ଦୁଇଝଣଙ୍କର ଶକ୍ତି ମିଶିବା ଓ ତାହାର ଦୋଷରୁ, ଏହି ଦୁଇଟି ଫଳ ହୋଇଛି।
ଵ୍ଯଭିଚାରାତ୍ ସଦୋଷଂ ଚ ଅପତ୍ଯମ୍ ଅଭଵଚ୍ ଛିଵ ଶାପଂ ଦଦୁଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ତଯୋଃ ଶାନ୍ତିଂ କୁରୁ ପ୍ରଭୋ
ଅନ୍ୟାୟ କାରଣରେ ସେଇ ସନ୍ତାନ ଦୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ଶିବ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ—ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦୁଇଝଣଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।
ତଦଗ୍ନିଵଚନାଚ୍ ଛଂଭୁଃ ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ଶୁଭୋଦଯମ୍
ତାପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଶମ୍ଭୁ ଶୁଭ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ମଦ୍ଵୀର୍ଯାଦ୍ ଅଭଵତ୍ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସୁଵର୍ଣୋ ଭୂରିଵିକ୍ରମଃ ସମଗ୍ରା ଋଦ୍ଧଯଃ ସର୍ଵାଃ ସୁଵର୍ଣେ ଽସ୍ମିନ୍ ସମାହିତାଃ
ମୋର ଶକ୍ତି ଓ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ସମସ୍ତ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଏକତ୍ରିତ।
ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଦେହୋ ଵହ୍ନେ ଶୃଣୁ ଵଚୋ ମମ ତ୍ରଯାଣାମ୍ ଅପି ଲୋକାନାଂ ପାଵନଃ ସ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ସେ ତିନି ଲୋକର ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା ହେବେ।
ସ ଏଵ ଚାମୃତଂ ଲୋକେ ସ ଏଵ ସୁରଵଲ୍ଲଭଃ ସ ଏଵ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତୀ ଚ ସ ଏଵ ମଖଦକ୍ଷିଣା
ସେଉଁଠି ଏହି ଲୋକରେ ଅମୃତ, ସେଇ ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ସେଉଁଠି ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ, ସେଉଁଠି ଯଜ୍ଞର ଦକ୍ଷିଣା।
ସ ଏଵ ରୂପଂ ସର୍ଵସ୍ଯ ଗୁରୂଣାମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସୌ ଗୁରୁଃ ଵୀର୍ଯଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମଂ ଵିଦ୍ଯାଦ୍ ଵୀର୍ଯଂ ମତ୍ତୋ ଯଦ୍ ଉତ୍ତମମ୍
ସେଉଁଠି ସମସ୍ତର ଆକୃତି, ଗୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବେ ଜାଣ, ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ମୋଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଵିଶେଷତସ୍ ତ୍ଵଯି କ୍ଷିପ୍ତଂ ତସ୍ଯ କା ସ୍ଯାଦ୍ ଵିଚାରଣା ହୀନଂ ତେନ ଵିନା ସର୍ଵଂ ସଂପୂର୍ଣାସ୍ ତେନ ସଂପଦଃ
ବିଶେଷ କରି, ଏହି ଶକ୍ତି ତୁମଠାରେ ରଖାଯାଇଛି, ତେଣୁ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କଣ? ଏହା ଛାଡ଼ିଲେ ସବୁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହା ସହିତ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଜୀଵନ୍ତୋ ଽପି ମୃତାଃ ସର୍ଵେ ସୁଵର୍ଣେନ ଵିନା ନରାଃ ନିର୍ଗୁଣୋ ଽପି ଧନୀ ମାନ୍ଯଃ ସଗୁଣୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଧନୋ ନହି
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବିନା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ; ଗୁଣ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧନୀ ଲୋକ ସମ୍ମାନିତ, ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧନ ନଥିଲେ ସମ୍ମାନ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାନ୍ ନାତଃ ପରଂ କିଂଚିତ୍ ସୁଵର୍ଣାଦ୍ ଧି ଭଵିଷ୍ଯତି ତଥା ଚୈଷା ସୁଵର୍ଣାପି ସ୍ଯାଦ୍ ଉତ୍କୃଷ୍ଟାପି ଚଞ୍ଚଲା
ତେଣୁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ; ଏହିପରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଚଞ୍ଚଳ।
ଅନଯା ଵୀକ୍ଷିତଂ ସର୍ଵଂ ନ୍ଯୂନଂ ପୂର୍ଣଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ତପସା ଜପହୋମୈଶ୍ ଚ ଯେଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯା ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ କିଛି ଦେଖାଯାଏ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ସବୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବ; ତପସ୍ୟା, ଜପ ଓ ହୋମ ଦ୍ୱାରା, ତିନି ଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରଭାଵଂ ପ୍ରାଶସ୍ତ୍ଯମ୍ ଅଗ୍ନେ କିଂଚିଚ୍ ଚ କୀର୍ତ୍ଯତେ ସର୍ଵତ୍ର ଯା ତୁ ସଂତିଷ୍ଠେଦ୍ ଆଯାତୁ ଵିଚରିଷ୍ଯତି
ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଓ ମହିମା, ହେ ଅଗ୍ନି, କିଛି ଅଂଶରେ କହାଯାଏ; ସେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ରହନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତୁ ଓ ଚଳନ୍ତୁ।
ସୁଵର୍ଣା କମଲା ସାକ୍ଷାତ୍ ପଵିତ୍ରା ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ଅଦ୍ଯ ପ୍ରଭୃତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମଜଯୋସ୍ ତଥା ସ୍ଵୈରଂ ଵିଚେଷ୍ଟତୋଃ
ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳା ହୋଇଯିବେ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ହେବେ; ଆଜିଠାରୁ ଦୁଇ ଶିଶୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
ତଥାପି ଚୈତଯୋଃ ପୁଣ୍ଯଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତଥାପି, ଏହି ଦୁଇଝଣଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ହୋଇନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ତତଃ ଶଂଭୁଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ତତ୍ରାଭଵଚ୍ ଛିଵଃ ଲିଙ୍ଗରୂପେଣ ସର୍ଵେଷାଂ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ଏପରି କହି, ଶମ୍ଭୁ ସେଠାରେ ଶିବ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।
ଵରାନ୍ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁତାଭ୍ଯାଂ ସ ଅଗ୍ନିସ୍ ତୁଷ୍ଟୋ ଽଭଵତ୍ ତତଃ ସ୍ଵଭର୍ତ୍ରା ଚ ସୁଵର୍ଣା ସା ଧର୍ମେଣାଗ୍ନିସୁତା ମୁଦା
ଦୁଇ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ପରେ ଅଗ୍ନି ଖୁସି ହେଲେ; ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣା, ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଝିଅ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ରହିଲେ।
ଵର୍ତଯାମ୍ ଆସ ପୁତ୍ରୋ ଽପି ଵହ୍ନେଃ ସଂକଲ୍ପଯା ମୁଦା ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅନ୍ତରେ ସ୍ଵର୍ଣାମ୍ ଅଗ୍ନେର୍ ଦୁହିତରଂ ମୁନେ
ଅଗ୍ନିଙ୍କର ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପୂରଣ କରି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ, ମୁନି, ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଝିଅ ସୁବର୍ଣ୍ଣା—
ପରିଭୂଯ ଚ ଧର୍ମଂ ତଂ ଶାର୍ଦୂଲୋ ଦାନଵେଶ୍ଵରଃ ଅହରଦ୍ ଭାଗ୍ଯସୌଭାଗ୍ଯଵିଲାସଵସତିଂ ଛଲାତ୍
ଧର୍ମକୁ ଅପମାନ କରି, ଦାନବମାନ୍ୟ ଶାର୍ଦୂଳ ଚଳାକିରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଙ୍କୁ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ, ଅପହରଣ କରି ନେଲେ।
ନୀତା ରସାତଲଂ ତେନ ସୁଵର୍ଣା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତା ଜାମାତାଗ୍ନେଃ ସ ଧର୍ମଶ୍ ଚ ଅଗ୍ନିଶ୍ ଚୈଵ ସ ହଵ୍ଯଵାଟ୍
ସୁବର୍ଣ୍ଣା, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କୁ ଶାର୍ଦୂଳ ରସାତଳକୁ ନେଇଗଲେ; ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଜାମାତା ଧର୍ମ, ଏବଂ ଅଗ୍ନି ନିଜେ, ହବ୍ୟବାହନ—
ଵିଷ୍ଣଵେ ଲୋକନାଥାଯ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଚୈଵ ପୁନଃ ପୁନଃ କାର୍ଯଵିଜ୍ଞାପନଂ ଚୋଭୌ ଚକ୍ରତୁଃ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣଵେ
—ଉଭୟେ ବାରମ୍ବାର ଲୋକନାଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଏକସাথে ନିଜ ଅନୁରୋଧ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
ତତଶ୍ ଚକ୍ରେଣ ଚିଚ୍ଛେଦ ଶାର୍ଦୂଲସ୍ଯ ଶିରୋ ହରିଃ ସାନୀତା ଵିଷ୍ଣୁନା ଦେଵୀ ସୁଵର୍ଣା ଲୋକସୁନ୍ଦରୀ
ତାପରେ ହରି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶାର୍ଦୂଳଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ଦେବୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶୋଭା, ଫେରାଇ ଆଣିଲେ।