ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ଜଗନ୍ନିଵାସ ସୋପାନପଙ୍କ୍ତିସ୍ ତଵ ଭକ୍ତିର୍ ଏଷା ତ୍ଵତ୍ପାଦସଂପ୍ରାପ୍ତିଫଲାପ୍ତଯେ ତୁ ସୋପାନପଙ୍କ୍ତିଂ ନ ଵଦନ୍ତି ଧୀରାଃ
ହେ ଜଗତର ନିବାସ, ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ହେଉଛି ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ସିଢ଼ି, ତୁମ ପାଦପଦ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତିର ଫଳ ପାଇଁ ଏହା ସିଢ଼ି ଭାବେ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ କେବଳ ସିଢ଼ି ବୋଲି କହନ୍ତି ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଦଯାଲୋ ମମ ଭକ୍ତିର୍ ଅସ୍ତୁ ନୈଵାସ୍ତ୍ଯ୍ ଉପାଯସ୍ ତଵ ରୂପସେଵା ଆତ୍ମୀଯମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ମହତ୍ତ୍ଵମ୍ ଈଶ ପାପେଷୁ ଚାସ୍ମାସୁ କୁରୁ ପ୍ରସାଦମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ଦୟାଳୁ, ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ହେଉ। ତୁମ ରୂପର ସେବା ପାଇଁ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ହେ ଈଶ୍ୱର, ତୁମ ନିଜର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି, ଆମ ପାପୀମାନେ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କୃପା କର।
ସ୍ଥୂଲଂ ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ତ୍ଵମ୍ ଅନାଦି ନିତ୍ଯଂ ପିତା ଚ ମାତା ଯଦ୍ ଅସଚ୍ ଚ ସଚ୍ ଚ ଏଵଂ ସ୍ତୁତୋ ଯଃ ଶ୍ରୁତିଭିଃ ପୁରାଣୈର୍ ନମାମି ସୋମେଶ୍ଵରମ୍ ଈଶିତାରମ୍
ତୁମେ ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଆଦିହୀନ ଓ ନିତ୍ୟ, ପିତା ଓ ମାତା, ଅସତ୍ ଓ ସତ୍—ସମସ୍ତ ତୁମେ। ବେଦ ଓ ପୁରାଣ ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ସେହିପରି ମୁଁ ସୋମେଶ୍ୱର, ନାୟକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ତତଃ ପ୍ରୀତୌ ହରିହରାଵ୍ ଊଚତୁସ୍ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରୌ
ତାପରେ, ଖୁସି ହୋଇ, ହରି ଓ ହର, ଦୁଇଜଣ ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ କଥା କହିଲେ।
ଵ୍ରିଯତାଂ ଯନ୍ ମନୋଭୀଷ୍ଟଂ ଯଦ୍ ଵରଂ ଚାତିଦୁର୍ଲଭମ୍
ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ଯେଉଁ ଭଲ ଦୁର୍ଲଭ ବର ଚାହଁ, ଅନୁରୋଧ କର।
ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରାହ ସୁରେଶାନଂ ମଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ତୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ଜାଯତେ ଭ୍ରଶ୍ଯତେ ଚୈଵ ତତ୍ ପାପମ୍ ଉପଶାମ୍ଯତାମ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକଙ୍କୁ କହିଲେ: ମୋର ରାଜ୍ୟ ପୁନିପୁନି ମିଳେ ଓ ହାରାଯାଏ; ସେଇ ଅସୁବିଧା ଶେଷ ହେଉ।
ଯଥା ସ୍ଥିରୋ ଽହଂ ରାଜ୍ଯେ ସ୍ଯାଂ ସର୍ଵଂ ସ୍ଯାନ୍ ନିଶ୍ଚଲଂ ମମ ସୁପ୍ରୀତୌ ଯଦି ଦେଵେଶୌ ସର୍ଵଂ ସ୍ଯାନ୍ ନିଶ୍ଚଲଂ ସଦା
ମୁଁ ମୋର ରାଜ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ହେଉ, ମୋ ସମସ୍ତ କିଛି ଅଚଳ ରହୁ। ଯଦି ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକମାନେ ସତ୍ୟରେ ଖୁସି, ତେବେ ସବୁ ସମୟରେ ସମସ୍ତ କିଛି ଅଚଳ ରହୁ।
ତଥେତି ହରିଵାକ୍ଯଂ ତାଵ୍ ଅଭିନନ୍ଦ୍ଯେଦମ୍ ଊଚତୁଃ ପରଂ ପ୍ରସାଦମ୍ ଆପନ୍ନୌ ତାଵ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ସ୍ମିତାନନୌ
'ତଥା' ବୋଲି ହରିଙ୍କ କଥାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି କଥା କହିଲେ। ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଦେଖି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୃପା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ନିରପାଯନିରାଧାରନିର୍ଵିକାରସ୍ଵରୂପିଣୌ ଶରଣ୍ଯୌ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଵ୍ ଉଭୌ
ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ କେବେ ବିନାଶ ନାହିଁ, ଆଧାର ନାହିଁ, ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶରଣ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା।
ତ୍ରିଦୈଵତ୍ଯଂ ମହାତୀର୍ଥଂ ଗୌତମୀ ଵାଞ୍ଛିତପ୍ରଦା ତସ୍ଯାମ୍ ଅନେନ ମନ୍ତ୍ରେଣ କୁରୁତାଂ ସ୍ନାନମ୍ ଆଦରାତ୍
