ଲକ୍ଷିତୋ ଽସି ମହାରାଜ ଯତ୍ ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ ଯଚ୍ ଛୂରସେନ କୃତ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ତତଃ
ରାଜା, ଆପଣଙ୍କର ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ମୁଁ ତାହା ବୁଝିପାରିଛି। ଶୂରସେନରେ ଯେଉଁ କାମ କରିବାକୁ ହେବ, ତାହା ପାଇଁ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୂଷଣାଚ୍ଛାଦନୋକ୍ତିଭିଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ପ୍ରେଷଯାମ୍ ଆସ ମହତ୍ଯା ସେନଯା ସହ
ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଏକ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ସ ପୂର୍ଵଦେଶମ୍ ଆଗତ୍ଯ ମହାରାଜଂ ସମେତ୍ଯ ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଵିଧୈର୍ ଵାକ୍ଯୈର୍ ଉପାଯୈର୍ ନୀତିସଂଭଵୈଃ
ସେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ମହାରାଜାଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭଲ କଥା ଓ ଚତୁର ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ମହାରାଜସୁତାଯାଶ୍ ଚ ଭୋଗଵତ୍ଯା ମହାମତିଃ ଶୂରସେନସ୍ଯ ନୃପତେଃ ସୂନୋର୍ ନାଗସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଶୂରସେନ ନାମକ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ପୁଅ ନାଗ, ମହାରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଭୋଗବତୀଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଚାହିଲେ।
ଵିଵାହାଯାକରୋତ୍ ସଂଧିଂ ମିଥ୍ଯାମିଥ୍ଯାଵଚୋଉକ୍ତିଭିଃ ପୂଜଯାମ୍ ଆସ ନୃପତିଂ ଭୂଷଣାଚ୍ଛାଦନାଦିଭିଃ
ବିବାହ ପାଇଁ ସେ ସତ୍ୟ ଓ ମିଛ କଥା ମିଶାଇ ଚୁକ୍ତି କଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଗହନା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଅଵାପ୍ଯ ପୂଜାଂ ନୃପତିର୍ ଦଦାମୀତ୍ଯ୍ ଅଵଦତ୍ ତଦା ତତ ଆଗତ୍ଯ ରାଜ୍ଞେ ଽସୌ ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯୋ ମହାମତିଃ
ସମ୍ମାନ ପାଇବା ପରେ ରାଜା କହିଲେ, 'ମୁଁ ଦେବି,' ତାପରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ଶୂରସେନାଯ ତଦ୍ ଵୃତ୍ତଂ ଵୈଵାହିକମ୍ ଅଵେଦଯତ୍ ତତୋ ବହୁତିଥେ କାଲେ ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯୋ ମହାମତିଃ
ସେ ବିବାହ ଘଟଣା ଶୂରସେନଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ। ବହୁ ଦିନ ପରେ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀ
ପୁନର୍ ବଲେନ ମହତା ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଭୂଷିତଃ ଜଗାମ ତରସା ସର୍ଵୈର୍ ଅନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସଚିଵୈର୍ ଵୃତଃ
ପୁଣି ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଗହନା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଵିଵାହାଯ ମହାମାତ୍ଯୋ ମହାରାଜାଯ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସର୍ଵଂ ପ୍ରୋଵାଚ ଵୃଦ୍ଧୋ ଽସାଵ୍ ଅମାତ୍ଯଃ ସଚିଵୈର୍ ଵୃତଃ
ବିବାହ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଚିବମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା, ସମସ୍ତ କଥା ମହାରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅତ୍ରାଗନ୍ତୁଂ ନ ଚାଯାତି ଶୂରସେନସ୍ଯ ଭୂପତେଃ ପୁତ୍ରୋ ନାଗ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଗୁଣସାଗରଃ
ଏଠାରେ ଶୂରସେନ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଓ ଗୁଣର ଶାଗର ପୁଅ ନାଗ ଆସୁନାହାନ୍ତି।
କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଵିଵାହାଶ୍ ଚ ଭଵେଯୁର୍ ବହୁଧା ନୃପ ତସ୍ମାଚ୍ ଛସ୍ତ୍ରୈର୍ ଅଲଂକାରୈର୍ ଵିଵାହଃ ସ୍ଯାନ୍ ମହାମତେ
ହେ ରାଜା, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବିବାହ ବହୁ ପ୍ରକାରର ହୁଏ। ତେଣୁ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଗହନା ସହ ବିବାହ ହେବା ଉଚିତ।
କ୍ଷତ୍ରିଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ ଚୈଵ ସତ୍ଯାଂ ଵାଚଂ ଵଦନ୍ତି ହି ତସ୍ମାଚ୍ ଛସ୍ତ୍ରୈର୍ ଅଲଂକାରୈର୍ ଵିଵାହସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନୁମନ୍ଯତାମ୍
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି। ତେଣୁ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଗହନା ସହ ବିବାହକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଜଯୋ ରାଜସତ୍ତମଃ ମେନେ ଵାକ୍ଯଂ ତଥା ସତ୍ଯମ୍ ଅମାତ୍ଯଂ ଭୂପତିଂ ତଦା
ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଜୟ ଏହି କଥାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବିଲେ ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଵିଵାହମ୍ ଅକରୋଦ୍ ରାଜା ଭୋଗଵତ୍ଯାଃ ସଵିସ୍ତରମ୍ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ଚ ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରେଷଯାମ୍ ଆସ ତାଂ ପୁନଃ
ରାଜା ଭୋଗବତୀଙ୍କ ବିବାହ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କଲେ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ର ସହ ପୁଣି ପଠାଇଲେ।
ସ୍ଵାନ୍ ଅମାତ୍ଯାଂସ୍ ତଥା ଗାଶ୍ ଚ ହିରଣ୍ଯତୁରଗାଦିକମ୍ ବହୁ ଦତ୍ତ୍ଵାଥ ଵିଜଯୋ ହର୍ଷେଣ ମହତା ଯୁତଃ
ବିଜୟ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଗାଈ, ସୁନା, ଘୋଡ଼ା ଓ ବହୁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କଲେ।
ତାମ୍ ଆଦାଯାଥ ସଚିଵା ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯପୁରୋଗମାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନମ୍ ଅଥାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଶୂରସେନାଯ ତାଂ ସ୍ନୁଷାମ୍
ତାଙ୍କୁ ନେଇ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଚିବମାନେ ଯାତ୍ରା କରି, ଶୂରସେନଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କୁ ବୋହୁ ଭାବେ ଦେଲେ।
ନ୍ଯଵେଦଯଂସ୍ ତଥୋଚୁସ୍ ତେ ଵିଜଯସ୍ଯ ଵଚୋ ବହୁ ଭୂଷଣାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ଦାସ୍ଯୋ ଵସ୍ତ୍ରାଦିକଂ ଚ ଯତ୍
ସେମାନେ ବିଜୟଙ୍କ ଅନେକ କଥା କହିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗିନ ଗହନା, ଦାସୀ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଦେଲେ।
ନିଵେଦ୍ଯ ଶୂରସେନାଯ କୃତକୃତ୍ଯା ବଭୂଵିରେ ଵିଜଯସ୍ଯ ତୁ ଯେ ଽମାତ୍ଯା ଭୋଗଵତ୍ଯା ସହାଗତାଃ
ଶୂରସେନଙ୍କୁ ଖବର ଦେଇ, ବିଜୟଙ୍କ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭୋଗବତୀ ସହ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ କାମ ସଫଳ ହୋଇ ଖୁସି ହେଲେ।
ତାନ୍ ପୂଜଯିତ୍ଵା ରାଜାସୌ ବହୁମାନପୁରଃସରମ୍ ଵିଜଯାଯ ଯଥା ପ୍ରୀତିସ୍ ତଥା କୃତ୍ଵା ଵ୍ଯସର୍ଜଯତ୍
ସେ ରାଜା ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ସହ ତାଙ୍କୁ ଆଦର କଲେ ଏବଂ ବିଜୟ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ଦେଖାଇ, ଯଥାଯଥ ଆତିଥ୍ୟ ପରେ ବିଦାୟ କଲେ।
ଵିଜଯସ୍ଯ ସୁତା ବାଲା ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀ ଶ୍ଵଶ୍ରୂଶ୍ଵଶୁରଯୋର୍ ନିତ୍ଯଂ ଶୁଶ୍ରୂଷନ୍ତୀ ସୁମଧ୍ଯମା
