ଋତେ ଯୁଦ୍ଧାନ୍ ମହାବାହୋ ଶକ୍ର ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ନିର୍ଗତେ ମଯି ତସ୍ମାନ୍ ନୈତଦ୍ ଏଵଂ ତଵ ଯୁକ୍ତଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି, ହେ ଶକ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ମାତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏଠାରୁ ବାହାରିଯିବି। ତେଣୁ ଏପରି କାମ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶତକ୍ରତୁଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ଶଚୀଭର୍ତା ପୁରଂଦରଃ ଵଜ୍ରପାଣିଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରସ୍ ତ୍ଵଂ ତେ ନ ଯୁକ୍ତଂ ଭଵେତ୍ ପ୍ରଭୋ
ତୁମେ ଶତକ୍ରତୁ, ସହସ୍ରନୟନ, ଶଚୀଙ୍କ ପତି, ପୁରନ୍ଦର, ବଜ୍ରପାଣି, ଦେବମାନ୍ୟ, ଏପରି କାମ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଅଥଵା ଯୁଦ୍ଧକାମସ୍ ତ୍ଵଂ ମମ ନିଷ୍କ୍ରମଣଂ ଯଥା ତଥା କୁରୁ ମହାବାହୋ ମାର୍ଗାଦ୍ ଅସ୍ମାଦ୍ ଅପାସର
ନହେଲେ, ଯଦି ତୁମର ଯୁଦ୍ଧର ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ହେ ମହାବାହୁ, ମୋର ବାହାରିବା ପାଇଁ ଯେପରି ଚାହଁ, ସେପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; ଏହି ପଥରୁ ମୋତେ ସରାଇଦେ।
କୁମାର୍ଗେ ନ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ମହାନ୍ତୋ ଽପି ଵିପଦ୍ଗତାଃ ଅଵିଦ୍ଯଶ୍ ଚାପ୍ଯ୍ ଅଶସ୍ତ୍ରଶ୍ ଚ ନୈଵ ଚାଯୁଧସଂଗ୍ରହଃ
ବଡ଼ ବଡ଼ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସଙ୍କଟରେ ଥିଲେ ଭୁଲ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତିନାହାଁ; ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ନିରସ୍ତ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ତ୍ଵଂ ଵିଦ୍ଯାଵାନ୍ ଵଜ୍ରପାଣେ ମାଂ ନିଘ୍ନନ୍ କିଂ ନ ଲଜ୍ଜସେ କୁର୍ଵନ୍ତି ଗର୍ହିତଂ କର୍ମ ନ କୁଲୀନାଃ କଦାଚନ
ତୁମେ ଶିକ୍ଷାପ୍ରାପ୍ତ, ହେ ବଜ୍ରପାଣି, ମୋତେ ମାରିବାରେ ତୁମେ ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରୁନାହାଁ? ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ କେବେ ନିନ୍ଦନୀୟ କାମ କରନ୍ତିନାହାଁ।
ହତ୍ଵା ଵା କିଂ ତୁ ଜାଯେତ ଯଶୋ ଵା ପୁଣ୍ଯମ୍ ଏଵ ଵା ଵଧ୍ଯନ୍ତେ ଭ୍ରାତରଃ କାମାଦ୍ ଗର୍ଭସ୍ଥାଃ କିଂ ନୁ ପୌରୁଷମ୍
ମାରିଦେବାରୁ କିଛି ଯଶ କିମ୍ବା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ କି? ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଭାଇମାନେ ମାରାଯିବାରେ କଣ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଅଛି?
