ନ କୁର୍ଯାସ୍ ତ୍ଵଂ ଚ କୋପଂ ଚ ଶଚୀଭର୍ତରି ଵୈ ମୁନେ ଶମଂ ଵ୍ରଜ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ମରୁତସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅମରା ଭଵନ୍
ମୁନି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ଶାନ୍ତିରେ ରୁହ; ମାରୁତମାନେ ଅମର ହୋଇଛନ୍ତି।
ଦିତିଂ ଚାପି ଶିଵଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ
ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଶିବ ଦିତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କୃପାସ୍ନିଗ୍ଧ ଭାବରେ କହିଲେ।
ଏକୋ ଭୂଯାନ୍ ମମ ସୁତସ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯମଣ୍ଡିତଃ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଚିନ୍ତଯନ୍ତୀ ତ୍ଵଂ ତପସେ ନିଯତାଭଵଃ
ତୁମେ ଏହିଭଳି ଭାବିଲେ — ‘ମୋତେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ମିଳୁ, ଯିଏ ତିନି ଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଓ ସମ୍ପଦରେ ଭୂଷିତ ହେଉ।’ ଏହି ଇଚ୍ଛା ସାକାର କରିବାକୁ ତୁମେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତଦ୍ ଏତତ୍ ସଫଲଂ ତେ ଽଦ୍ଯ ପୁତ୍ରା ବହୁଗୁଣାଃ ଶୁଭାଃ ଅଭଵନ୍ ବଲିନଃ ଶୂରାସ୍ ତସ୍ମାଜ୍ ଜହି ମନୋରୁଜମ୍ ଅନ୍ଯାନ୍ ଅପି ଵରାନ୍ ସୁଭ୍ରୂର୍ ଯାଚସ୍ଵ ଗତସଂଭ୍ରମା
ଆଜି ତୁମର ଚେଷ୍ଟା ସଫଳ ହୋଇଛି—ତୁମର ପୁଅମାନେ ନେଇତିକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରବଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହିଠାରେ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼, ଏବଂ ଭୟ ବା ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି, ଆଉ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, ତାହା ମାଗ। ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିବଳୀ।
ତଦ୍ ଏତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ସା ଦିତିଃ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟା ନତ୍ଵା ଶଂଭୁଂ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅଥାବ୍ରଵୀତ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦିତି ହାତ ଜୋଡ଼ି ନମସ୍କାର କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନମି, ଏହିପରି କହିଲେ।
ଲୋକେ ଯଦ୍ ଏତତ୍ ପରମଂ ଯତ୍ ପିତ୍ରୋଃ ପୁତ୍ରଦର୍ଶନମ୍ ଵିଶେଷେଣ ତୁ ତନ୍ ମାତୁଃ ପ୍ରିଯଂ ସ୍ଯାତ୍ ସୁରପୂଜିତ
ଏହି ଜଗତରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ହେଉଛି ପୁଅକୁ ଦେଖିବା; କିନ୍ତୁ, ହେ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ, ମାଆ ପାଇଁ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।
ତତ୍ରାପି ରୂପସଂପତ୍ତିଶୌର୍ଯଵିକ୍ରମଵାନ୍ ଭଵେତ୍ ଏକୋ ଽପି ତନଯଃ କିଂତୁ ବହଵଶ୍ ଚେତ୍ କିମ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ଏହି ସନ୍ତାନ ଯଦି ରୂପ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ, ତେବେ ଏକ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ତେଣୁ ଅନେକ ପୁଅ ଥିଲେ କଣ କହିବା।
ମତ୍ପୁତ୍ରାସ୍ ତେ ପ୍ରଭାଵାଚ୍ ଚ ଜେତାରୋ ବଲିନୋ ଧ୍ରୁଵମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଭ୍ରାତରଃ ସତ୍ଯଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ ଚୈଵ ପ୍ରଜାପତେଃ
ତୁମର କୃପାରେ ମୋ ପୁଅମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବିଜୟୀ ହେବେ, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ ଓ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁଅ ହେବେ—ଏହା ସତ୍ୟ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଚ୍ ଚ ଗଙ୍ଗାଯାଶ୍ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ ଯତ୍ର ଦେଵ ପ୍ରସାଦସ୍ ତେ ତଚ୍ ଛୁଭଂ କୋ ଽତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଗଙ୍ଗାଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦେବ, ତୁମର ଆଶୀର୍ବାଦ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠି ମଙ୍ଗଳ ନିଶ୍ଚିତ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କୃତାର୍ଥାହଂ ତଥାପି ତ୍ଵାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଜ୍ଞାପଯାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଦେଵ ଵଚନଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଚ ଜଗଦ୍ଧିତମ୍
ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି, ତଥାପି ଭକ୍ତିବଶତଃ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଅନୁରୋଧ କରୁଛି। ହେ ଦେବ, ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଏବଂ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ କର।
ଵଦେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରା ଦିତିର୍ ନମ୍ରାବ୍ରଵୀଦ୍ ଇଦମ୍
ଜଗତ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ‘କହ’ ବୋଲି କହିଲେ, ଦିତି ନମ୍ରତାରେ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ସଂତତିପ୍ରାପଣଂ ଲୋକେ ଦୁର୍ଲଭଂ ସୁରଵନ୍ଦିତ ଵିଶେଷେଣ ପ୍ରିଯଂ ମାତୁଃ ପୁତ୍ରଶ୍ ଚେତ୍ କିଂ ନୁ ଵର୍ଣ୍ଯତେ
ଏହି ଜଗତରେ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ; ବିଶେଷକରି, ପୁଅ ମାଆ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ—ଏହା କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି?
