ଇଚ୍ଛେଯଂ ପୁଂସ୍ତ୍ଵମ୍ ଉତ୍କୃଷ୍ଟମ୍ ଇଚ୍ଛେଯଂ ରାଜ୍ଯମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ଅଭିଷେକଂ ଚ ପୁତ୍ରାଣାଂ ତଵ ଚାପି ଵିଶେଷତଃ
ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଚାହେଁ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ଚାହେଁ, ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କର ଅଭିଷେକ ଓ ବିଶେଷକରି ତୁମର ଅଭିଷେକ ଆଶା କରେଁ।
ଦାନଂ ଦାତୁଂ ଚ ଯଷ୍ଟୁଂ ଚ ମୁକ୍ତିମାର୍ଗସ୍ଯ ଵୀକ୍ଷଣମ୍ ସର୍ଵଂ ଚ କର୍ତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମି ତଵ ପୁତ୍ର ପ୍ରସାଦତଃ
ମୁଁ ଦାନ ଦେବାକୁ, ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ, ମୁକ୍ତିର ପଥ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ଏସବୁ କିଛି ତୁମ ପୁଅଙ୍କର କୃପାରେ କରିବାକୁ ଆଶା କରେଁ।
ଉପାଯଂ ତ୍ଵା ତୁ ପୃଚ୍ଛାମି ଯେନ ପୁଂସ୍ତ୍ଵମ୍ ଅଵାପ୍ସ୍ଯସି ତପସୋ ଵାନ୍ଯତୋ ଵାପି ଵଦସ୍ଵ ମମ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି, କେଉଁଠି ଉପାୟ ଅଛି ଯାହାଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷତ୍ୱ ମିଳିପାରିବ—ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା; ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କୁହ।
ବୁଧଂ ତ୍ଵଂ ପିତରଂ ପୃଚ୍ଛ ଗତ୍ଵା ପୁତ୍ର ଯଥାର୍ଥଵତ୍ ସ ତୁ ସର୍ଵଂ ତୁ ଜାନାତି ଉପଦେକ୍ଷ୍ଯତି ତେ ହିତମ୍
ପୁଅ, ତୁମେ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ତୁମର ବାପା ବୁଧଙ୍କୁ ପଚାର; ସେ ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ ତୁମର ଭଲ ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେବେ।
ତନ୍ମାତୃଵଚନାଦ୍ ଐଲୋ ଗତ୍ଵା ପିତରମ୍ ଅଞ୍ଜସା ଉଵାଚ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ମାତୁଃ କୃତ୍ଯଂ ତଥାତ୍ମନଃ
ତାପରେ, ମାଆଁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଏଇଲ ଏକଦମେ ବାପାଙ୍କଠାରେ ଗଲେ, ଶିର ନମାଇ ମାଆଁ ଓ ନିଜର କାମ ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଇଲଂ ଜାନେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଇଲାଂ ଜାତାଂ ପୁନସ୍ ତଥା ଉମାଵନପ୍ରଵେଶଂ ଚ ଶଂଭୋର୍ ଆଜ୍ଞାଂ ତଥୈଵ ଚ
ମୁଁ ଇଲାଙ୍କୁ ଜାଣେ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ; ମୁଁ ଜାଣେ ଇଲା ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଉମାଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଓ ଶଂଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମଧ୍ୟ।
ତସ୍ମାଚ୍ ଛଂଭୁପ୍ରସାଦେନ ଉମାଯାଶ୍ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ ଵିଶାପୋ ଭଵିତା ପୁତ୍ର ତାଵ୍ ଆରାଧ୍ଯ ନ ଚାନ୍ଯଥା
ତେଣୁ, ଶଂଭୁଙ୍କର କୃପା ଓ ଉମାଙ୍କର ଦୟାରେ ଶାପ ଦୂର ହେବ, ପୁଅ; ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ ହିଁ ଏହା ସମ୍ଭବ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
ପଶ୍ଯେଯଂ ତଂ କଥଂ ଦେଵଂ କଥଂ ଵା ମାତରଂ ଶିଵାମ୍ ତୀର୍ଥାଦ୍ ଵା ତପସୋ ଵାପି ତତ୍ ପିତଃ ପ୍ରଥମଂ ଵଦ
ମୁଁ କିପରି ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ କିମ୍ବା ମା ଶିବାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି? ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା? ବାପା, ପ୍ରଥମେ ମୋତେ କୁହ।
ଗୌତମୀଂ ଗଚ୍ଛ ପୁତ୍ର ତ୍ଵଂ ତତ୍ରାସ୍ତେ ସର୍ଵଦା ଶିଵଃ ଉମଯା ସହିତଃ ଶ୍ରୀମାଞ୍ ଶାପହନ୍ତା ଵରପ୍ରଦଃ
ପୁଅ, ତୁମେ ଗୌତମୀକୁ ଯାଅ; ସେଠି ଶିବ ସଦା ଉମାଙ୍କ ସହିତ ବସନ୍ତି, ଶାପ ନାଶକ ଓ ଦାନଦାତା ଭାବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ପୁରୂରଵାଃ ପିତୁର୍ ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ମୁଦିତୋ ଽଭଵତ୍ ଗୌତମୀଂ ତପସେ ଧୀମାନ୍ ଗଙ୍ଗାଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପାଵନୀମ୍
ପୁରୁରବା, ବାପାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଖୁସି ହେଲେ; ସେ ଧୀର ଭାବେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଗୌତମୀ ଓ ତିନି ଲୋକ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଗଙ୍ଗାକୁ ଗଲେ।
ପୁଂସ୍ତ୍ଵମ୍ ଇଚ୍ଛଂସ୍ ତଥା ମାତୁର୍ ଜଗାମ ତପସେ ତ୍ଵରନ୍ ହିମଵନ୍ତଂ ଗିରିଂ ନତ୍ଵା ମାତରଂ ପିତରଂ ଗୁରୁମ୍
ପୁରୁଷତ୍ୱ ଆଶା କରି, ମାଆଁଙ୍କର ଉତ୍ସାହରେ, ସେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହେଲେ, ହିମବନ୍ତ ପାହାଡ଼, ମାଆଁ, ବାପା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଗଚ୍ଛନ୍ତମ୍ ଅନ୍ଵଗାତ୍ ପୁତ୍ରମ୍ ଇଲା ସୋମସୁତସ୍ ତଥା ତେ ସର୍ଵେ ଗୌତମୀଂ ପ୍ରାପ୍ତା ହିମଵତ୍ପର୍ଵତୋତ୍ତମାତ୍
ସୋମପୁତ୍ର ଇଲା ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଅନୁସରିଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହିମବନ୍ତ ପାହାଡ଼ରୁ ଗୌତମୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତପଃ କିଂଚିତ୍ କୃତ୍ଵା ଚକ୍ରୁଃ ସ୍ତୁତିଂ ପରାମ୍ ଭଵସ୍ଯ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ସ୍ତୁତିକ୍ରମମ୍ ଇମଂ ଶୃଣୁ
ସେଠି ସ୍ନାନ କରି, କିଛି ତପସ୍ୟା କରି, ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଭବ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ତୁତିକ୍ରମ ଶୁଣ।
ବୁଧସ୍ ତୁଷ୍ଟାଵ ପ୍ରଥମମ୍ ଇଲା ଚ ତଦନନ୍ତରମ୍ ତତଃ ପୁରୂରଵାଃ ପୁତ୍ରୋ ଗୌରୀଂ ଦେଵୀଂ ଚ ଶଂକରମ୍
ପ୍ରଥମେ ବୁଧ ସ୍ତୁତି କଲେ, ତାପରେ ଇଲା; ପରେ ପୁଅ ପୁରୁରବା ଗୌରୀ ଦେବୀ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଯୌ କୁଙ୍କୁମେନ ସ୍ଵଶରୀରଜେନ ସ୍ଵଭାଵହେମପ୍ରତିମୌ ସରୂପୌ ଯାଵ୍ ଅର୍ଚିତୌ ସ୍କନ୍ଦଗଣେଶ୍ଵରାଭ୍ଯାଂ ତୌ ମେ ଶରଣ୍ଯୌ ଶରଣଂ ଭଵେତାମ୍
ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ ନିଜ ଦେହର କୁଙ୍କୁମରେ ପୂଜିତ, ସ୍ୱଭାବରେ ସୁନା ପରି ଦେହ ଥିବା, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଗଣେଶ୍ଵରଙ୍କ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସେଇ ଦୁଇଜଣ ମୋର ଶରଣ ହେଉନ୍ତୁ।
ସଂସାରତାପତ୍ରଯଦାଵଦଗ୍ଧାଃ ଶରୀରିଣୋ ଯୌ ପରିଚିନ୍ତଯନ୍ତଃ ସଦ୍ଯଃ ପରାଂ ନିର୍ଵୃତିମ୍ ଆପ୍ନୁଵନ୍ତି ତୌ ଶଂକରୌ ମେ ଶରଣଂ ଭଵେତାମ୍
ଏହି ଦୁଇ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦେହଧାରୀମାନେ ସଂସାରର ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ପିଡ଼ିତ ହେଲେ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସତ୍ୱରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି—ସେମାନେ ମୋର ଶରଣ ହେଉନ୍ତୁ।
ଆର୍ତା ହ୍ଯ୍ ଅହଂ ପୀଡିତମାନସା ତେ କ୍ଲେଶାଦିଗୋପ୍ତା ନ ପରୋ ଽସ୍ତି କଶ୍ଚିତ୍ ଦେଵ ତ୍ଵଦୀଯୌ ଚରଣୌ ସୁପୁଣ୍ଯୌ ତୌ ମେ ଶରଣ୍ଯୌ ଶରଣଂ ଭଵେତାମ୍
ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, ମୋ ମନ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପିଡ଼ିତ; ହେ ଦେବ, ତୁମ ଦୁଇ ପବିତ୍ର ପାଦ ଛାଡ଼ି ଆଉ କେହି ଦୁଃଖ ଦୂର କରିପାରିବେ ନାହିଁ—ସେମାନେ ମୋର ଶରଣ ହେଉନ୍ତୁ।
ଯଯୋଃ ସକାଶାଦ୍ ଇଦମ୍ ଅଭ୍ଯୁଦୈତି ପ୍ରଯାତି ଚାନ୍ତେ ଲଯମ୍ ଏଵ ସର୍ଵମ୍ ଜଗଚ୍ଛରଣ୍ଯୌ ଜଗଦାତ୍ମକୌ ତୁ ଗୌରୀହରୌ ମେ ଶରଣଂ ଭଵେତାମ୍
ଯାଁଠାରୁ ସମସ୍ତ କିଛି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ଓ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ କିଛି ଲୟ ହୁଏ, ସେଇ ଗୌରୀ ଓ ହରା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ, ବିଶ୍ୱର ସାର—ସେମାନେ ମୋର ଶରଣ ହେଉନ୍ତୁ।
ଯୌ ଦେଵଵୃନ୍ଦେଷୁ ମହୋତ୍ସଵେ ତୁ ପାଦୌ ଗୃହାଣେଶ ଗିରୀଶପୁତ୍ର୍ଯାଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଧୃତୌ ପ୍ରୀତିଵଶାଚ୍ ଛିଵେନ ତୌ ମେ ଶରଣ୍ଯୌ ଶରଣଂ ଭଵେତାମ୍
ଯେଉଁ ଦୁଇଟି ପାଦକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବରେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ଧରିଥିଲେ, ସେହି ଶରଣ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ପାଦ ମୋର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ।
କିମ୍ ଅଭୀଷ୍ଟଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯୁଷ୍ମଭ୍ଯଂ ତଦ୍ ଵଦନ୍ତୁ ମେ କୃତକୃତ୍ଯାଃ ସ୍ଥ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଦେଵାନାମ୍ ଅପି ଦୁଷ୍କରମ୍
ତୁମେ କଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ? ମୋତେ କୁହ, ମୁଁ ଦେବି। ତୁମେ ତୁମର କାମ ସଫଳ କରିଛ। ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ! ଏହା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଠିନ।
ଇଲୋ ରାଜା ତଵାଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵନଂ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ ଅମ୍ବିକେ ତତ୍ କ୍ଷମସ୍ଵ ସୁରେଶାନି ପୁଂସ୍ତ୍ଵଂ ଦାତୁଂ ତ୍ଵମ୍ ଅର୍ହସି
ଦେବମହିଳା, ରାଜା ଇଳା ତୁମର ଆଜ୍ଞା ଛାଡ଼ି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଦୟାକରି ଏହି ଅପରାଧକୁ ଖ୍ମା କର, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଫେରାଇପାରିବ।
ତଥେତ୍ଯ୍ ଉଵାଚ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଭଵସ୍ଯ ତୁ ମତେ ସ୍ଥିତା ତତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ଆହ ଦେଵୀଵାକ୍ଯରତଃ ସଦା
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ, ଭବଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ରହି। ତାପରେ ସେ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ସଦା ଦେବୀଙ୍କ କଥାରେ ଭକ୍ତ, କହିଲେ।
ଅତ୍ରାଭିଷେକମାତ୍ରେଣ ପୁଂସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଵ୍ ଅଯଂ ନୃପଃ
ଏଠାରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଏହି ରାଜା ପୁନି ପୁରୁଷତ୍ୱ ପାଇବେ।
ସ୍ନାତାଯା ବୁଧଭାର୍ଯାଯାଃ ଶରୀରାଦ୍ ଵାରି ସୁସ୍ରୁଵେ ନୃତ୍ଯଂ ଗୀତଂ ଚ ଲାଵଣ୍ଯଂ ଯକ୍ଷିଣ୍ଯା ଯଦ୍ ଉପାର୍ଜିତମ୍
ବୁଧଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ପାଣି ବହିଲା; ଏବଂ ଯକ୍ଷିଣୀ ଯେଉଁ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଵାରିଧାରାଭିର୍ ଗଙ୍ଗାମ୍ଭସି ସମାଵିଶତ୍ ନୃତ୍ଯା ଗୀତା ଚ ସୌଭାଗ୍ଯା ଇମା ନଦ୍ଯୋ ବଭୂଵିରେ
ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଜଳଧାରା ମାଧ୍ୟମରେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଲିନ ହେଲା; ଏବଂ ସେହି ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟରୁ ଏହି ନଦୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ତାଶ୍ ଚାପି ସଂଗତା ଗଙ୍ଗାଂ ତେ ପୁଣ୍ଯାଃ ସଂଗମାସ୍ ତ୍ରଯଃ ତେଷୁ ସ୍ନାନଂ ଚ ଦାନଂ ଚ ସୁରରାଜ୍ଯଫଲପ୍ରଦମ୍
ସେହି ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ଗଙ୍ଗା ସହିତ ମିଶି, ତିନୋଟି ପବିତ୍ର ସଂଗମ ହେଲେ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କଲେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ଫଳ ମିଳେ।
ଇଲା ପୁଂସ୍ତ୍ଵମ୍ ଅଵାପ୍ଯାଥ ଗୌରୀଶଂଭୋଃ ପ୍ରସାଦତଃ ମହାଭ୍ଯୁଦଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଵାଜିମେଧମ୍ ଅଥାକରୋତ୍
ଗୌରୀ ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ଇଳା ପୁନି ପୁରୁଷତ୍ୱ ପାଇ, ବଡ଼ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇବା ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ପୁରୋଧସଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ଭାର୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାଂସ୍ ତଥୈଵ ଚ ଅମାତ୍ଯାଂଶ୍ ଚ ବଲଂ କୋଶମ୍ ଆନୀଯ ସ ନୃପୋତ୍ତମଃ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୁଅ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ସେନା ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଡାକିଲେ।
ଚତୁରଙ୍ଗଂ ବଲଂ ରାଜ୍ଯଂ ଦଣ୍ଡକେ ଽସ୍ଥାପଯତ୍ ତଦା ଇଲସ୍ଯ ନାମ୍ନା ଵିଖ୍ଯାତଂ ତତ୍ର ତତ୍ ପୁରମ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ସେ ସମୟରେ ଦଣ୍ଡକରେ ଚତୁର୍ବିଧ ସେନା ଓ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଏହି ସହରକୁ ଇଳା ନାମରେ ପରିଚିତ।
ପୂର୍ଵଜାତାନ୍ ଅଥୋ ପୁତ୍ରାନ୍ ସୂର୍ଯଵଂଶକ୍ରମାଗତେ ରାଜ୍ଯେ ଽଭିଷିଚ୍ଯ ପଶ୍ଚାତ୍ ତମ୍ ଐଲଂ ସ୍ନେହାଦ୍ ଅସିଞ୍ଚଯତ୍
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ ଚାଲାଇଲେ, ସେମାନେ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ; ପରେ ସେ ଆଇଳଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।