କୁରୁଷ୍ଵ ଚେତ୍ଯ୍ ଆହୁର୍ ଅଦୀନସତ୍ତ୍ଵଂ ଦଧୀଚିମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉତ୍ତରମ୍ ଅଗ୍ନିକଲ୍ପମ୍ ତଦା ତୁ ତସ୍ଯ ପ୍ରିଯମ୍ ଈରଯନ୍ତୀ ନ ସାଂନିଧ୍ଯେ ପ୍ରାତିଥେଯୀ ମୁନୀଶ
ତେବେ ଦେବତାମାନେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଧୃଢ଼ ମନବଳ ଥିବା ଦଧୀଚିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି କାମ କର।' ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଅଗ୍ନିପରି ତେଜସ୍ୱିନୀ, ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଥିଲେ ନାହିଁ।
ତେ ଚାପି ଦେଵାସ୍ ତାମ୍ ଅଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ଶୀଘ୍ରଂ ତସ୍ଯା ଭୀତା ଵିପ୍ରମ୍ ଊଚୁଃ କୁରୁଷ୍ଵ ତତ୍ଯାଜ ଜୀଵାନ୍ ଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତୋ ଯଥାସୁଖଂ ଦେହମ୍ ଇମଂ ଜୁଷଧ୍ଵମ୍
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିନଥିବାରୁ ଦୃତ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି କାମ କର।' ସେ ମୁନି ପ୍ରେମରେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ: 'ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ଏହି ଦେହକୁ ଉପଭୋଗ କର।'
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵାସୌ ବଦ୍ଧପଦ୍ମାସନସ୍ଥୋ ନାସାଗ୍ରଦତ୍ତାକ୍ଷିପ୍ରକାଶପ୍ରସନ୍ନଃ ଵାଯୁଂ ସଵହ୍ନିଂ ମଧ୍ଯମୋଦ୍ଘାଟଯୋଗାନ୍ ନୀତ୍ଵା ଶନୈର୍ ଦହରାକାଶଗର୍ଭମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଲେ, ନାକର ଟିପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା। ପ୍ରାଣାୟାମ ଓ ମଧ୍ୟନାଡ଼ୀ ଅଭ୍ୟାସରେ, ସେ ଶନେଇ ଶନେଇ ପ୍ରାଣକୁ ହୃଦୟ ଆକାଶରେ ନେଇଗଲେ।
ଯଦ୍ ଅପ୍ରମେଯଂ ପରମଂ ପଦଂ ଯଦ୍ ଯଦ୍ ବ୍ରହ୍ମରୂପଂ ଯଦ୍ ଉପାସିତଵ୍ଯମ୍ ତତ୍ରୈଵ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଧିଯଂ ମହାତ୍ମା ସାଯୁଜ୍ଯତାଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽସୌ ଜଗାମ
ଅପରିମିତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକୁ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଓ ଧ୍ୟାନଯୋଗ୍ୟ, ମନ ଲଗାଇ, ସେ ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ ସାୟୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ନିର୍ଜୀଵତାଂ ପ୍ରାପ୍ତମ୍ ଅଭୀକ୍ଷ୍ଯ ଦେଵାଃ କଲେଵରଂ ତସ୍ଯ ସୁରାଶ୍ ଚ ସମ୍ଯକ୍ ତ୍ଵଷ୍ଟାରମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଊଚୁର୍ ଅତିତ୍ଵରନ୍ତଃ କୁରୁଷ୍ଵ ଚାସ୍ତ୍ରାଣି ବହୂନି ସଦ୍ଯଃ
ତାଙ୍କର ଦେହ ନିର୍ଜୀବ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଓ ଅମରମାନେ ବହୁତ ତ୍ୱରା କରି ତ୍ୱଷ୍ଟାକୁ କହିଲେ: 'ଏବେ ଦ୍ରୁତ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କର।'
ସ ଚାପି ତାନ୍ ଆହ କଥଂ ନୁ କାର୍ଯଂ କଲେଵରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯେହ ଦେଵାଃ ବିଭେମି କର୍ତୁଂ ଦାରୁଣଂ ଚାକ୍ଷମୋ ଽହଂ ଵିଦାରିତାନ୍ଯ୍ ଆଯୁଧାନ୍ଯ୍ ଉତ୍ତମାନି
