ତୀର୍ଥାତ୍ ତୁ ପିପ୍ପଲାତ୍ ପୂର୍ଵଂ ଯାଵଦ୍ ଯୋଜନସଂଖ୍ଯଯା ପ୍ରାତିଷ୍ଠଦ୍ ଵଡଵାରୂପା କୃତ୍ଯା ସା ଋଷିନିର୍ମିତା
ପିପ୍ପଳ ତୀର୍ଥରୁ, ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ, ଯେତେ ଯୋଜନା ଦୂର, ବଡ଼ଭା ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ଯକ୍ଷିଣୀ, ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ, ଚାଲିଗଲା।
ତସ୍ଯାଂ ଜାତୋ ମହାନ୍ ଅଗ୍ନିର୍ ଲୋକସଂହରଣକ୍ଷମଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରସ୍ତାଃ ଶଂଭୁମ୍ ଉପାଗମନ୍
ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରେ। ଏହା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଚକ୍ରେଶ୍ଵରଂ ପିପ୍ପଲେଶଂ ପିପ୍ପଲାଦେନ ତୋଷିତମ୍ ସ୍ତୁଵନ୍ତୋ ଭୀତମନସଃ ଶଂଭୁମ୍ ଊଚୁର୍ ଦିଵୌକସଃ
ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିବା ଚକ୍ରେଶ୍ୱର ଓ ପିପ୍ପଳେଶ୍ୱର ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ, ଭୟଭୀତ ହୃଦୟରେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ—
ରକ୍ଷସ୍ଵ ଶଂଭୋ କୃତ୍ଯାସ୍ମାନ୍ ବାଧତେ ତଦ୍ଭଵାନଲଃ ଶରଣଂ ଭଵ ସର୍ଵେଶ ଭୀତାନାମ୍ ଅଭଯପ୍ରଦ
ଶମ୍ଭୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର! ଯକ୍ଷିଣୀ ଆମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଭୟ ଦେଉଛି। ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଭୟଭୀତମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିବା, ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ।
ସର୍ଵତଃ ପରିଭୂତାନାମ୍ ଆର୍ତାନାଂ ଶ୍ରାନ୍ତଚେତସାମ୍ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଏଵ ଜନ୍ତୂନାଂ ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଶରଣଂ ଶିଵ
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ଅପମାନିତ, ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ଲାନ୍ତ ହୃଦୟ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ, ଶିବ, ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ।
ଋଷିଣାଭ୍ଯର୍ଥିତା କୃତ୍ଯା ତ୍ଵଚ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଵହ୍ନିନିର୍ଗତା ସା ଜିଘାଂସତି ଲୋକାଂସ୍ ତ୍ରୀଂସ୍ ତ୍ଵଂ ନସ୍ ତ୍ରାତା ନ ଚେତରଃ
ଋଷିଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ତୁମ ଚକ୍ଷୁର ଅଗ୍ନିରୁ ବାହାରିଥିବା ଯକ୍ଷିଣୀ, ତିନି ଲୋକକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁନ୍ତି।
ତାନ୍ ଅବ୍ରଵୀଜ୍ ଜଗନ୍ନାଥୋ ଯୋଜନାନ୍ତର୍ନିଵାସିନଃ ନ ବାଧତେ ତ୍ଵ୍ ଅସୌ କୃତ୍ଯା ତସ୍ମାଦ୍ ଯୂଯମ୍ ଅହର୍ନିଶମ୍ ଇହୈଵାସଧ୍ଵମ୍ ଅମରାସ୍ ତସ୍ଯା ଵୋ ନ ଭଯଂ ଭଵେତ୍
ସେହିଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଗନ୍ନାଥ କହିଲେ, "ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମମାନେଙ୍କୁ କେବେ ଅସୁବିଧା ଦେବ ନାହିଁ। ଏହିଠାରେ ଦିନ-ରାତି ରୁହ, ଦେବତାମାନେ। ଏହା ପାଇଁ ତୁମେ କେବେ ଭୟ କରିବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ।"
ପୁନର୍ ଊଚୁଃ ସୁରେଶାନଂ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍ ତତ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାତ୍ର କଥଂ ନାଥ ଵତ୍ସ୍ଯାମସ୍ ତ୍ରିଦଶାର୍ଚିତ
