ଅମାତ୍ଯା ରାଜଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ଵିନୀତଵତ୍ ଊଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ହର୍ଷାଦ୍ ରାଜାନଂ ଭୂରିତେଜସମ୍
ରାଜାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭକ୍ତିଭାବରେ ହସ୍ତ ଯୋଡି ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ମହାତେଜସ୍ବୀ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତଵ ପୁତ୍ରୋ ଗୁଣଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ ତ୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵତ୍ର ଵିଶ୍ରୁତଃ ଵିଵାହେ ତଵ ପୁତ୍ରସ୍ଯ କିଂ ମନ୍ତ୍ର୍ଯଂ କିଂ ତୁ ଚିନ୍ତ୍ଯତେ
ଆପଣଙ୍କର ପୁଅ ଗୁଣରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଆପଣ ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପୁଅଙ୍କର ବିବାହ ପାଇଁ କଣ ଆଲୋଚନା କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା ଅଛି?
ଅମାତ୍ଯେଷୁ ତଥୋକ୍ତେଷୁ ଗମ୍ଭୀରୋ ନୃପସତ୍ତମଃ ପୁତ୍ରଂ ସର୍ପଂ ତ୍ଵ୍ ଅମାତ୍ଯାନାଂ ନ ଚାଖ୍ଯାତି ନ ତେ ଵିଦୁଃ
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏପରି କହିଲେ, ଗଭୀର ଚିନ୍ତାଶୀଳ ରାଜା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ନାହିଁ ଯେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ସର୍ପ। ସେମାନେ ଏହା ଜାଣିଲେ ନାହିଁ।
ରାଜା ପୁନସ୍ ତାନ୍ ଉଵାଚ କା ସ୍ଯାତ୍ କନ୍ଯା ଗୁଣାଧିକା ମହାଵଂଶଭଵଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ କୋ ରାଜା ସ୍ଯାଦ୍ ଗୁଣାଶ୍ରଯଃ
ରାଜା ପୁଣି ପଚାରିଲେ: 'କେଉଁ ଝିଅ ଅଧିକ ଗୁଣବତୀ? କେଉଁ ମହାବଂଶର ଝିଅ, ଧନୀ, ଏବଂ କେଉଁ ରାଜା ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ?'
ସଂବନ୍ଧଯୋଗ୍ଯଃ ଶୂରଶ୍ ଚ ଯତ୍ସଂବନ୍ଧଃ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ ତଦ୍ ରାଜଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଅମାତ୍ଯାନାଂ ମହାମତିଃ
କେଉଁଠି ଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧ ମିଳିପାରିବ, କେଉଁ ଶୂରବୀର ଅଛନ୍ତି, କାହା ସମ୍ବନ୍ଧ ସମ୍ମାନିତ? ରାଜାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ଞାନୀ ମନ୍ତ୍ରୀ—
କୁଲୀନଃ ସାଧୁର୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଂ ରାଜକାର୍ଯହିତେ ରତଃ ରାଜ୍ଞୋ ମତିଂ ଵିଦିତ୍ଵା ତୁ ଇଙ୍ଗିତଜ୍ଞୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ ଇଦମ୍
ସେ ଉତ୍ତମ କୁଳର, ବହୁତ ନିଷ୍ଠାବାନ, ରାଜାଙ୍କର କାମରେ ଲାଗିଥିବା, ରାଜାଙ୍କର ମନ ଓ ଇଂଗিত ବୁଝି, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ପୂର୍ଵଦେଶେ ମହାରାଜ ଵିଜଯୋ ନାମ ଭୂପତିଃ ଵାଜିଵାରଣରତ୍ନାନାଂ ଯସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯା ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ପୂର୍ବଦିଗରେ, ହେ ମହାରାଜ, ବିଜୟ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ରତ୍ନର ଗଣନା ନାହିଁ।
ଅଷ୍ଟୌ ପୁତ୍ରା ମହେଷ୍ଵାସା ମହାରାଜସ୍ଯ ଧୀମତଃ ତେଷାଂ ସ୍ଵସା ଭୋଗଵତୀ ସାକ୍ଷାଲ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଇଵାପରା ତଵ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଯୋଗ୍ଯା ସା ଭାର୍ଯା ରାଜନ୍ ମଯୋଦିତା
ସେ ଜ୍ଞାନୀ ମହାରାଜଙ୍କର ଆଠିଏ ପୁଅ, ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର। ସେମାନଙ୍କର ଭଉଣୀ ଭୋଗବତୀ, ସେ ନିଜେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି, ଏବଂ ସେ ଆପଣଙ୍କର ପୁଅ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ମୁଁ ଏହି କଥା କହିଲି।
ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ତଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ସୁତା ତସ୍ଯ କଥଂ ମେ ଽସ୍ଯ ସୁତସ୍ଯ ସ୍ଯାଦ୍ ଵଦସ୍ଵ ତତ୍