ତ୍ୱଷ୍ଟା କହିଲେ: 'ହେ ଦେବତାମାନେ, ଏହା କିପରି କରିବି? ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦେହକୁ କ୍ରୂର ଭାବେ ଛୁଁଇବାକୁ ଭୟ କରେ, ଏବଂ ମୁଁ ଏହା କରିପାରିବି ନାହିଁ। ତଥାପି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଦରକାର।'
ଵଜ୍ରଂ ମୁଖଂ ଵଃ କ୍ରିଯତେ ହିତାର୍ଥଂ ଗାଵୋ ଦେଵୈର୍ ଆଯୁଧାର୍ଥଂ କ୍ଷଣେନ ଦଧୀଚିଦେହଂ ତୁ ଵିଦାର୍ଯ ଯୂଯମ୍ ଅସ୍ଥୀନି ଶୁଦ୍ଧାନି ପ୍ରଯଚ୍ଛତାଦ୍ଯ
ତୁମ ଉପକାର ପାଇଁ ବଜ୍ରର ମୁଣ୍ଡ ତିଆରି ହେବ। ଗାଈମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ମିଶି ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦଧୀଚିଙ୍କ ଦେହ ଭାଗକୁ ଭାଗ କରାଗଲା ଏବଂ ଆଜି ତୁମେ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଅସ୍ଥି ପାଇବ।
ତା ଦେଵଵାକ୍ଯାଚ୍ ଚ ତଥୈଵ ଚକ୍ରୁଃ ସଂଲିହ୍ଯ ଚାସ୍ଥୀନି ଦଦୁଃ ସୁରାଣାମ୍ ସୁରାସ୍ ତ୍ଵରା ଜଗ୍ମୁର୍ ଅଦୀନସତ୍ତ୍ଵାଃ ସ୍ଵମ୍ ଆଲଯଂ ଚାପି ତଥୈଵ ଗାଵଃ
ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେ ଏହିପରି କଲେ, ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଏକଠା କରି ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଲେ। ଦେବତାମାନେ ଦୃତ ଏବଂ ଧୃଢ଼ ମନେ ଚାଲିଗଲେ, ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ।
କୃତ୍ଵା ତଥାସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ଦେଵତାନାଂ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଜଗାମାଥ ସୁରାଜ୍ଞଯା ତଦା ତତଶ୍ ଚିରାଚ୍ ଛୀଲଵତୀ ସୁଭଦ୍ରା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରିଯା ବାଲଗର୍ଭା ତ୍ଵରନ୍ତୀ
ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରି, ତ୍ୱଷ୍ଟା ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚାଲିଗଲେ। ବହୁତ ସମୟ ପରେ, ଶୀଳବତୀ ନାମକ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ର ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଗର୍ଭବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ତ୍ୱରା କରି ଆସିଲେ।
କରେ ଗୃହୀତ୍ଵା କଲଶଂ ଵାରିପୂର୍ଣମ୍ ଉମାଂ ନତ୍ଵା ଫଲପୁଷ୍ପୈଃ ସମେତ୍ଯ ଅଗ୍ନିଂ ଚ ଭର୍ତାରମ୍ ଅଥାଶ୍ରମଂ ଚ ସଂଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମା ହ୍ଯ୍ ଆଜଗାମାଥ ଶୀଘ୍ରମ୍
ହାତରେ ପାଣି ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ଧରି, ଫଳ ଓ ଫୁଲ ନେଇ ଉମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଅଗ୍ନି, ପତି ଓ ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ତ୍ୱରା କରି ଆସିଲେ।
ଆଗଚ୍ଛନ୍ତୀଂ ତାଂ ପ୍ରାତିଥେଯୀଂ ତଦାନୀଂ ନିଵାରଯାମ୍ ଆସ ତଦୋଲ୍କପାତଃ ସା ସଂଭ୍ରମାଦ୍ ଆଗତା ଚାଶ୍ରମଂ ସ୍ଵଂ ନୈଵାପଶ୍ଯତ୍ ତତ୍ର ଭର୍ତାରମ୍ ଅଗ୍ରେ
ସେ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରାତିଥେୟୀଙ୍କୁ ଏକ ଉଲ୍କାପାତ ଦ୍ୱାରା ବାଧା ଦିଆଗଲା। ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
କ୍ଵ ଵା ଗତଶ୍ ଚେତି ସଵିସ୍ମଯା ସା ପପ୍ରଚ୍ଛ ଚାଗ୍ନିଂ ପ୍ରାତିଥେଯୀ ତଦାନୀମ୍ ଅଗ୍ନିସ୍ ତଦୋଵାଚ ସଵିସ୍ତରଂ ତାଂ ଦେଵାଗମଂ ଯାଚନଂ ଵୈ ଶରୀରେ