ପୁଣି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଯେଉଁ ସ୍ବର୍ଗ ଦେଇଛ, ସେଠାକୁ ଛାଡି ଏଠି କିପରି ରହିପାରିବୁ, ପ୍ରଭୁ? ସେଠି ତ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।"
ଦେଵାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶିଵୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅଥାବ୍ରଵୀତ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଶିବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵୋ ଽସୌ ଵିଶ୍ଵତଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ ଯୋ ଦେଵୋ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ ଯୋ ରଶ୍ମିଭିସ୍ ତୁ ଧମତେ ନିତ୍ଯଂ ଯୋ ଜନକୋ ମତଃ
ସେ ଦେବତା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅଛି, ସେ ନିତ୍ୟ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ମନାଯାନ୍ତି।
ସ ସୂର୍ଯ ଏକ ଏଵାତ୍ର ସାକ୍ଷାଦ୍ ରୂପେଣ ସର୍ଵଦା ସ୍ଥିତିଂ କରୋତୁ ତନ୍ମୂର୍ତୌ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଖିଲାଃ ସ୍ଥିତାଃ
ସେଠି ସେ ଏକମାତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସଦା ଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ ରହନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର ରୂପରେ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ତାହାରେ ବସିବେ।
ତଥେତି ଶଂଭୁଵଚନାତ୍ ପାରିଜାତତରୋସ୍ ତଦା ଦେଵା ଦିଵାକରଂ ଚକ୍ରୁସ୍ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଭାସ୍କରମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେଇ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ପାରିଜାତ ଗଛରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତିଆରି କଲେ। ତ୍ୱଷ୍ଟା ଭାସ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇହୈଵାସ୍ସ୍ଵ ଜଗତ୍ସ୍ଵାମିନ୍ ରକ୍ଷେମାନ୍ ଵିବୁଧାନ୍ ସ୍ଵଯମ୍ ସ୍ଵାଂଶୈଶ୍ ଚ ଵଯମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ତିଷ୍ଠାମଃ ଶଂଭୁସଂନିଧୌ
"ହେ ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀନ୍, ଏଠି ରୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ନିଜେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ଅଂଶରେ ଏଠି ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରହିବୁ।"
ଚକ୍ରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ପରିତୋ ଯାଵଦ୍ ଯୋଜନସଂଖ୍ଯଯା ଗଙ୍ଗାଯା ଉଭଯଂ ତୀରମ୍ ଆସାଦ୍ଯାସନ୍ ସୁରୋତ୍ତମାଃ
ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ, ଯେତେ ଯୋଜନା ଦୂରିକି, ଦେବମାନେ ଗଙ୍ଗାର ଦୁଇ କୂଳକୁ ଛୁଇଁ ବସିଥିଲେ।
ଅଙ୍ଗୁଲ୍ଯର୍ଧାର୍ଧମାତ୍ରଂ ତୁ ଗଙ୍ଗାତୀରଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯସ୍ ତଥା ପଞ୍ଚ ଶତାନି ମୁନିସତ୍ତମ ତୀର୍ଥାନାଂ ତତ୍ର ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିଂ ଚ କଃ ଶୃଣୋତି ବ୍ରଵୀତି ଵା
ଗଙ୍ଗା କୂଳରେ ଅତି ଛୋଟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ତିନି କୋଟି ପଞ୍ଚଶେ ତୀର୍ଥ ଥିଲା। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା କିଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ, କିଏ କହିପାରିବ?
