ଯେ ଽଜ୍ଞାନିନୋ ଯେ ଚ ପାପା ଯେ ମଗ୍ନା ନରକାର୍ଣଵେ ଶିଵେତି ଵଚନାନ୍ ନାଥ ତାନ୍ ପାସି ତ୍ଵଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୋ
ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ପାପୀ କିମ୍ବା ନରକ ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଯାଇଛନ୍ତି, 'ଶିବ' ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ହେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁ, ତୁମେ ସେମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଏଵଂ ତୁ ସ୍ତୁଵତସ୍ ତସ୍ଯ ପୁରଃ ପ୍ରାହ ତ୍ରିଲୋଚନଃ
ଏପରି ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ବେଳେ, ତିନି ଆଖିଓଁ ଥିବା ପ୍ରଭୁ ସେଠାରେ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ।
ଵରଂ ବ୍ରୂହ୍ଯ୍ ଅଥ ଦେଵାପେ ଅଲଂ ଦୈନ୍ଯେନ ବାଲକ
ଏହିବେଳେ ଦେବାପି, ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ, ସେଥିରେ କହ। ଏହି ଦୁଃଖ ଏବେ ଛାଡ଼, ବାଳକ।
ରାଜାନଂ ରାଜପତ୍ନୀଂ ଚ ପିତରଂ ଚ ଗୁରୁଂ ମମ ପ୍ରାପ୍ତୁମ୍ ଇଚ୍ଛେ ଜଗନ୍ନାଥ ନିଧନଂ ଚ ରିପୋର୍ ମମ
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ମୁଁ ରାଜା, ରାଜପତ୍ନୀ, ମୋ ପିତା, ମୋ ଗୁରୁ ଓ ମୋ ସତ୍ରୁଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
ଦେଵାପିଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥେତ୍ଯ୍ ଆହାଖିଲେଶ୍ଵରଃ ଦେଵାପେଃ ସର୍ଵମ୍ ଅଭଵଦ୍ ଆଜ୍ଞଯା ଶଂକରସ୍ଯ ତତ୍
ଦେବାପିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ କହିଲେ, 'ତଥା ହେଉ', ଏବଂ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ସବୁ ଦେବାପିଙ୍କ ପାଇଁ ସଫଳ ହେଲା।
ପୁନର୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆହ ତଂ ଶଂଭୁର୍ ଦେଵାପିକରୁଣାକରଃ ନନ୍ଦିନଂ ପ୍ରେଷଯାମ୍ ଆସ ଶଂଭୁଃ ଶୂଲେନ ନାରଦ
ପୁନି ଦେବାପିଙ୍କୁ ଦୟାର ସାଗର ଶମ୍ଭୁ କହିଲେ; ଶମ୍ଭୁ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳ ନେଇ ପଠାଇଲେ, ହେ ନାରଦ।
ରସାତଲଂ ମିଥୁଂ ନନ୍ଦୀ ହତ୍ଵା ଚାସୁରପୁଂଗଵାନ୍ ତତ୍ପିତ୍ରାଦୀନ୍ ସମାନୀଯ ତସ୍ମୈ ତାନ୍ ସ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ନନ୍ଦି ରସାତଳକୁ ଗଲେ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ତାଙ୍କର ପିତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଠାରୁ ଆଣି, ସେମାନେ ଦେବାପିଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ହଯମେଧଶ୍ ଚ ତତ୍ରାସୀଦ୍ ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣସ୍ଯ ଧୀମତଃ ଅଗ୍ନିଶ୍ ଚ ଋତ୍ଵିଜୋ ଦେଵା ଵେଦାଶ୍ ଚ ଋଷଯୋ ଽବ୍ରୁଵନ୍
ସେଠି ଧୀର ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ହେଲା; ଅଗ୍ନି, ରୁତ୍ବିଜ୍, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ବେଦ ପାଠ କରୁଥିଲେ।
ଯତ୍ର ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅଭୂଚ୍ ଛଂଭୁର୍ ଦେଵାପେ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ ଦେଵଦେଵୋ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଦେଵତୀର୍ଥମ୍ ଅଭୂଚ୍ ଚ ତତ୍
ସେଠି ଦେବାପିଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିବା ଶମ୍ଭୁ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଏହି ସ୍ଥାନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହେଲା।
ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯକରଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦଂ ନୃଣାମ୍ ପୁଣ୍ଯଦଂ ତୀର୍ଥମ୍ ଏତତ୍ ସ୍ଯାତ୍ ତଵ କୀର୍ତିଶ୍ ଚ ଶାଶ୍ଵତୀ
ଏହି ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଏଠାରେ ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଚିରକାଳ ରହିବ।
ଅଶ୍ଵମେଧେ ନିଵୃତ୍ତେ ତୁ ସୁରାସ୍ ତେଭ୍ଯୋ ଵରାନ୍ ଦଦୁଃ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃତାର୍ଥା ଗଙ୍ଗାଯାଂ ତତସ୍ ତେ ଦିଵମ୍ ଆକ୍ରମନ୍
ଅଶ୍ୱମେଧ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଇ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତତ୍ରାସଂସ୍ ତୀର୍ଥାନି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ସହସ୍ରାଣି ଶତାନ୍ଯ୍ ଅଷ୍ଟାଵ୍ ଉଭଯୋର୍ ଅପି ତୀରଯୋଃ ତେଷୁ ସ୍ନାନଂ ଚ ଦାନଂ ଚ ହ୍ଯ୍ ଅତୀଵ ଫଲଦଂ ଵିଦୁଃ
ସେଠାରୁ ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦୁଇ ତୀର୍ଥରେ ପନ୍ଦର ହଜାର ଆଠଶେ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିଲେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ।
ତପୋଵନମ୍ ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ନନ୍ଦିନୀସଂଗମଂ ତଥା ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରଂ ତତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ଗୌତମ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣେ ତଟେ
ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ତପୋବନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ନନ୍ଦିନୀ ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ଓ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଅଛି; ଗୌତମୀ ତୀର୍ଥ ତାହାର ଦକ୍ଷିଣ ପାରେ ଅଛି।
ଶାର୍ଦୂଲଂ ଚେତି ଵିଖ୍ଯାତଂ ତେଷାଂ ଵୃତ୍ତମ୍ ଇଦଂ ଶୃଣୁ ଯସ୍ଯାକର୍ଣନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଶାର୍ଦୂଳ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଛି; ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।
ଅଗ୍ନିର୍ ହୋତା ପୁରା ତ୍ଵ୍ ଆସୀଦ୍ ଦେଵାନାଂ ହଵ୍ଯଵାହନଃ ଭାର୍ଯାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦକ୍ଷସୁତାଂ ସ୍ଵାହାନାମ୍ନୀଂ ସୁରୂପିଣୀମ୍
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଅଗ୍ନି ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହବି ନେଇଯାଉଥିଲେ; ସେ ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା, ସୁନ୍ଦରୀ ସ୍ୱାହାକୁ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଭାବେ ପାଇଥିଲେ।
ସାନପତ୍ଯା ପୁରା ଚାସୀତ୍ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ତପ ଆଵିଶତ୍ ତପଶ୍ ଚରନ୍ତୀଂ ଵିପୁଲଂ ତୋଷଯନ୍ତୀଂ ହୁତାଶନମ୍ ସ ଭର୍ତା ହୁତଭୁକ୍ ପ୍ରାହ ଭାର୍ଯାଂ ସ୍ଵାହାମ୍ ଅନିନ୍ଦିତାମ୍
ସେ ଏକ ସମୟରେ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ; ବଡ଼ ତପ କରି, ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଅଗ୍ନି, ନିର୍ମଳ ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅପତ୍ଯାନି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମା ତପଃ କୁରୁ ଶୋଭନେ
ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତାନ ପାଇବ; ଏଠିଏ ତପସ୍ୟା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ଏତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭର୍ତୃଵାକ୍ଯଂ ନିଵୃତ୍ତା ତପସୋ ଽଭଵତ୍ ସ୍ତ୍ରୀଣାମ୍ ଅଭୀଷ୍ଟଦଂ ନାନ୍ଯଦ୍ ଭର୍ତୃଵାକ୍ଯଂ ଵିନା କ୍ଵଚିତ୍
ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ତପସ୍ୟା ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କଥା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।
ତତଃ କତିପଯେ କାଲେ ତାରକାଦ୍ ଭଯ ଆଗତେ ଅନୁତ୍ପନ୍ନେ କାର୍ତ୍ତିକେଯେ ଚିରକାଲରହୋଗତେ
ତାପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ, ତାରକାଙ୍କ ଭୟ ଆସିଲା, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଜନ୍ମ ହୋଇନଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଗୁପ୍ତରେ କଟିଗଲା।
ମହେଶ୍ଵରେ ଭଵାନ୍ଯା ଚ ତ୍ରସ୍ତା ଦେଵାଃ ସମାଗତାଃ ଦେଵାନାଂ କାର୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମ୍ ଅଗ୍ନିଂ ପ୍ରୋଚୁର୍ ଦିଵୌକସଃ
ମହେଶ୍ୱର ଓ ଭବାନୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ଏକଠି ହେଲେ; ଦେବମାନେ ନିଜ କାମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵ ଗଚ୍ଛ ମହାଭାଗ ଶଂଭୁଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପୂଜିତମ୍ ତାରକାଦ୍ ଭଯମ୍ ଉତ୍ପନ୍ନଂ ଶଂଭଵେ ତ୍ଵଂ ନିଵେଦଯ
ହେ ଦେବ, ତୁମେ ଯାଅ, ମହାଭାଗ, ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜିତ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଖବର ଦିଅ। ତାରକା ଠାରୁ ଯେ ଭୟ ଉପଜିଛି, ସେଥିରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଅବଗତ କରା।
ନ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ତତ୍ର ଦେଶେ ଦଂପତ୍ଯୋଃ ସ୍ଥିତଯୋ ରହଃ ସାମାନ୍ଯମାତ୍ରତୋ ନ୍ଯାଯଃ କିଂ ପୁନଃ ଶୂଲପାଣିନି
ଯେଉଁଠି ଦମ୍ପତି ଦୁଇଜଣେ ଏକାନ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଅଛି, ତେବେ ଶୂଳଧାରୀ ପାଇଁ ତ ଅଧିକ ଉଚିତ୍।
ଏକାନ୍ତସ୍ଥିତଯୋଃ ସ୍ଵୈରଂ ଜଲ୍ପତୋର୍ ଯଃ ସରାଗଯୋଃ ଦଂପତ୍ଯୋଃ ଶୃଣୁଯାଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ନିରଯାତ୍ ତସ୍ଯ ନୋଦ୍ଧୃତିଃ
ଯଦି କେହି ଦମ୍ପତି ଏକାନ୍ତରେ ଭଲପାଇବା ସହିତ କଥାହୁଏ, ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଲୋକ ପାଇଁ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ।
ସ ସ୍ଵାମ୍ଯ୍ ଅଖିଲଲୋକାନାଂ ମହାକାଲସ୍ ତ୍ରିଶୂଲଵାନ୍ ନିରୀକ୍ଷଣୀଯଃ କେନ ସ୍ଯାଦ୍ ଭଵାନ୍ଯା ରହସି ସ୍ଥିତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ମହାକାଳ, ତିନି ଶୂଳଧାରୀ; ଭବାନୀ ସହ ଏକାନ୍ତରେ ଥିବାବେଳେ କିଏ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବ?