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ସେ ଏ ସମୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପଚାରିଲେ: 'ସେ କେଉଁଠି ଗଲେ?' ତେବେ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେବତାମାନେ ଆସିଥିବା ଓ ଦେହ ନେବାକୁ ଚାହିଁଥିବା କଥା କହିଲେ।
ଅସ୍ଥ୍ନାମ୍ ଉପାଦାନମ୍ ଅଥ ପ୍ରଯାଣଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଂ ଦୁଃଖିତା ସା ବଭୂଵ ଦୁଃଖୋଦ୍ଵେଗାତ୍ ସା ପପାତାଥ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଂ ମନ୍ଦଂ ମନ୍ଦଂ ଵହ୍ନିନାଶ୍ଵାସିତା ଚ
ଅସ୍ଥି ନେବା ଓ ପତିଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଶୁଣି, ସେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ। ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେ ଶନେଇ ଶନେଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ।
ଉତ୍ପଦ୍ଯତେ ଯତ୍ ତୁ ଵିନାଶି ସର୍ଵଂ ନ ଶୋଚ୍ଯମ୍ ଅସ୍ତୀତି ମନୁଷ୍ଯଲୋକେ ଗୋଵିପ୍ରଦେଵାର୍ଥମ୍ ଇହ ତ୍ଯଜନ୍ତି ପ୍ରାଣାନ୍ ପ୍ରିଯାନ୍ ପୁଣ୍ଯଭାଜୋ ମନୁଷ୍ଯାଃ
ଏହି ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ, ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଛି ତାହା ସବୁ ନଶ୍ୱର, ଏହି କଥାରେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଲୋକେ ଏଠାରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।
ସଂସାରଚକ୍ରେ ପରିଵର୍ତମାନେ ଦେହଂ ସମର୍ଥଂ ଧର୍ମଯୁକ୍ତଂ ତ୍ଵ୍ ଅଵାପ୍ଯ ପ୍ରିଯାନ୍ ପ୍ରାଣାନ୍ ଦେଵଵିପ୍ରାର୍ଥହେତୋସ୍ ତେ ଵୈ ଧନ୍ଯାଃ ପ୍ରାଣିନୋ ଯେ ତ୍ଯଜନ୍ତି
ଏହି ସଂସାରର ଚକ୍ରରେ ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସମର୍ଥ ଦେହ ପାଇଁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଧନ୍ୟ।
ପ୍ରାଣାଃ ସର୍ଵେ ଽସ୍ଯାପି ଦେହାନ୍ଵିତସ୍ଯ ଯାତାରୋ ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଦେହଲେଶଃ ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିପ୍ରଗୋଦେଵଦୀନାଦ୍ଯ୍ ଅର୍ଥଂ ଚୈନାନ୍ ଉତ୍ସୃଜନ୍ତୀଶ୍ଵରାସ୍ ତେ
ଦେହଧାରୀ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଏକ ଦିନ ଯିବା ନିଶ୍ଚିତ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହା ଜାଣି, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଦୁଃଖୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ମହାନ୍।
ନିଵାର୍ଯମାଣୋ ଽପି ମଯା ପ୍ରପନ୍ନଯା ଚକାର ଦେଵାସ୍ତ୍ରପରିଗ୍ରହଂ ସଃ ମନୋଗତଂ ଵେତ୍ତ୍ଯ୍ ଅଥଵା ଵିଧାତୁଃ କୋ ମର୍ତ୍ଯଲୋକାତିଗଚେଷ୍ଟିତସ୍ଯ
ମୁଁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି ମଧ୍ୟ, ମୋ ଶରଣ ନେଇଥିବା ସେ ଦେବାସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ। ମନର ଭିତର କି ଅଛି, କିମ୍ବା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କଣ, ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ଅସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କିଏ ଜାଣିପାରିବ?
