ଅଗ୍ନୀଂଶ୍ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ପୂଜ୍ଯ ଜେତୁମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଂ କୃତକ୍ଷଣଃ ଦାତାରଂ ଚ ତଦାର୍ଥିଭ୍ଯଃ ସ୍ତୂଯମାନଂ ଚ ବନ୍ଦିଭିଃ
ଅଗ୍ନି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଦାନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଲେ, ବନ୍ଦିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ।
ଵିଦିତ୍ଵା ମଘଵା ଵାଯୋର୍ ମଯଂ ମାଯାଵିନଂ ରିପୁମ୍ ଉପକ୍ରାନ୍ତଂ ସୁଯୁଦ୍ଧାଯ ଵିପ୍ରୋ ଭୂତ୍ଵା ତମ୍ ଅଭ୍ଯଗାତ୍ ଶଚୀଭର୍ତା ମଯଂ ଦୈତ୍ଯଂ ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ମଘବାନ୍ ଜାଣିଲେ ଯେ, ବାୟୁର ଶତ୍ରୁ ମାୟାବୀ ଦୈତ୍ୟ ମୟା ଭଲ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସିଛି। ଶଚୀଙ୍କ ପତି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ମୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ମୟାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି କଥା କହିଲେ।
ଦେହି ଦୈତ୍ଯପତେ ମହ୍ଯମ୍ ଅର୍ଥିନେ ଽପେକ୍ଷିତଂ ଵରମ୍ ତ୍ଵାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦାତୃତିଲକମ୍ ଆଗତୋ ଽହଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ଦୈତ୍ୟପତି, ମୋତେ ଯେଉଁ ଦାୟିତ୍ୱ ଚାହିଁଛି, ତାହା ଦିଅ। ତୁମର ଦାନଶୀଳତା ଶୁଣି, ମୁଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
ମଯୋ ଽପି ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ମତ୍ଵା ଽଵଦଦ୍ ଦତ୍ତଂ ମଯା ତଵ ଵିଚାରଯନ୍ତି କୃତିନୋ ବହ୍ଵ୍ ଅଲ୍ପଂ ଵା ପୁରୋ ଽର୍ଥିନି
ମୟା ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବି, କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହିଁଥିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଛି। ଜଣେ ଅନୁରୋଧକୁ ବହୁ କିମ୍ବା ଅଳ୍ପ ଦେବାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଭଲଭାବେ ଭାବନା କରନ୍ତି।'
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତେ ତୁ ହରିଃ ପ୍ରାହ ସଖ୍ଯମ୍ ଇଚ୍ଛେ ହ୍ଯ୍ ଅହଂ ତ୍ଵଯା ଇନ୍ଦ୍ରଂ ମଯଃ ପୁନଃ ପ୍ରାହ କିମ୍ ଅନେନ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଏହିପରେ ହରି କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ମିତ୍ରତା ଚାହେ।' ମୟା ପୁନି କହିଲେ: 'ଏହାର କଣ ଉପକାର, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ?'
ନ ତ୍ଵଯା ମମ ଵୈରଂ ଭୋଃ ସ୍ଵସ୍ତୀତ୍ଯ୍ ଆହ ହରିର୍ ମଯମ୍ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦେତି ସ ହରିର୍ ଦୈତ୍ଯେନୋକ୍ତଃ ସ୍ଵକଂ ଵପୁଃ
'ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା ନାହିଁ, ବନ୍ଧୁ,' ହରି ମୟାଙ୍କୁ କହିଲେ। 'ସତ୍ୟ କହ,' ହରି କହିଲେ, ଦୈତ୍ୟ ନିଜର ଆକୃତି ଦେଖାଇଲେ।
ଦର୍ଶଯାମ୍ ଆସ ଦୈତ୍ଯାଯ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ଯଦ୍ ଉଚ୍ଯତେ ତତଃ ସଵିସ୍ମଯୋ ଦୈତ୍ଯୋ ମଯୋ ହରିମ୍ ଉଵାଚ ହ
ସହସ୍ରାକ୍ଷ ନାମକ ଆକୃତି ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ତାପରେ, ଦୈତ୍ୟ ମୟା ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହୋଇ ହରିଙ୍କୁ କହିଲେ।
କିମ୍ ଇଦଂ ଵଜ୍ରପାଣିସ୍ ତ୍ଵଂ ତଵାଯୋଗ୍ଯା କୃତିଃ ସଖେ