ତତଃ ସୁରଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଵିନୀତାଃ ଶିଵମ୍ ଅବ୍ରୁଵନ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ନମ୍ର ହୋଇ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପିପ୍ପଲାଦଂ ସୁରେଶାନ ଶମଂ ନଯ ଜଗନ୍ମଯ
"ହେ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ହେ ଜଗତ୍ସ୍ୱରୂପ, ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।"
ଓଁ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଜଗନ୍ନାଥଃ ପିପ୍ପଲାଦମ୍ ଅଵୋଚତ
"ଓଁ" ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଜଗନ୍ନାଥ ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନାଶିତେଷ୍ଵ୍ ଅପି ଦେଵେଷୁ ପିତା ତେ ନାଗମିଷ୍ଯତି ଦତ୍ତାଃ ପିତ୍ରା ତଵ ପ୍ରାଣା ଦେଵାନାଂ କାର୍ଯସିଦ୍ଧଯେ
ଦେବତାମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ପିତା ଫେରିବେ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ କାମ ସଫଳ ପାଇଁ, ତୁମ ପିତା ତୁମ ପ୍ରାଣ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ଦୀନାର୍ତକରୁଣାବନ୍ଧୁଃ କୋ ହି ତାଦୃଗ୍ଭଵେ ଭଵେତ୍ ତଥା ଯାତା ଦିଵଂ ତାତ ତଵ ମାତା ପତିଵ୍ରତା
ଦୁଃଖୀ ଓ ଦୀନମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଏମିତି ମିତ୍ର କିଏ ଅଛି? ଏଭଳି ତୁମ ପତିବ୍ରତା ମାଆ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ, ପୁଅ।
ସମା କାପ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ମତଯା ଲୋପାମୁଦ୍ରାପ୍ଯ୍ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଯଦ୍ ଅସ୍ଥିଭିଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଜଯିନଃ ସୁଖିନଃ ସଦା
ଏଠି କିଛି ଉପାୟରେ ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଓ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଦୁହେଁ ସମାନ। ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ସଦା ବିଜୟୀ ଓ ଖୁସି ଅଛନ୍ତି।
ତେନାଵାପ୍ତଂ ଯଶଃ ସ୍ଫୀତଂ ତଵ ମାତ୍ରାକ୍ଷଯଂ କୃତମ୍ ତ୍ଵଯା ପୁତ୍ରେଣ ସର୍ଵତ୍ର ନାତଃ ପରତରଂ କୃତମ୍
ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ମାଆଙ୍କର ଯଶ ଅମର ଓ ବଡ଼ ହୋଇଛି। ପୁଅ ଭାବେ ତୁମେ ସେହି କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛ। ଏଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି କରାଯାଇନାହିଁ।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରତାପଭଯାତ୍ ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ ଚ୍ଯୁତାଂସ୍ ତ୍ଵଂ ପାତୁମ୍ ଅର୍ହସି କାଂଦିଶୀକାଂସ୍ ତଵ ଭଯାଦ୍ ଅମରାଂସ୍ ତ୍ରାତୁମ୍ ଅର୍ହସି ନାର୍ତତ୍ରାଣାଦ୍ ଅଭ୍ଯଧିକଂ ସୁକୃତଂ କ୍ଵାପି ଵିଦ୍ଯତେ
ତୁମ ପ୍ରଭାବ ଓ ଭୟରୁ ସ୍ବର୍ଗରୁ ତଳି ପଡ଼ିଥିବା କାଂଦିଶିକମାନେଙ୍କୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ତୁମ ଭୟରୁ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା ପାଇବା ଉଚିତ। ଦୁଃଖୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଉତ୍ତମ କାମ ନାହିଁ।
ଯାଵଦ୍ ଯଶଃ ସ୍ଫୁରତି ଚାରୁ ମନୁଷ୍ଯଲୋକେ ଅହାନି ତାଵନ୍ତି ଦିଵଂ ଗତସ୍ଯ ଦିନେ ଦିନେ ଵର୍ଷସଂଖ୍ଯା ପରସ୍ମିଂଲ୍ ଲୋକେ ଵାସୋ ଜାଯତେ ନିର୍ଵିକାରଃ
ମଣିଷ୍ୟ ଲୋକରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ଯଶ ଚମକେ, ସେତେ ଦିନ ପରଲୋକରେ ପ୍ରତିଦିନ ଏତେ ବର୍ଷ ତୁମର ଅବିଚଳ ନିବାସ ହେବ।
ମୃତାସ୍ ତ ଏଵାତ୍ର ଯଶୋ ନ ଯେଷାମ୍ ଅନ୍ଧାସ୍ ତ ଏଵ ଶ୍ରୁତଵର୍ଜିତା ଯେ ଯେ ଦାନଶୀଲା ନ ନପୁଂସକାସ୍ ତେ ଯେ ଧର୍ମଶୀଲା ନ ତ ଏଵ ଶୋଚ୍ଯାଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର କିଛି ନାମ ନାହିଁ, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ମୃତ; ଯେଉଁମାନେ ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ଅନ୍ଧ; ଦାନଶୀଳ ଲୋକମାନେ କେବେ ଅଶକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
ଭାଷିତଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶାନ୍ତୋ ଽଭଵନ୍ ମୁନିଃ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟୋ ଭୂତ୍ଵା ନତ୍ଵା ନାଥମ୍ ଅଥାବ୍ରଵୀତ୍
ଦେବଦେବଙ୍କର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମୁନି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ।
ଵାଗ୍ଭିର୍ ମନୋଭିଃ କୃତିଭିଃ କଦାଚିନ୍ ମମୋପକୁର୍ଵନ୍ତି ହିତେ ରତା ଯେ ତେଭ୍ଯୋ ହିତାର୍ଥଂ ତ୍ଵ୍ ଇହ ଚାପରେଷାଂ ସୋମଂ ନମସ୍ଯାମି ସୁରାଦିପୂଜ୍ଯମ୍
ଯେଉଁମାନେ କଥା, ଚିନ୍ତା ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ କେବେ କେବେ ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ଓ ମୋ ଭଲ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ମୁଁ ସୁରମଣି ସୋମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସଂରକ୍ଷିତୋ ଯୈର୍ ଅଭିଵର୍ଧିତଶ୍ ଚ ସମାନଗୋତ୍ରଶ୍ ଚ ସମାନଧର୍ମା ତେଷାମ୍ ଅଭୀଷ୍ଟାନି ଶିଵଃ କରୋତୁ ବାଲେନ୍ଦୁମୌଲିଂ ପ୍ରଣତୋ ଽସ୍ମି ନିତ୍ଯମ୍
ଯେମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ପାଳନ କରିଛନ୍ତି, ଏକେ ଗୋତ୍ର ଓ ଏକେ ଧର୍ମରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଧାରୀ ଶିବ, ମୁଁ ସେଉଁଠି ସଦା ନମସ୍କାର କରେ।
ଯୈର୍ ଅହଂ ଵର୍ଧିତୋ ନିତ୍ଯଂ ମାତୃଵତ୍ ପିତୃଵତ୍ ପ୍ରଭୋ ତନ୍ନାମ୍ନା ଜାଯତାଂ ତୀର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ସଦା ମାଆ ବାପା ପରି ପାଳିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ ତିନି ଭୁବନରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ହେଉ।
ଯଶସ୍ ତୁ ତେଷାଂ ଭଵିତା ତେଭ୍ଯୋ ଽହମ୍ ଅନୃଣସ୍ ତତଃ ଯାନି କ୍ଷେତ୍ରାଣି ଦେଵାନାଂ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ଭୂତଲେ
ସେମାନଙ୍କର ମହିମା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିବ, ଏଭଳି ହେଲେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଋଣମୁକ୍ତ ହେବି। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ପୃଥିବୀରେ ଅଛି—