ଇତ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵାପୂଜ୍ଯ ଚାଗ୍ନୀନ୍ ଯଥାଵଦ୍ ଭର୍ତୁସ୍ ତ୍ଵଚା ଲୋମଭିଃ ସା ଵିଵେଶ ଗର୍ଭସ୍ଥିତଂ ବାଲକଂ ପ୍ରାତିଥେଯୀ କୁକ୍ଷିଂ ଵିଦାର୍ଯାଥ କରେ ଗୃହୀତ୍ଵା
ଏଭଳି କହି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଚର୍ମ ଓ କେଶ ନେଇ, ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ଅଛିଥିବା ପ୍ରତିଥେୟୀଙ୍କ ଗର୍ଭ ଫାଟି, ଶିଶୁଟିକୁ ହାତରେ ଧରିଲେ।
ପିତ୍ରା ହୀନୋ ବନ୍ଧୁଭିର୍ ଗୋତ୍ରଜୈଶ୍ ଚ ମାତ୍ରା ହୀନୋ ବାଲକଃ ସର୍ଵ ଏଵ ରକ୍ଷନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ଽପି ଚ ଭୂତସଂଘାସ୍ ତଥୌଷଧ୍ଯୋ ବାଲକଂ ଲୋକପାଲାଃ
ଏହି ଶିଶୁଟି ପିତା, ବନ୍ଧୁ ବା ଗୋତ୍ରଜନଙ୍କ ଛାଡ଼ା ଏବଂ ମାତା ବିନା ଅଛି—ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁ, ଔଷଧି ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ଏହି ଶିଶୁଟିକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍।
ଯେ ବାଲକଂ ମାତୃପିତୃପ୍ରହୀଣଂ ସନିର୍ଵିଶେଷଂ ସ୍ଵତନୁପ୍ରରୂଢୈଃ ପଶ୍ଯନ୍ତି ରକ୍ଷନ୍ତି ତ ଏଵ ନୂନଂ ବ୍ରହ୍ମାଦିକାନାମ୍ ଅପି ଵନ୍ଦନୀଯାଃ
ଯେଉଁମାନେ ମାତାପିତାହୀନ, ସ୍ୱଦେହରେ ବଢ଼ିଥିବା ଏହି ଶିଶୁଟିକୁ ଦେଖନ୍ତି ଓ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଚାତ୍ଯଜଦ୍ ବାଲଂ ଭର୍ତୃଚିତ୍ତପରାଯଣା ପିପ୍ପଲାନାଂ ସମୀପେ ତୁ ନ୍ଯସ୍ଯ ବାଲଂ ନମସ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି କହି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସେ, ଶିଶୁଟିକୁ ପିପ୍ପଳ ଗଛମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ରଖି, ନମସ୍କାର କରି, ଶିଶୁଟିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଅଗ୍ନିଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଯଜ୍ଞପାତ୍ରସମନ୍ଵିତା ଵିଵେଶାଗ୍ନିଂ ପ୍ରାତିଥେଯୀ ଭର୍ତ୍ରା ସହ ଦିଵଂ ଯଯୌ
ଅଗ୍ନିକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଯଜ୍ଞପାତ୍ର ନେଇ, ପ୍ରତିଥେୟୀ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
ରୁରୁଦୁଶ୍ ଚାଶ୍ରମସ୍ଥା ଯେ ଵୃକ୍ଷାଶ୍ ଚ ଵନଵାସିନଃ ପୁତ୍ରଵତ୍ ପୋଷିତା ଯେନ ଋଷିଣା ଚ ଦଧୀଚିନା
ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରମରେ ଥିଲେ, ଗଛମାନେ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ସମସ୍ତେ କାନ୍ଦିଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଋଷି ଦଧୀଚିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଅ ପରି ପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଵିନା ତେନ ନ ଜୀଵାମସ୍ ତଯା ମାତ୍ରା ଵିନା ତଥା ମୃଗାଶ୍ ଚ ପକ୍ଷିଣଃ ସର୍ଵେ ଵୃକ୍ଷାଃ ପ୍ରୋଚୁଃ ପରସ୍ପରମ୍