ମହାଭଯେ ଚାନୁଗତେ ନ୍ଯାଯଃ କୋ ଽନ୍ଵ୍ ଅତ୍ର ଵର୍ଣ୍ଯତେ ତାରକାଦ୍ ଭଯ ଉତ୍ପନ୍ନେ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ତାରକୋ ଭଵାନ୍
ଏଠାରେ ବଡ଼ ଭୟ ଆସିଥିଲେ କଣ ନିୟମ ରହିପାରିବ? ତାରକା ଠାରୁ ଭୟ ଉପଜିଛି, ତୁମେ ଯାଅ, ତୁମେ ତାରକା ହେଉ।
ମହାଭଯାବ୍ଧୌ ସାଧୂନାଂ ଯତ୍ ପରାର୍ଥାଯ ଜୀଵିତମ୍ ରୂପେଣାନ୍ଯେନ ଵା ଗଚ୍ଛ ଵାଚଂ ଵଦ ଯଥା ତଥା
ସାଧୁମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ଭୟର ସମୁଦ୍ର ଉପଜିଲେ, ଅନ୍ୟଙ୍କର ଉପକାର ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଇଦିଅ। ତୁମେ ଯାଅ, ଅନ୍ୟ ରୂପ ଧରିବା କିମ୍ବା ଯଥାଯଥିକ କଥା କହ।
ଵିଶ୍ରାଵ୍ଯ ଦେଵଵଚନଂ ଶଂଭୁମ୍ ଆଗଚ୍ଛ ସତ୍ଵରଃ ତତୋ ଦାସ୍ଯାମହେ ପୂଜାମ୍ ଉଭଯୋର୍ ଲୋକଯୋଃ କଵେ
ଦେବମାନଙ୍କର କଥା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଶୁଣାଇ, ତୁରନ୍ତ ଫେରିଆସ। ତାପରେ, ହେ କବି, ଆମେ ଦୁଇଁ ଲୋକରେ ପୂଜା କରିବୁ।
ଶୁକୋ ଭୂତ୍ଵା ଜଗାମାଶୁ ଦେଵଵାକ୍ଯାଦ୍ ଧୁତାଶନଃ ଯତ୍ରାସୀଜ୍ ଜଗତାଂ ନାଥୋ ରମମାଣସ୍ ତଦୋମଯା
ଧୂତାଶନ ଶୁକ ପରି ହୋଇ, ଦେବମାନଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ତୁରନ୍ତ ଯାଇଲେ, ଯେଉଁଠି ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ ଉମାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ।
ସ ଭୀତଵଦ୍ ଅଥ ପ୍ରାଯାଚ୍ ଛୁକୋ ଭୂତ୍ଵା ତଦାନଲଃ ନାଶକଦ୍ ଦ୍ଵାରଦେଶେ ତୁ ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ ହଵ୍ଯଵାହନଃ
ତାପରେ, ଶୁକ ହୋଇ, ସେ ଅଗ୍ନିଦେବ ଭୟଭୀତ ଭାବେ ଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ ହବ୍ୟବାହନ ଦ୍ୱାର ଦେଖି ପ୍ରବେଶ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତତୋ ଗଵାକ୍ଷଦେଶେ ତୁ ତସ୍ଥୌ ଧୁନ୍ଵନ୍ନ୍ ଅଧୋମୁଖଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହସଞ୍ ଶଂଭୁର୍ ଉମାଂ ପ୍ରାହ ରହୋଗତଃ
ତାପରେ, ସେ ଜଣେ ଖିଡ଼କି ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଓ କମ୍ପିତ ହୋଇ ଦଠେ। ତାକୁ ଦେଖି, ଶମ୍ଭୁ ହସିଲେ ଓ ଉମାଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତରେ କହିଲେ।