'ଏହା କଣ? ତୁମେ ବଜ୍ରଧାରୀ! ବନ୍ଧୁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।'
ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଵିହସ୍ଯାଥ ଵୃତ୍ତମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅବ୍ରଵୀଦ୍ ଧରିଃ କେନାପି ସାଧଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ପଣ୍ଡିତାଶ୍ ଚ ସମୀହିତମ୍
ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି ହସି, ହରି କହିଲେ: 'କାମ ସାରିଗଲା। ଏଠି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କିଛି ଉପାୟରେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରନ୍ତି।'
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଶକ୍ରସ୍ଯ ମଯେନ ମହତୀ ହ୍ଯ୍ ଅଭୂତ୍ ସୁପ୍ରୀତିର୍ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ମଯୋ ହରିହିତଃ ସଦା
ତାହାପରେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶକ୍ର ଓ ମୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ପ୍ରେମ ହେଲା; ମୟା ସଦା ହରିଙ୍କ ଉପକାରୀ ହେଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଭଵନଂ ଗତ୍ଵା ତସ୍ମୈ ସର୍ଵଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ କିଂ ମେ କୃତ୍ଯମ୍ ଇତି ପ୍ରାହ ମଯଂ ମାଯାଵିନଂ ହରିଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭବନକୁ ଯାଇ, ମୟା ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ହରି ମୟା ମାୟାବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: 'ମୁଁ କଣ କରିବି?'
ହରଯେ ଚ ମଯୋ ମାଯାଂ ପ୍ରାଦାତ୍ ପ୍ରୀତ୍ଯା ତଥା ହରିଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସଂପ୍ରୀତିମାନ୍ ଆହ କିଂ କୃତ୍ଯଂ ମଯ ତଦ୍ ଵଦ
ମୟା ପ୍ରେମରେ ହରିଙ୍କୁ ନିଜ ମାୟା ଦେଲେ। ହରି ଖୁସି ହୋଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: 'ମୟା, ମୁଁ କଣ କରିବି? କହ।'
ଅଗସ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ଗଚ୍ଛ ତତ୍ରାସ୍ତେ ଗର୍ଭିଣୀ ଦିତିଃ ତସ୍ଯାଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଆସ୍ସ୍ଵ ତତ୍ର କିଯନ୍ତି ଚ
ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ; ସେଠି ଗର୍ଭବତୀ ଦିତି ଅଛନ୍ତି। ସେଠି ତାଙ୍କୁ ସେବା କରି, କିଛି ଦିନ ରୁହ।
ଅହାନି ମଘଵଂସ୍ ତସ୍ଯା ଗର୍ଭମ୍ ଆଵିଶ୍ଯ ଵଜ୍ରଧୃକ୍ ଵର୍ଧମାନଂ ଚ ତଂ ଛିନ୍ଧି ଯାଵଦ୍ ଵଶ୍ଯୋ ଽଥଵା ମୃତିମ୍ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ତାଵଦ୍ ଵଜ୍ରେଣ ତତୋ ନ ଭଵିତା ରିପୁଃ
ମଘବାନ୍, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ବଜ୍ରଧାରଣ କରି, ଗର୍ଭ ଆସ୍ତେ-ଆସ୍ତେ ବଢ଼ୁଥିବା ଦିନେ ତାହାକୁ କାଟ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଜ୍ରରେ ମାର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ଅନୁଗତ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ହାସଲ କରିନାହିଁ; ତାପରେ ଶତ୍ରୁ ରହିବେ ନାହିଁ।
ତଥେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ମଯଂ ପୂଜ୍ଯ ମଘଵାନ୍ ଏକ ଏଵ ହି ଵିନୀତଵତ୍ ତଦା ପ୍ରାଯାଦ୍ ଦିତିଂ ମାତରମ୍ ଅଞ୍ଜସା ଶୁଶ୍ରୂଷମାଣସ୍ ତାଂ ଦେଵୀଂ ଶକ୍ରୋ ଦୈତେଯମାତରମ୍ ସା ନ ଜାନାତି ତଚ୍ ଚିତ୍ତଂ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଦ୍ଵିଷତୋ ଦିତିଃ