ତାଙ୍କର ଝିଅ କିପରି ମୋ ପୁଅଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବ? ଏହା ମୋତେ କହ।
ଲକ୍ଷିତୋ ଽସି ମହାରାଜ ଯତ୍ ତେ ମନସି ଵର୍ତତେ ଯଚ୍ ଛୂରସେନ କୃତ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ତତଃ
ରାଜା, ଆପଣଙ୍କର ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ମୁଁ ତାହା ବୁଝିପାରିଛି। ଶୂରସେନରେ ଯେଉଁ କାମ କରିବାକୁ ହେବ, ତାହା ପାଇଁ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୂଷଣାଚ୍ଛାଦନୋକ୍ତିଭିଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ପ୍ରେଷଯାମ୍ ଆସ ମହତ୍ଯା ସେନଯା ସହ
ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କୁ ଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ଏକ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ସ ପୂର୍ଵଦେଶମ୍ ଆଗତ୍ଯ ମହାରାଜଂ ସମେତ୍ଯ ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଵିଧୈର୍ ଵାକ୍ଯୈର୍ ଉପାଯୈର୍ ନୀତିସଂଭଵୈଃ
ସେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ମହାରାଜାଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭଲ କଥା ଓ ଚତୁର ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ମହାରାଜସୁତାଯାଶ୍ ଚ ଭୋଗଵତ୍ଯା ମହାମତିଃ ଶୂରସେନସ୍ଯ ନୃପତେଃ ସୂନୋର୍ ନାଗସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ଶୂରସେନ ନାମକ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ପୁଅ ନାଗ, ମହାରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଭୋଗବତୀଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଚାହିଲେ।
ଵିଵାହାଯାକରୋତ୍ ସଂଧିଂ ମିଥ୍ଯାମିଥ୍ଯାଵଚୋଉକ୍ତିଭିଃ ପୂଜଯାମ୍ ଆସ ନୃପତିଂ ଭୂଷଣାଚ୍ଛାଦନାଦିଭିଃ
ବିବାହ ପାଇଁ ସେ ସତ୍ୟ ଓ ମିଛ କଥା ମିଶାଇ ଚୁକ୍ତି କଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଗହନା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଅଵାପ୍ଯ ପୂଜାଂ ନୃପତିର୍ ଦଦାମୀତ୍ଯ୍ ଅଵଦତ୍ ତଦା ତତ ଆଗତ୍ଯ ରାଜ୍ଞେ ଽସୌ ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯୋ ମହାମତିଃ
ସମ୍ମାନ ପାଇବା ପରେ ରାଜା କହିଲେ, 'ମୁଁ ଦେବି,' ତାପରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ଶୂରସେନାଯ ତଦ୍ ଵୃତ୍ତଂ ଵୈଵାହିକମ୍ ଅଵେଦଯତ୍ ତତୋ ବହୁତିଥେ କାଲେ ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯୋ ମହାମତିଃ
ସେ ବିବାହ ଘଟଣା ଶୂରସେନଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ। ବହୁ ଦିନ ପରେ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀ
ପୁନର୍ ବଲେନ ମହତା ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଭୂଷିତଃ ଜଗାମ ତରସା ସର୍ଵୈର୍ ଅନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସଚିଵୈର୍ ଵୃତଃ
ପୁଣି ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଗହନା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଵିଵାହାଯ ମହାମାତ୍ଯୋ ମହାରାଜାଯ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସର୍ଵଂ ପ୍ରୋଵାଚ ଵୃଦ୍ଧୋ ଽସାଵ୍ ଅମାତ୍ଯଃ ସଚିଵୈର୍ ଵୃତଃ
ବିବାହ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଚିବମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା, ସମସ୍ତ କଥା ମହାରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅତ୍ରାଗନ୍ତୁଂ ନ ଚାଯାତି ଶୂରସେନସ୍ଯ ଭୂପତେଃ ପୁତ୍ରୋ ନାଗ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଗୁଣସାଗରଃ
ଏଠାରେ ଶୂରସେନ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଓ ଗୁଣର ଶାଗର ପୁଅ ନାଗ ଆସୁନାହାନ୍ତି।
କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ଵିଵାହାଶ୍ ଚ ଭଵେଯୁର୍ ବହୁଧା ନୃପ ତସ୍ମାଚ୍ ଛସ୍ତ୍ରୈର୍ ଅଲଂକାରୈର୍ ଵିଵାହଃ ସ୍ଯାନ୍ ମହାମତେ
ହେ ରାଜା, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବିବାହ ବହୁ ପ୍ରକାରର ହୁଏ। ତେଣୁ, ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଗହନା ସହ ବିବାହ ହେବା ଉଚିତ।
କ୍ଷତ୍ରିଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ ଚୈଵ ସତ୍ଯାଂ ଵାଚଂ ଵଦନ୍ତି ହି ତସ୍ମାଚ୍ ଛସ୍ତ୍ରୈର୍ ଅଲଂକାରୈର୍ ଵିଵାହସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନୁମନ୍ଯତାମ୍
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି। ତେଣୁ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଗହନା ସହ ବିବାହକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଜଯୋ ରାଜସତ୍ତମଃ ମେନେ ଵାକ୍ଯଂ ତଥା ସତ୍ଯମ୍ ଅମାତ୍ଯଂ ଭୂପତିଂ ତଦା
ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଜୟ ଏହି କଥାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବିଲେ ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଵିଵାହମ୍ ଅକରୋଦ୍ ରାଜା ଭୋଗଵତ୍ଯାଃ ସଵିସ୍ତରମ୍ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ଚ ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରେଷଯାମ୍ ଆସ ତାଂ ପୁନଃ
ରାଜା ଭୋଗବତୀଙ୍କ ବିବାହ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କଲେ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ର ସହ ପୁଣି ପଠାଇଲେ।
ସ୍ଵାନ୍ ଅମାତ୍ଯାଂସ୍ ତଥା ଗାଶ୍ ଚ ହିରଣ୍ଯତୁରଗାଦିକମ୍ ବହୁ ଦତ୍ତ୍ଵାଥ ଵିଜଯୋ ହର୍ଷେଣ ମହତା ଯୁତଃ
ବିଜୟ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଗାଈ, ସୁନା, ଘୋଡ଼ା ଓ ବହୁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କଲେ।
ତାମ୍ ଆଦାଯାଥ ସଚିଵା ଵୃଦ୍ଧାମାତ୍ଯପୁରୋଗମାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନମ୍ ଅଥାଭ୍ଯେତ୍ଯ ଶୂରସେନାଯ ତାଂ ସ୍ନୁଷାମ୍
ତାଙ୍କୁ ନେଇ ବୃଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଚିବମାନେ ଯାତ୍ରା କରି, ଶୂରସେନଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କୁ ବୋହୁ ଭାବେ ଦେଲେ।
ନ୍ଯଵେଦଯଂସ୍ ତଥୋଚୁସ୍ ତେ ଵିଜଯସ୍ଯ ଵଚୋ ବହୁ ଭୂଷଣାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ଦାସ୍ଯୋ ଵସ୍ତ୍ରାଦିକଂ ଚ ଯତ୍
ସେମାନେ ବିଜୟଙ୍କ ଅନେକ କଥା କହିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗିନ ଗହନା, ଦାସୀ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଦେଲେ।
ନିଵେଦ୍ଯ ଶୂରସେନାଯ କୃତକୃତ୍ଯା ବଭୂଵିରେ ଵିଜଯସ୍ଯ ତୁ ଯେ ଽମାତ୍ଯା ଭୋଗଵତ୍ଯା ସହାଗତାଃ
ଶୂରସେନଙ୍କୁ ଖବର ଦେଇ, ବିଜୟଙ୍କ ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭୋଗବତୀ ସହ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ କାମ ସଫଳ ହୋଇ ଖୁସି ହେଲେ।
ତାନ୍ ପୂଜଯିତ୍ଵା ରାଜାସୌ ବହୁମାନପୁରଃସରମ୍ ଵିଜଯାଯ ଯଥା ପ୍ରୀତିସ୍ ତଥା କୃତ୍ଵା ଵ୍ଯସର୍ଜଯତ୍
ସେ ରାଜା ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ସହ ତାଙ୍କୁ ଆଦର କଲେ ଏବଂ ବିଜୟ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ଦେଖାଇ, ଯଥାଯଥ ଆତିଥ୍ୟ ପରେ ବିଦାୟ କଲେ।
ଵିଜଯସ୍ଯ ସୁତା ବାଲା ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀ ଶ୍ଵଶ୍ରୂଶ୍ଵଶୁରଯୋର୍ ନିତ୍ଯଂ ଶୁଶ୍ରୂଷନ୍ତୀ ସୁମଧ୍ଯମା
ବିଜୟଙ୍କ ଅପରୁପ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯୌବନ ଥିବା ଯୁବତୀ କନ୍ୟା, ସଦା ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶ୍ରୁ ଓ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ଶୁଶୂଷା କରୁଥିଲେ।