ବିଜୟଙ୍କ ଅପରୁପ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯୌବନ ଥିବା ଯୁବତୀ କନ୍ୟା, ସଦା ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶ୍ରୁ ଓ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ଶୁଶୂଷା କରୁଥିଲେ।
ଭୋଗଵତ୍ଯାଶ୍ ଚ ଯୋ ଭର୍ତା ମହାସର୍ପୋ ଽତିଭୀଷଣଃ ଏକାନ୍ତଦେଶେ ଵିଜନେ ଗୃହେ ରତ୍ନସୁଶୋଭିତେ
ଭୋଗବତୀର ସ୍ୱାମୀ, ଏକ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ସର୍ପ, ଏକା ଏକା ଜଣେ ଜଣେ ଥିବା ଏକ ଅଲଗା ଘରେ, ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ଘରରେ ବସିଥାଏ।
ସୁଗନ୍ଧକୁସୁମାକୀର୍ଣେ ତତ୍ରାସ୍ତେ ସୁଖଶୀତଲେ ସ ସର୍ପୋ ମାତରଂ ପ୍ରାହ ପିତରଂ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା, ଶୀତଳ ଏବଂ ସୁଖଦ ଘରରେ, ସେ ସର୍ପ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କର ମାଁ ଓ ବାପାଙ୍କୁ କଥା କହିଥିଲେ।
ମମ ଭାର୍ଯା ରାଜପୁତ୍ରୀ କିଂ ମାଂ ନୈଵୋପସର୍ପତି ତତ୍ ପୁତ୍ରଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ପମାତେଦମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
“ମୋର ଜାଉ ରାଜକନ୍ୟା, କିଏ ମୋତେ ନିକଟକୁ ଆସୁନାହିଁ?” ପୁଅର କଥା ଶୁଣି, ସର୍ପର ମାଁ ଏପରି କହିଲେ।
ଧାତ୍ରିକେ ଗଚ୍ଛ ସୁଭଗେ ଶୀଘ୍ରଂ ଭୋଗଵତୀଂ ଵଦ ତଵ ଭର୍ତା ସର୍ପ ଇତି ତତଃ ସା କିଂ ଵଦିଷ୍ଯତି
“ଧାତ୍ରୀ, ଶୀଘ୍ର ଭୋଗବତୀକୁ ଯାଅ, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତାକୁ କହିଦେ: ‘ତୁମର ପତି ସର୍ପ।’ ପରେ ଦେଖିବା, ସେ କଣ କହିବ।
ଧାତ୍ରିକା ଚ ତଥେତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଗତ୍ଵା ଭୋଗଵତୀଂ ତଦା ରହୋଗତା ଉଵାଚେଦଂ ଵିନୀତଵଦ୍ ଅପୂର୍ଵଵତ୍
ଧାତ୍ରୀ ‘ଠିକ ଅଛି’ କହି, ସମୟରେ ଭୋଗବତୀଙ୍କୁ ଯାଇ, ତାକୁ ଏକା ଦେଖି, ଆଦର ସହ କଥା କହିଲେ।
ଜାନେ ଽହଂ ସୁଭଗେ ଭଦ୍ରେ ଭର୍ତାରଂ ତଵ ଦୈଵତମ୍ ନ ଚାଖ୍ଯେଯଂ ତ୍ଵଯା କ୍ଵାପି ସର୍ପୋ ନ ପୁରୁଷୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
“ମୁଁ ଜାଣେ, ଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ଭଦ୍ରା, ତୁମର ପତି ଦେବତା ଭଳି। କିନ୍ତୁ ଏହି କଥା କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କହିବା ନାହିଁ; ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ପତି ସର୍ପ, ପୁରୁଷ ନୁହେଁ।”
ତସ୍ଯାସ୍ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୋଗଵତ୍ଯ୍ ଅବ୍ରଵୀଦ୍ ଇଦମ୍
ସେ କଥା ଶୁଣି, ଭୋଗବତୀ ଏପରି କହିଲେ।
ମାନୁଷୀଣାଂ ମନୁଷ୍ଯୋ ହି ଭର୍ତା ସାମାନ୍ଯତୋ ଭଵେତ୍ କିଂ ପୁନର୍ ଦେଵଜାତିସ୍ ତୁ ଭର୍ତା ପୁଣ୍ଯେନ ଲଭ୍ଯତେ
“ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସାଧାରଣତଃ ପତି ପୁରୁଷ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଦେବଜନ୍ମ ପତି କେବଳ ପୁଣ୍ୟରେ ମିଳେ।”
ଭୋଗଵତ୍ଯାସ୍ ତୁ ତଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ସା ଚ ସର୍ଵଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ ସର୍ପାଯ ସର୍ପମାତ୍ରେ ଚ ରାଜ୍ଞେ ଚୈଵ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଭୋଗବତୀ ସେ ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ସର୍ପ, ସର୍ପର ମାଁ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଦେଲେ।
ରୁରୋଦ ରାଜା ତଦ୍ଵାକ୍ଯାତ୍ ସ୍ମୃତ୍ଵା ତାଂ କର୍ମଣୋ ଗତିମ୍ ଭୋଗଵତ୍ଯ୍ ଅପି ତାଂ ପ୍ରାହ ଉକ୍ତପୂର୍ଵାଂ ପୁନଃ ସଖୀମ୍
ରାଜା ସେ କଥା ଶୁଣି, ନିଜ କର୍ମର ଫଳକୁ ମନେ କରି, କାନ୍ଦିଲେ; ଭୋଗବତୀ ପୁନି ତାଙ୍କ ସଖୀଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା କଥା କହିଲେ।