'ଏମିତି ହେଉ,' କହି, ମଘବାନ୍ ମୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଏକା ନମ୍ରତାରେ ଦିତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଦୈତ୍ୟମାତା ଦିତିଙ୍କୁ ଦେବୀ ଭାବେ ସେବା କଲେ; ଦିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ।
ଗର୍ଭେ ସ୍ଥିତଂ ତୁ ଯଦ୍ ଭୂତଂ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ ଅମୋଘଂ ତନ୍ ମୁନେସ୍ ତେଜଃ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ଦୁରାସଦମ୍
ଗର୍ଭରେ ଯେଉଁ ଭୂତ ଥିଲା, ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ମୁନି କଶ୍ୟପଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅପରାଜିତ ଓ ଅଫଳ ହେଉନଥିଲା।
ତତଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ କୁଲିଶଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ପୁରଂଦରଃ ଅନ୍ତଃପ୍ରଵେଶକାମୋ ଽସୌ ବହୁକାଲଂ ସମାଵସନ୍
ତାପରେ, ବଜ୍ର ଧରି, ସହସ୍ରାକ୍ଷ ପୁରନ୍ଦର ଗର୍ଭ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାହାଠାରେ ରହିଲେ।
ସଂଧ୍ଯୋଦକ୍ଶୀର୍ଷନିଦ୍ରାଂ ତାମ୍ ଅଵେକ୍ଷ୍ଯ କୁଲିଶାଯୁଧଃ ଇଦମ୍ ଅନ୍ତରମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଦିତ୍ଯାଃ କୁକ୍ଷିଂ ସମାଵିଶତ୍
ସେଉଁଠି ଦିତି ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ମୁଣ୍ଡ ଧୋଇ ଶୁଇ ଥିବା ବେଳେ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେଖି, 'ଏହି ସମୟ' କହି, ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅନ୍ତର୍ଵର୍ତି ଚ ଯଦ୍ ଭୂତମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧୃତାଯୁଧମ୍ ହନ୍ତୁକାମଂ ତଦୋଵାଚ ପୁନଃ ପୁନର୍ ଅଭୀତଵତ୍
ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଯେଉଁ ଜଣେ ଭିତରେ ଥିଲେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହସ୍ତିଆସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଦେଖି, ପୁନିପୁନି ଭୟହୀନ ଭାବରେ କହିଲେ।
କିଂ ମାଂ ନ ରକ୍ଷସେ ଵଜ୍ରିନ୍ ଭ୍ରାତରଂ ତ୍ଵଂ ଜିଘାଂସସି ନାରଣେ ମାରଣାଦ୍ ଅନ୍ଯତ୍ ପାତକଂ ଵିଦ୍ଯତେ ମହତ୍
ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ତୁମେ ମୋତେ କାହିଁକି ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁ? ତୁମେ ନିଜ ଭାଇକୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିବା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୁଷ୍କର୍ମ ନାହିଁ।
ଋତେ ଯୁଦ୍ଧାନ୍ ମହାବାହୋ ଶକ୍ର ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ନିର୍ଗତେ ମଯି ତସ୍ମାନ୍ ନୈତଦ୍ ଏଵଂ ତଵ ଯୁକ୍ତଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି, ହେ ଶକ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ମାତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏଠାରୁ ବାହାରିଯିବି। ତେଣୁ ଏପରି କାମ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶତକ୍ରତୁଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ଶଚୀଭର୍ତା ପୁରଂଦରଃ ଵଜ୍ରପାଣିଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରସ୍ ତ୍ଵଂ ତେ ନ ଯୁକ୍ତଂ ଭଵେତ୍ ପ୍ରଭୋ
ତୁମେ ଶତକ୍ରତୁ, ସହସ୍ରନୟନ, ଶଚୀଙ୍କ ପତି, ପୁରନ୍ଦର, ବଜ୍ରପାଣି, ଦେବମାନ୍ୟ, ଏପରି କାମ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଅଥଵା ଯୁଦ୍ଧକାମସ୍ ତ୍ଵଂ ମମ ନିଷ୍କ୍ରମଣଂ ଯଥା ତଥା କୁରୁ ମହାବାହୋ ମାର୍ଗାଦ୍ ଅସ୍ମାଦ୍ ଅପାସର
ନହେଲେ, ଯଦି ତୁମର ଯୁଦ୍ଧର ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ହେ ମହାବାହୁ, ମୋର ବାହାରିବା ପାଇଁ ଯେପରି ଚାହଁ, ସେପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; ଏହି ପଥରୁ ମୋତେ ସରାଇଦେ।
କୁମାର୍ଗେ ନ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ମହାନ୍ତୋ ଽପି ଵିପଦ୍ଗତାଃ ଅଵିଦ୍ଯଶ୍ ଚାପ୍ଯ୍ ଅଶସ୍ତ୍ରଶ୍ ଚ ନୈଵ ଚାଯୁଧସଂଗ୍ରହଃ
ବଡ଼ ବଡ଼ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସଙ୍କଟରେ ଥିଲେ ଭୁଲ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତିନାହାଁ; ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ନିରସ୍ତ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ତ୍ଵଂ ଵିଦ୍ଯାଵାନ୍ ଵଜ୍ରପାଣେ ମାଂ ନିଘ୍ନନ୍ କିଂ ନ ଲଜ୍ଜସେ କୁର୍ଵନ୍ତି ଗର୍ହିତଂ କର୍ମ ନ କୁଲୀନାଃ କଦାଚନ
ତୁମେ ଶିକ୍ଷାପ୍ରାପ୍ତ, ହେ ବଜ୍ରପାଣି, ମୋତେ ମାରିବାରେ ତୁମେ ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରୁନାହାଁ? ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ କେବେ ନିନ୍ଦନୀୟ କାମ କରନ୍ତିନାହାଁ।
ହତ୍ଵା ଵା କିଂ ତୁ ଜାଯେତ ଯଶୋ ଵା ପୁଣ୍ଯମ୍ ଏଵ ଵା ଵଧ୍ଯନ୍ତେ ଭ୍ରାତରଃ କାମାଦ୍ ଗର୍ଭସ୍ଥାଃ କିଂ ନୁ ପୌରୁଷମ୍
ମାରିଦେବାରୁ କିଛି ଯଶ କିମ୍ବା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ କି? ଇଚ୍ଛାବଶତଃ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଭାଇମାନେ ମାରାଯିବାରେ କଣ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଅଛି?
ଯଦି ଵା ଯୁଦ୍ଧଭକ୍ତିସ୍ ତେ ମଯି ଭ୍ରାତର୍ ଅସଂଶଯମ୍ ତତୋ ମୁଷ୍ଟିଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଵଜ୍ରିଣେ ଽସୌ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଯଦି ତୁମର ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ପ୍ରତି ଅଛି, ହେ ଭାଇ, ତେବେ ମୁଁ ହାତ ଉଠାଇ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ିଆ ଅଛି, ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ।
ବାଲଘାତୀ ବ୍ରହ୍ମଘାତୀ ତଥା ଵିଶ୍ଵାସଘାତକଃ ଏଵଂଭୂତଂ ଫଲଂ ଶକ୍ର କସ୍ମାନ୍ ମାଂ ହନ୍ତୁମ୍ ଉଦ୍ଯତଃ
ଶିଶୁ ହନ୍ତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଲୋକ—ଏମିତି କାମ କରିଲେ ତାହାର ଫଳ ମିଳେ। ଏପରି କାମ କରିବାକୁ ହେ ଶକ୍ର, ତୁମେ କାହିଁକି ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ?
ଯସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ସର୍ଵମ୍ ଇଦଂ ଵର୍ତତେ ସଚରାଚରମ୍ ସ ହନ୍ତା ବାଲକଂ ମାଂ ଵୈ କିଂ ଯଶଃ କିଂ ତୁ ପୌରୁଷମ୍
ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱ ଚାଲିଛି, ସେ ମୋତେ ଏମିତି ଶିଶୁକୁ ମାରିଦେବେ। ଏଥିରେ କଣ ଯଶ କିମ୍ବା ପୁରୁଷତ୍ୱ ଅଛି?
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ତଂ ଗର୍ଭଂ ଚିଚ୍ଛେଦ କୁଲିଶେନ ସଃ କ୍ରୋଧାନ୍ଧାନାଂ ଲୋଭିନାଂ ଚ ନ ଘୃଣା କ୍ଵାପି ଵିଦ୍ଯତେ
ଏଭଳି କହୁଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭକୁ କାଟିଦେଲେ; କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଦୟା ଦେଖାନ୍ତିନାହାଁ।