ସ ଚାପି ଗୁଣଵାଞ୍ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ ଯଦି ଜାଯତେ କିଂ ତୁ ସ୍ଵର୍ଗେଣ ଦେଵେଶ ପାରମେଷ୍ଠ୍ଯପଦେନ ଵା
ଏହି ପୁଅ ଯଦି ଗୁଣବାନ, ଧନୀ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ, ତେବେ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଦରକାର କଣ?
ସର୍ଵେଷାମ୍ ଅପି ଭୂତାନାମ୍ ଇହାମୁତ୍ର ଫଲୈଷିଣାମ୍ ଗୁଣଵତ୍ପୁତ୍ରସଂପ୍ରାପ୍ତିର୍ ଅଭୀଷ୍ଟା ସର୍ଵଦୈଵ ଚ ତସ୍ମାଦ୍ ଆପ୍ଲଵନାଦ୍ ଅତ୍ର କ୍ରିଯତାଂ ସମନୁଗ୍ରହଃ
ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁଣବାନ ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତି ସଦା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ। ତେଣୁ, ଏଠି ସ୍ନାନ କରି ତୁମେ ଦୟା କର।
ମହାପାପଫଲଂ ଚେଦଂ ଯଦ୍ ଏତଦ୍ ଅନପତ୍ଯତା ସ୍ତ୍ରିଯା ଵା ପୁରୁଷସ୍ଯାପି ଵନ୍ଧ୍ଯତ୍ଵଂ ଯଦି ଜାଯତେ
ସତ୍ୟକଥା, ଯଦି କୌଣସି ମହିଳା କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ସନ୍ତାନହୀନ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ମହାପାପର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ତଦ୍ ଅତ୍ର ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ତଦ୍ଦୋଷୋ ନାଶମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍ ସ୍ନାତ୍ଵା ତତ୍ର ଫଲଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ଏତଚ୍ ଚ ଯଃ ପଠେତ୍
କିନ୍ତୁ, ଏଠି କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ, ସେ ଦୋଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଯିଏ ଏଠି ସ୍ନାନ କରି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼େ, ସେ ଫଳ ପାଏ।
ସ ତୁ ପୁତ୍ରମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ତ୍ରିମାସସ୍ନାନଦାନତଃ ଅପୁତ୍ରିଣୀ ତ୍ଵ୍ ଅତ୍ର ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ପୁତ୍ରମ୍ ଅଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏଠି ତିନି ମାସ ଧରି ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କଲେ, ପୁଅ ମିଳେ; ଯିଏ ମହିଳା ପୁଅ ନାହିଁ, ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ ପୁଅ ପାଏ।
ଋତୁସ୍ନାତା ତୁ ଯା କାଚିତ୍ ତତ୍ର ସ୍ନାତା ସୁତାଂଲ୍ ଲଭେତ୍ ତ୍ରିମାସାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଯା ତୁ ଗୁର୍ଵିଣୀ ଭକ୍ତିତସ୍ ତ୍ଵ୍ ଇହ
ଯେଉଁ ମହିଳା ଋତୁସ୍ନାନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏଠି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପୁଅ ପାଇପାରିବେ; ଯେଉଁ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଭକ୍ତିରେ ଏଠି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି—
ଫଲୈଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ମାଂ ପଶ୍ଯେତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରେଣ ସ୍ତୌତି ମାଂ ତଥା ତସ୍ଯାଃ ଶକ୍ରସମଃ ପୁତ୍ରୋ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଫଳ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ହେବେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପିତୃଦୋଷୈଶ୍ ଚ ଯେ ପୁତ୍ରଂ ନ ଲଭନ୍ତେ ଦିତେ ଶୃଣୁ ଧନାପହାରଦୋଷୈଶ୍ ଚ ତତ୍ରୈଷା ନିଷ୍କୃତିଃ ପରା
ଏବଂ, ଦିତି, ଶୁଣ; ଯେଉଁମାନେ ପିତୃଦୋଷ କିମ୍ବା ଧନ ଚୋରିର ପାପରେ ପୁଅ ପାଉନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ।
ତତ୍ରୈଷାଂ ପିଣ୍ଡଦାନେନ ପିତୄଣାଂ ପ୍ରୀଣନେନ ଚ କିଂଚିତ୍ ସୁଵର୍ଣଦାନେନ ତତଃ ପୁତ୍ରୋ ଭଵେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରି ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ, ବିଶେଷକରି ସୁନା ଦାନ କଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଅ ମିଳେ।
ଯେ ନ୍ଯାସାଦ୍ଯପହର୍ତାରୋ ରତ୍ନାପହ୍ନଵକାରକାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଵିହୀନାଶ୍ ଚ ତେଷାଂ ଵଂଶୋ ନ ଵର୍ଧତେ
ଯେମାନେ ଅମାନତ ଚୋରି କରନ୍ତି, ରତ୍ନ ଲୁଚାନ୍ତି, କିମ୍ବା ପିତୃକର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ନାହିଁ।
ଦୋଷିଣାଂ ତୁ ପରେତାନାଂ ଗତିର୍ ଏଷା ଭଵେଦ୍ ଇତି ସଂତତିର୍ ଜାଯତାଂ ଶ୍ଲାଘ୍ଯା ଜୀଵତାଂ ତୀର୍ଥସେଵନାତ୍
ଯେମାନେ ପାପ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପରେ ଏହି ହେଉଛି ପଥ। କିନ୍ତୁ ଜୀବନ୍ତମାନେ ତୀର୍ଥସେବା କରିଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଂଶ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ସଂଗମେ ଦିତିଗଙ୍ଗାଯାଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ଅନାଦ୍ଯପାରମ୍ ଅଜରଂ ଚିତ୍ସଦାନନ୍ଦଵିଗ୍ରହମ୍
ଦିତି ଓ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ସଂଗମରେ ସ୍ନାନ କରି, ଅନାଦି, ଅନନ୍ତ, ଅଜର, ଚିତ୍ସ୍ଵରୂପ ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵର୍ଷିସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵଯୋଗୀଶ୍ଵରନିଷେଵିତମ୍ ଲିଙ୍ଗାତ୍ମକଂ ମହାଦେଵଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯମ୍ ଅନାମଯମ୍
ଯେଉଁ ମହାଦେବ ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ, ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଆଲୋକ ଓ ଦୁଃଖରହିତ, ଦେବ, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯୋଗୀଶ୍ୱରମାନେ ସେଉଁଠି ସେବନ କରନ୍ତି।
ପୂଜଯିତ୍ଵୋପଚାରୈଶ୍ ଚ ନିତ୍ଯଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯତଵ୍ରତଃ ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଯଃ ସ୍ତୌତି ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯଷ୍ଟମୀଷୁ ଚ
ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ଓ ନିୟମରେ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ପଢ଼ି ପ୍ରଶଂସା କରେ—
ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵର୍ଣଦାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ଭୋଜନମ୍ ଯଃ କରୋତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ଗଙ୍ଗାଯାଂ ସ ପୁତ୍ରଶତମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍
ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସୁନା ଦାନ କରେ ଓ ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଏ, ସେ ଶତପୁତ୍ର ଲାଭ କରେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ସକଲାନ୍ କାମାନ୍ ଅନ୍ତେ ଶିଵପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଯଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଯତ୍ର କ୍ଵାପି ସ୍ତଵୀତି ମାମ୍ ଷଣ୍ମାସାତ୍ ପୁତ୍ରମ୍ ଆପ୍ନୋତି ଅପି ଵନ୍ଧ୍ଯାପ୍ଯ୍ ଅଶଙ୍କିତମ୍
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ଶେଷରେ ଶିବପୁରକୁ ଯାଏ। ଯିଏ କେଉଁଠି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼େ, ସେଠି ବନ୍ଧ୍ୟା ମହିଳା ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପୁଅ ପାଏ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ ପୁତ୍ରତୀର୍ଥମ୍ ଉଦାହୃତମ୍ ତତ୍ର ତୁ ସ୍ନାନଦାନାଦ୍ଯୈଃ ସର୍ଵକାମାନ୍ ଅଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେଠାରୁ ଏହି ତୀର୍ଥକୁ 'ପୁତ୍ରତୀର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠି ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ମରୁଦ୍ଭିଃ ସହ ମୈତ୍ର୍ଯେଣ ମିତ୍ରତୀର୍ଥଂ ତଦ୍ ଉଚ୍ଯତେ ନିଷ୍ପାପତ୍ଵେନ ଚେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଶକ୍ରତୀର୍ଥଂ ତଦ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ମରୁତମାନେ ସହିତ ସଖ୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ଏହା 'ମିତ୍ରତୀର୍ଥ' ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିର୍ମଳତା ଦ୍ୱାରା ଏହା 'ଶକ୍ରତୀର୍ଥ' ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।