ଯଦି ଵା ଯୁଦ୍ଧଭକ୍ତିସ୍ ତେ ମଯି ଭ୍ରାତର୍ ଅସଂଶଯମ୍ ତତୋ ମୁଷ୍ଟିଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଵଜ୍ରିଣେ ଽସୌ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଯଦି ତୁମର ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ପ୍ରତି ଅଛି, ହେ ଭାଇ, ତେବେ ମୁଁ ହାତ ଉଠାଇ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ିଆ ଅଛି, ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ।
ବାଲଘାତୀ ବ୍ରହ୍ମଘାତୀ ତଥା ଵିଶ୍ଵାସଘାତକଃ ଏଵଂଭୂତଂ ଫଲଂ ଶକ୍ର କସ୍ମାନ୍ ମାଂ ହନ୍ତୁମ୍ ଉଦ୍ଯତଃ
ଶିଶୁ ହନ୍ତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଲୋକ—ଏମିତି କାମ କରିଲେ ତାହାର ଫଳ ମିଳେ। ଏପରି କାମ କରିବାକୁ ହେ ଶକ୍ର, ତୁମେ କାହିଁକି ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ?
ଯସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ସର୍ଵମ୍ ଇଦଂ ଵର୍ତତେ ସଚରାଚରମ୍ ସ ହନ୍ତା ବାଲକଂ ମାଂ ଵୈ କିଂ ଯଶଃ କିଂ ତୁ ପୌରୁଷମ୍
ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱ ଚାଲିଛି, ସେ ମୋତେ ଏମିତି ଶିଶୁକୁ ମାରିଦେବେ। ଏଥିରେ କଣ ଯଶ କିମ୍ବା ପୁରୁଷତ୍ୱ ଅଛି?
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ତଂ ଗର୍ଭଂ ଚିଚ୍ଛେଦ କୁଲିଶେନ ସଃ କ୍ରୋଧାନ୍ଧାନାଂ ଲୋଭିନାଂ ଚ ନ ଘୃଣା କ୍ଵାପି ଵିଦ୍ଯତେ
ଏଭଳି କହୁଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭକୁ କାଟିଦେଲେ; କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଦୟା ଦେଖାନ୍ତିନାହାଁ।
ନ ମମାର ତତୋ ଦୁଃଖାଦ୍ ଆହୁସ୍ ତେ ଭ୍ରାତରୋ ଵଯମ୍ ପୁନଶ୍ ଚିଚ୍ଛେଦ ତାନ୍ ଖଣ୍ଡାନ୍ ମା ଵଧୀର୍ ଇତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍
ସେ ଦୁଃଖରେ ମରିଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ କହିଲେ, 'ଆମେ ଆଉ ବଞ୍ଚିଛୁ।' ଇନ୍ଦ୍ର ପୁନି ସେମାନଙ୍କୁ କାଟିଦେଲେ, ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଆମକୁ ମାରନିଅ।'
ଵିଶ୍ଵସ୍ତାନ୍ ମାତୃଗର୍ଭସ୍ଥାନ୍ ନିଜଭ୍ରାତୄଞ୍ ଶତକ୍ରତୋ ଦ୍ଵେଷଵିଧ୍ଵସ୍ତବୁଦ୍ଧୀନାଂ ନ ଚିତ୍ତେ କରୁଣାକଣଃ
ଘୃଣାରେ ମନ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଭାଇମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମାଆର ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ଓ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଦୟା ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ତୁ ଖଣ୍ଡିତଂ ଖଣ୍ଡଂ ହସ୍ତପାଦାଦିଜୀଵଵତ୍ ନିର୍ଵିକାରଂ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସପ୍ତସପ୍ତ ସୁଵିସ୍ମିତଃ
ଏଭଳି ଗର୍ଭକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରାଗଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖଣ୍ଡରେ ହାତ, ପାଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ଜୀବନ ଥିଲା; ଏହାକୁ ସପ୍ତ ସପ୍ତ ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ।
ଏକଵଦ୍ ବହୁରୂପାଣି ଗର୍ଭସ୍ଥାନି ଶୁଭାନି ଚ ରୁଦନ୍ତି ବହୁରୂପାଣି ମା ରୁତେତ୍ଯ୍ ଅବ୍ରଵୀଦ୍ ଧରିଃ
ଏକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁମାନେ ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବହୁ ରୂପରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ; ହରି କହିଲେ, 'କାନ୍ଦନିଅ।'
ତତସ୍ ତେ ମରୁତୋ ଜାତା ବଲଵନ୍ତୋ ମହୌଜସଃ ଗର୍ଭସ୍ଥା ଏଵ ତେ ଽନ୍ଯୋନ୍ଯମ୍ ଊଚୁଃ ଶକ୍ରଂ ଗତଭ୍ରମାଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ମରୁତ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ବଳଶାଳୀ ଓ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ; ଗର୍ଭସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟକୁ କଥା କହି, ଭ୍ରମ ଦୂର କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଂ ମାତା ଯସ୍ଯାଶ୍ରମେ ସ୍ଥିତା ଅସ୍ମତ୍ପିତା ତଵ ଭ୍ରାତା ସଖ୍ଯଂ ତେ ବହୁ ମନ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ମାଆ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଛନ୍ତି, ଯିଏ ଆମର ପିତା ଓ ତୁମର ଭାଇ, ସେ ତୁମ ସାଙ୍ଗତ୍ୟକୁ ବହୁତ ମୂଲ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଅସ୍ମାନ୍ ଉପରି ସସ୍ନେହଂ ମନସ୍ ତେ ଵିଦ୍ମହେ ମୁନେ ନ ଯତ୍ କରୋତି ଶ୍ଵପଚଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ ତତ୍ର ଵଜ୍ରଧୃକ୍
ହେ ମୁନି, ଆମେ ଜାଣୁଛୁ ଆପଣଙ୍କର ମନ ଆମପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ଅଛି; ଯେପରି ଏକ ଅଛୁତ କରେ, ଏପରି କାମ ଇନ୍ଦ୍ର କେବେ କରନ୍ତିନାହିଁ।
ଇତ୍ଯ୍ ଏତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ଽଗାତ୍ ସସଂଭ୍ରମଃ ଦିତିଂ ସଂବୋଧଯାମ୍ ଆସ ଵ୍ଯଥିତାଂ ଗର୍ଭଵେଦନାତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଭୟ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ଗର୍ଭବେଦନାରେ ପୀଡିତ ଦିତିଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ।
ତତ୍ରାଗସ୍ତ୍ଯଃ ଶଚୀକାନ୍ତମ୍ ଅଶପତ୍ କୁପିତୋ ଭୃଶମ୍
ସେଠାରେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ରାଗରେ ଶଚୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ସଂଗ୍ରାମେ ରିପଵଃ ପୃଷ୍ଠଂ ପଶ୍ଯେଯୁସ୍ ତେ ସଦା ହରେ ଜୀଵତାମ୍ ଏଵ ମରଣମ୍ ଏତଦ୍ ଏଵ ହି ମାନିନାମ୍ ପୃଷ୍ଠଂ ପଲାଯମାନାନାଂ ଯତ୍ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅହିତା ରଣେ
ହେ ହରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ସବୁବେଳେ ତୁମ ପିଠି ଦେଖନ୍ତୁ; ଗର୍ବିତମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଜୀବନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ, କାରଣ ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାଉଥିବାଙ୍କର ପିଠି ଦେଖନ୍ତି, ସେଠି ଲୋକମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ସାପି ତଂ ଗର୍ଭସଂସ୍ଥଂ ଚ ଶଶାପେନ୍ଦ୍ରଂ ରୁଷା ଦିତିଃ
ଦିତି, କ୍ରୋଧରେ, ଗର୍ଭସ୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ନ ପୌରୁଷଂ କୃତଂ ତସ୍ମାଚ୍ ଛାପୋ ଽଯଂ ଭଵିତା ତଵ ସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ପରିଭଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜ୍ଯାତ୍ ପ୍ରଭ୍ରଶ୍ଯସେ ହରେ
ପୁରୁଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇନଥିଲା, ତେଣୁ ଏହି ଶାପ ତୁମ ଉପରେ ପଡିବ; ଜଣେ ନାରୀଙ୍କ ହାତରେ ଅପମାନ ସହି, ହେ ହରି, ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଦେବ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅନ୍ତରେ ତତ୍ର କଶ୍ଯପୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରାଯାଚ୍ ଚ ଵ୍ଯଥିତୋ ଽଗସ୍ତ୍ଯାଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶକ୍ରଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ ଗର୍ଭାନ୍ତରଗତଃ ଶକ୍ରଃ ପିତରଂ ପ୍ରାହ ଭୀତଵତ୍
ଏହି ସମୟରେ, ସେଠାରେ ପ୍ରଜାପତି କଶ୍ୟପ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ; ଏବଂ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯାଚ୍ ଚ ଦିତେଶ୍ ଚୈଵ ବିଭେମି କ୍ରମିତୁଂ ବହିଃ
ମୁଁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଦିତିଙ୍କ ଭୟରେ ବାହାରିବାକୁ ଡରୁଛି।
ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅନ୍ତରେ ପ୍ରାପ୍ଯ କଶ୍ଯପୋ ଽପି ପ୍ରଜାପତିଃ ପୁତ୍ରକର୍ମ ଚ ତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗର୍ଭାନ୍ତଃସ୍ଥିତିମ୍ ଏଵ ଚ ଦିତିଶାପମ୍ ଅଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵାସୌ ଦୁଃଖିତୋ ଽଭଵତ୍
ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଜାପତି କଶ୍ୟପ ଆସିଲେ, ଶିଶୁର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଅବସ୍ଥା ଦେଖିଲେ, ଦିତିଙ୍କ ଶାପ ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ନିର୍ଗଚ୍ଛ ଶକ୍ର ପୁତ୍ରୈତତ୍ ପାପଂ କିଂ କୃତଵାନ୍ ଅସି ନ ନିର୍ମଲକୁଲୋତ୍ପନ୍ନା ମନଃ କୁର୍ଵନ୍ତି ପାତକେ
ବାହାରିଆ, ଇନ୍ଦ୍ର; ପୁଅ, କଣ ତୁମେ କିଛି ପାପ କରିଛ? ଶୁଦ୍ଧ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାମାନେ କେବେ ମନରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତିନାହିଁ।
ସ ନିର୍ଗତୋ ଵଜ୍ରପାଣିଃ ସଵ୍ରୀଡୋ ଽଧୋମୁଖୋ ଽବ୍ରଵୀତ୍ ତନ୍ମୂର୍ତିର୍ ଏଵ ଵଦତି ସଦସଚ୍ଚେଷ୍ଟିତଂ ନୃଣାମ୍
ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ବାହାରିଲେ ଏବଂ କହିଲେ; ତାଙ୍କ ଦେହ ଦେଖିଲେ ଲୋକମାନେ ନିଜର ସତ୍ୟ ଓ ମିଥ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିପାରନ୍ତି।
ଯଦ୍ ଉକ୍ତମ୍ ଅତ୍ର ଶ୍ରେଯଃ ସ୍ଯାତ୍ ତତ୍କର୍ତାହମ୍ ଅସଂଶଯମ୍
ଏଠାରେ ଯାହା କହାଯାଇଛି ଭଲ ପାଇଁ, ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ସେହି କାମ କରିବି।
ତତୋ ମମାନ୍ତିକଂ ପ୍ରାଯାଲ୍ ଲୋକପାଲୈଃ ସ କଶ୍ଯପଃ ସର୍ଵଂ ଵୃତ୍ତମ୍ ଅଥୋଵାଚ ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ମାଂ ସୁରୈଃ
ତାପରେ କଶ୍ୟପ ଲୋକପାଳମାନେ ସହ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପୁନି ମୋତେ ପଚାରିଲେ।
ଦିତିଗର୍ଭସ୍ଯ ଵୈ ଶାନ୍ତିଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷଵିଶାପତାମ୍ ଗର୍ଭସ୍ଥାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ସହ ମିତ୍ରତାମ୍
ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭର ଶାନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରୁ ଶାପ ଦୂର ହେଉ, ଏବଂ ଗର୍ଭସ୍ଥ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ରତା ହେଉ।