ସେ ଓ ସେ ମାତା ବିନା ଆମେ ବଞ୍ଚିପାରିବୁ ନାହିଁ—ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ସମସ୍ତ ଗଛମାନେ ଏଭଳି ପରସ୍ପର କହିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗମ୍ ଆସେଦୁଷୋଃ ପିତ୍ରୋସ୍ ତଦପତ୍ଯେଷ୍ଵ୍ ଅକୃତ୍ରିମମ୍ ଯେ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନିଶଂ ସ୍ନେହଂ ତ ଏଵ କୃତିନୋ ନରାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିବା ପିତାମାତାଙ୍କ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସଦା ସତ୍ୟ ସ୍ନେହ ଦେଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ପ୍ରକୃତ କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ।
ଦଧୀଚିଃ ପ୍ରାତିଥେଯୀ ଵା ଵୀକ୍ଷତେ ଽସ୍ମାନ୍ ଯଥା ପୁରା ତଥା ପିତା ନ ମାତା ଵା ଧିଗ୍ ଅସ୍ମାନ୍ ପାପିନୋ ଵଯମ୍
ଦଧୀଚି କିମ୍ବା ପ୍ରତିଥେୟୀ ଆମକୁ ପୂର୍ବବତ୍ ଦେଖୁନାହାନ୍ତି, ପିତା କିମ୍ବା ମାତା ମଧ୍ୟ ନୁହନ୍ତି—ଏହା ଆମ ପାପ, ଆମେ ଦୁଷ୍ଟ।
ଅସ୍ମାକମ୍ ଅପି ସର୍ଵେଷାମ୍ ଅତଃ ପ୍ରଭୃତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ବାଲୋ ଦଧୀଚିଃ ପ୍ରାତିଥେଯୀ ବାଲୋ ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ
ଏହିଠାରୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ—ଦଧୀଚି ପ୍ରତିଥେୟୀଙ୍କ ଶିଶୁଟି ହେଉଛି ଚିରନ୍ତନ ଧର୍ମର ଶିଶୁ।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ତଦୌଷଧ୍ଯୋ ଵନସ୍ପତିସମନ୍ଵିତାଃ ସୋମଂ ରାଜାନମ୍ ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ଯାଚିରେ ଽମୃତମ୍ ଉତ୍ତମମ୍
ଏଭଳି କହି, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ଗଛମାନେ ରାଜା ସୋମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅମୃତ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ସ ଚାପି ଦତ୍ତଵାଂସ୍ ତେଭ୍ଯଃ ସୋମୋ ଽମୃତମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ ଦଦୁର୍ ବାଲାଯ ତେ ଚାପି ଅମୃତଂ ସୁରଵଲ୍ଲଭମ୍
ସୋମ ତାଙ୍କୁ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମୃତ ଦେଲେ; ସେମାନେ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅମୃତ ଶିଶୁଟିକୁ ଦେଲେ।
ସ ତେନ ତୃପ୍ତୋ ଵଵୃଧେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଯଥା ଶଶୀ ପିପ୍ପଲୈଃ ପାଲିତୋ ଯସ୍ମାତ୍ ପିପ୍ପଲାଦଃ ସ ବାଲକଃ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଃ ପିପ୍ପଲାନ୍ ଏଵମ୍ ଉଵାଚ ତ୍ଵ୍ ଅତିଵିସ୍ମିତଃ
ସେ ଅମୃତରେ ତୃପ୍ତି ପାଇ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ବଢ଼ିଲେ; ପିପ୍ପଳ ଗଛମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଳିଲେ। ଏହିପରି ବଢ଼ିଥିବା ପିପ୍ପଳାଦ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପିପ୍ପଳ ଗଛମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।