ତିନି ଦେବତା, ମହାତୀର୍ଥ, ଗୌତମୀ ନଦୀ, ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରେ—ସେଠାରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଭିଷେକଂ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମଙ୍ଗଲାଯ ବୃହସ୍ପତିଃ କରୋତୁ ସଂସ୍ମରନ୍ନ୍ ଆଵାଂ ସଂପଦାଂ ସ୍ଥୈର୍ଯସିଦ୍ଧଯେ
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଶୁଭ ହେବା ପାଇଁ ବୃହସ୍ପତି ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମନେ ରଖି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମ୍ପଦରେ ସ୍ଥିରତା ଆସିବ।
ଇହ ଜନ୍ମନି ପୂର୍ଵସ୍ମିନ୍ ଯତ୍ କିଂଚିତ୍ ସୁକୃତଂ କୃତମ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ପୂର୍ଣତାମ୍ ଏତୁ ଗୋଦାଵରି ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ଏହି ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ସଭଳ କର୍ମ କରାଯାଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ହେ ଗୋଦାବରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଏଵଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ତୁ ଯଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଗୌତମ୍ଯାଂ ସ୍ନାନମ୍ ଆଚରେତ୍ ଆଵାଭ୍ଯାଂ ତୁ ପ୍ରସାଦେନ ଧର୍ମଃ ସଂପୂର୍ଣତାମ୍ ଇଯାତ୍ ପୂର୍ଵଜନ୍ମକୃତାଦ୍ ଦୋଷାତ୍ ସ ମୁକ୍ତଃ ପୁଣ୍ଯଵାନ୍ ଭଵେତ୍
ଏଭଳି ମନେ କରି ଯେଉଁଠି ଗୌତମୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରେ, ଆମ ଦୟାରେ ସେ ଧର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଏ, ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟବାନ ହୁଏ।
ତଥେତି ଚକ୍ରତୁଃ ପ୍ରୀତୌ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଧିଷଣୌ ତତଃ ମହାଭିଷେକମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଚକାର ଦ୍ଯୁସଦାଂ ଗୁରୁଃ
ଏଭଳି ସମ୍ମତି ଦେଇ, ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି ମିଶି ମହାଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଗୁରୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ତେନାଭୂଦ୍ ଯା ନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ମଙ୍ଗଲେତ୍ଯ୍ ଉଦିତା ତୁ ସା ତଯା ଚ ସଂଗମଃ ପୁଣ୍ଯୋ ଗଙ୍ଗାଯାଃ ଶୁଭଦସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅସୌ
ଏହି କାରଣରୁ ଯେ ନଦୀ ପୁଣ୍ୟ ହୋଇଥିଲା, ସେଠାକୁ 'ମଙ୍ଗଳା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏବଂ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗମ ଗଙ୍ଗା ସମାନ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର।
ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ସଂସ୍ତୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷୋ ଽଭୂଜ୍ ଜଗନ୍ମଯଃ ତ୍ରିଲୋକସଂମିତାଂ ଶକ୍ରୋ ଭୂମିଂ ଲେଭେ ଜଗତ୍ପତେଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଶକ୍ର, ବିଶ୍ୱପତିଙ୍କୁ ଠାରୁ ତିନି ଲୋକ ସମାନ ଭୂମି ପାଇଲେ।
ତନ୍ନାମ୍ନା ଚାପି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଗୋଵିନ୍ଦ ଇତି ତତ୍ର ଚ ତ୍ରିଲୋକସଂମିତା ଲବ୍ଧା ତେନ ଗୌର୍ ଵଜ୍ରଧାରିଣା
ସେଠାରେ ସେ 'ଗୋବିନ୍ଦ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏବଂ ବଜ୍ରଧାରୀ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ସମାନ ଭୂମି ଲାଭ ହେଲା।
ଦତ୍ତା ଚ ହରିଣା ତତ୍ର ଗୋଵିନ୍ଦସ୍ ତଦ୍ ଅଭୂଦ୍ ଧରିଃ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯରାଜ୍ଯଂ ଯତ୍ ପ୍ରାପ୍ତଂ ହରିଣା ଚ ହରେର୍ ମୁନେ
ସେଠାରେ ହରି ଦେଇଥିଲେ, ଗୋବିନ୍ଦ ହରି ହେଲେ। ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ହରି ଦ୍ୱାରା ମିଳିଲା, ହେ ମୁନି।
ନିଶ୍ଚଲଂ ଯେନ ସଂଜାତଂ ଦେଵଦେଵାନ୍ ମହେଶ୍ଵରାତ୍ ବୃହସ୍ପତିର୍ ଦେଵଗୁରୁର୍ ଯତ୍ରାସ୍ତୌଷୀନ୍ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିରତା ଆସିଥିଲା, ସେ ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ସେଠାରେ ବୃହସ୍ପତି ଦେବଗୁରୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।
ରାଜ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଥିରଭାଵାଯ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରସ୍ ତତ୍ର ଦେଵୋ ଲିଙ୍ଗଂ ତୁ ତ୍ରିଦଶାର୍ଚିତମ୍
ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ, ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଦେବ, ଯିଏ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଲିଙ୍ଗ ଆକାରରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ ଗୋଵିନ୍ଦମ୍ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ମଙ୍ଗଲାସଂଗମଂ ଚୈଵ ପୂର୍ଣତୀର୍ଥଂ ତତଃ ପରମ୍
ସେଠାରୁ ଏହି ତୀର୍ଥ 'ଗୋବିନ୍ଦ', 'ମଙ୍ଗଳାସଙ୍ଗମ' ଓ 'ପୂର୍ଣ୍ଣତୀର୍ଥ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥମ୍ ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯଂ ଚ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ଯତ୍ର ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରୋ ଦେଵୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଗୋଵିନ୍ଦ ଏଵ ଚ
ଏହା 'ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ' ଓ 'ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟ' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟମାନ।
ତେଷୁ ସ୍ନାନଂ ଚ ଦାନଂ ଚ ଯତ୍ କିଂଚିତ୍ ସୁକୃତାର୍ଜନମ୍ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ ଅକ୍ଷଯଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ ପିତୄଣାମ୍ ଅତିଵଲ୍ଲଭମ୍
ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ, ଦାନ କିମ୍ବା ଯେଉଁସଭଳ କର୍ମ କରାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ଅକ୍ଷୟ ଓ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ଶୃଣୋତି ଯଶ୍ ଚାପି ପଠେଦ୍ ଯଶ୍ ଚ ସ୍ମରତି ନିତ୍ଯଶଃ ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯପ୍ରଦାଯକମ୍
ଯିଏ ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଶୁଣେ, ପଢ଼େ କିମ୍ବା ନିତ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ହାରାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ପୁନି ପାଏ।
ସପ୍ତତ୍ରିଂଶତ୍ ସହସ୍ରାଣି ତୀର୍ଥାନାଂ ତୀରଯୋର୍ ଦ୍ଵଯୋଃ ଉଭଯୋର୍ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯିନାମ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସପ୍ତତ୍ରିଶ ହଜାର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ନ ପୂର୍ଣତୀର୍ଥସଦୃଶଂ ତୀର୍ଥମ୍ ଅସ୍ତି ମହାଫଲମ୍ ନିଷ୍ଫଲଂ ତସ୍ଯ ଜନ୍ମାଦି ଯୋ ନ ସେଵେତ ତନ୍ ନରଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣତୀର୍ଥ ସମାନ ମହାଫଳଦାୟକ ତୀର୍ଥ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ। ଯିଏ ଜନ୍ମରୁ ଏହାର ସେବା କରେନାହିଁ, ସେ ନରର ଜୀବନ ନିଷ୍ଫଳ।
ରାମତୀର୍ଥମ୍ ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯାଵିନାଶନମ୍ ତସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
'ରାମତୀର୍ଥ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟାର ପାପ ନାଶ କରେ। ଏହାର କେବଳ ଶ୍ରବଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଵଂଶପ୍ରଭଵଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ ବଲଵାନ୍ ମତିମାଞ୍ ଶୂରୋ ଯଥା ଶକ୍ରଃ ପୁରଂଦରଃ
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ସୂରବୀର, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ନଗରପତି।
ପିତୃପୈତାମହଂ ରାଜ୍ଯଂ କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଆସ୍ତେ ଯଥା ବଲିଃ ତସ୍ଯ ତିସ୍ରୋ ମହିଷ୍ଯଃ ସ୍ଯୂ ରାଜ୍ଞୋ ଦଶରଥସ୍ଯ ହି
ବଳି ଯେପରି ପୂର୍ବଜ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଦଶରଥ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପିତୃପୈତାମହିକ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜ କରୁଥିଲେ । ସେ ରାଜାଙ୍କର ତିନି ଜଣ ରାଣୀ ଥିଲେ ।
କୌଶଲ୍ଯା ଚ ସୁମିତ୍ରା ଚ କୈକେଯୀ ଚ ମହାମତେ ଏତାଃ କୁଲୀନାଃ ସୁଭଗା ରୂପଲକ୍ଷଣସଂଯୁତାଃ
କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଏବଂ କୈକେୟୀ—ଏହି ତିନି ଜଣ ଉଚ୍ଚ କୁଳର, ଭାଗ୍ୟବତୀ ଏବଂ ରୂପ ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ ।