ଵୈରାଜାତ୍ ପୁରୁଷାଦ୍ ଵୀରଂ ଶତରୂପା ଵ୍ଯଜାଯତ ପ୍ରିଯଵ୍ରତୋତ୍ତାନପାଦୌ ଵୀରାତ୍ କାମ୍ଯା ଵ୍ଯଜାଯତ
ବିରାଜ ପୁରୁଷଠାରୁ ଶତରୂପା ବୀରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ବୀରଠାରୁ କାମ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ କାମ୍ୟାଠାରୁ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦ ଜନ୍ମିଲେ।
କାମ୍ଯା ନାମ ସୁତା ଶ୍ରେଷ୍ଠା କର୍ଦମସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ କାମ୍ଯାପୁତ୍ରାସ୍ ତୁ ଚତ୍ଵାରଃ ସମ୍ରାଟ୍ କୁକ୍ଷିର୍ ଵିରାଟ୍ ପ୍ରଭୁଃ
କାମ୍ୟା, କର୍ଦ୍ଦମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କନ୍ୟା; କାମ୍ୟାଙ୍କର ଚାରିଜଣ ପୁଅ ହେଲେ—ସମ୍ରାଟ୍, କୁକ୍ଷି, ବିରାଟ୍ ଓ ପ୍ରଭୁ।
ଉତ୍ତାନପାଦଂ ଜଗ୍ରାହ ପୁତ୍ରମ୍ ଅତ୍ରିଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ଉତ୍ତାନପାଦାଚ୍ ଚତୁରଃ ସୂନୃତା ସୁଷୁଵେ ସୁତାନ୍
ପ୍ରଜାପତି ଅତ୍ରି, ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଉତ୍ତାନପାଦଠାରୁ ସୁନୃତା ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଧର୍ମସ୍ଯ କନ୍ଯା ସୁଶ୍ରୋଣୀ ସୂନୃତା ନାମ ଵିଶ୍ରୁତା ଉତ୍ପନ୍ନା ଵାଜିମେଧେନ ଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଜନନୀ ଶୁଭା
ଧର୍ମଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର କଟିବଳୀ ଥିବା କନ୍ୟା ସୁନୃତା, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ଏବଂ ଶୁଭ ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଜନନୀ ହେଲେ।
ଧ୍ରୁଵଂ ଚ କୀର୍ତିମନ୍ତଂ ଚ ଆଯୁଷ୍ମନ୍ତଂ ଵସୁଂ ତଥା ଉତ୍ତାନପାଦୋ ଽଜନଯତ୍ ସୂନୃତାଯାଂ ପ୍ରଜାପତିଃ
ପ୍ରଜାପତି ଉତ୍ତାନପାଦ, ସୁନୃତାଙ୍କୁ ଆଧାର କରି, ଧ୍ରୁବ, କୀର୍ତ୍ତିମାନ୍, ଆୟୁଷ୍ମାନ୍ ଓ ବସୁଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଧ୍ରୁଵୋ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତ୍ରୀଣି ଦିଵ୍ଯାନି ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ତପସ୍ ତେପେ ମହାଭାଗଃ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ ସୁମହଦ୍ ଯଶଃ
ହେ ଦ୍ବିଜମାନେ, ଧ୍ରୁବ ତିନି ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କଲେ, ବଡ଼ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇବାକୁ ଆଶା କରି।
ତସ୍ମୈ ବ୍ରହ୍ମା ଦଦୌ ପ୍ରୀତଃ ସ୍ଥାନମ୍ ଆତ୍ମସମଂ ପ୍ରଭୁଃ ଅଚଲଂ ଚୈଵ ପୁରତଃ ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ପ୍ରଜାପତିଃ
ତାଙ୍କୁ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱଯଂ ସମାନ ଏକ ଅଚଳ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ, ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ଆଗରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ଯାଭିମାନମ୍ ଋଦ୍ଧିଂ ଚ ମହିମାନଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଚ ଦେଵାସୁରାଣାମ୍ ଆଚାର୍ଯଃ ଶ୍ଲୋକଂ ପ୍ରାଗ୍ ଉଶନା ଜଗୌ
ତାଙ୍କର ଅହଂକାର, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମହିମା ଦେଖି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଉଶନା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଶ୍ଲୋକ କହିଥିଲେ।
ଅହୋ ଽସ୍ଯ ତପସୋ ଵୀର୍ଯମ୍ ଅହୋ ଶ୍ରୁତମ୍ ଅହୋ ଽଦ୍ଭୁତମ୍ ଯମ୍ ଅଦ୍ଯ ପୁରତଃ କୃତ୍ଵା ଧ୍ରୁଵଂ ସପ୍ତର୍ଷଯଃ ସ୍ଥିତାଃ
ହାଁ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି! ତାଙ୍କର ଶ୍ରୁତି! ତାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! ଆଜି ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି।
ତସ୍ମାଚ୍ ଛ୍ଲିଷ୍ଟିଂ ଚ ଭଵ୍ଯଂ ଚ ଧ୍ରୁଵାଚ୍ ଛଂଭୁର୍ ଵ୍ଯଜାଯତ ଶ୍ଲିଷ୍ଟେର୍ ଆଧତ୍ତ ସୁଚ୍ଛାଯା ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ରାନ୍ ଅକଲ୍ମଷାନ୍
ଧ୍ରୁବଠାରୁ ଶ୍ଲିଷ୍ଟି ଓ ଭବ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ; ଶ୍ଲିଷ୍ଟିଙ୍କୁ ସୁଚ୍ଛାୟା ପଞ୍ଚ ନିର୍ମଳ ପୁଅ ଦେଲେ।
ରିପୁଂ ରିପୁଂଜଯଂ ଵୀରଂ ଵୃକଲଂ ଵୃକତେଜସମ୍ ରିପୋର୍ ଆଧତ୍ତ ବୃହତୀ ଚକ୍ଷୁଷଂ ସର୍ଵତେଜସମ୍
ରିପୁ, ରିପୁଞ୍ଜୟ, ବୀର, ବୃକଳ ଓ ବୃକତେଜସ—ଏହିମାନେ; ରିପୁଠାରୁ ବୃହତୀ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତେଜସ୍ୱୀ ଚକ୍ଷୁଷ ଜନ୍ମିଲେ।
ଅଜୀଜନତ୍ ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ ଵୈରିଣ୍ଯାଂ ଚାକ୍ଷୁଷଂ ମନୁମ୍ ପ୍ରଜାପତେର୍ ଆତ୍ମଜାଯାଂ ଵୀରଣ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ପୁଷ୍କରିଣୀରେ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଆତ୍ମଜା ଏବଂ ମହାତ୍ମା ବୀରଣ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ମନୋର୍ ଅଜାଯନ୍ତ ଦଶ ନଡ୍ଵଲାଯାଂ ମହୌଜସଃ କନ୍ଯାଯାଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲା ଵୈରାଜସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ନଡ଼ବଲା, ଭୈରାଜ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କଠାରୁ ମନୁଙ୍କୁ ଦଶଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
କୁତ୍ସଃ ପୁରୁଃ ଶତଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ ତପସ୍ଵୀ ସତ୍ଯଵାକ୍ କଵିଃ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁଦ୍ ଅତିରାତ୍ରଶ୍ ଚ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ ଚେତି ତେ ନଵ
ସେମାନେ ହେଲେ—କୁତ୍ସ, ପୁରୁ, ଶତଦ୍ୟୁମ୍ନ, ତପସ୍ବୀ, ସତ୍ୟବାକ୍, କବି, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁତ୍, ଅତିରାତ୍ର ଓ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ—ଏହି ନଉଜଣ।
ଅଭିମନ୍ଯୁଶ୍ ଚ ଦଶମୋ ନଡ୍ଵଲାଯାଂ ମହୌଜସଃ ପୁରୋର୍ ଅଜନଯତ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ଷଡ୍ ଆଗ୍ନେଯୀ ମହାପ୍ରଭାନ୍
ଏବଂ ଦଶମ ପୁଅ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଥିଲେ, ଯିଏ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ନଡ଼ବଲାଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ପୁରୁଙ୍କୁ ଆଗ୍ନେୟୀଠାରୁ ଛଅଜଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଅଙ୍ଗଂ ସୁମନସଂ ସ୍ଵାତିଂ କ୍ରତୁମ୍ ଅଙ୍ଗିରସଂ ମଯମ୍ ଅଙ୍ଗାତ୍ ସୁନୀଥାପତ୍ଯଂ ଵୈ ଵେଣମ୍ ଏକଂ ଵ୍ଯଜାଯତ
ଅଙ୍ଗଠାରୁ ସୁମନସ, ସ୍ୱାତି, କ୍ରତୁ, ଅଙ୍ଗିରସ ଓ ମୟ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଅଙ୍ଗଙ୍କୁ ସୁନୀଥାଙ୍କ ପୁଅ ଭାବରେ ଏକମାତ୍ର ଭାବେ ବେଣ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଅପଚାରେଣ ଵେଣସ୍ଯ ପ୍ରକୋପଃ ସୁମହାନ୍ ଅଭୂତ୍ ପ୍ରଜାର୍ଥମ୍ ଋଷଯୋ ଯସ୍ଯ ମମନ୍ଥୁର୍ ଦକ୍ଷିଣଂ କରମ୍
ବେଣଙ୍କ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତ ମଥିଲେ।
ଵେଣସ୍ଯ ମଥିତେ ପାଣୌ ସଂବଭୂଵ ମହାନ୍ ନୃପଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁନଯଃ ପ୍ରାହୁର୍ ଏଷ ଵୈ ମୁଦିତାଃ ପ୍ରଜାଃ
ବେଣଙ୍କ ହାତ ମଥିବା ସମୟରେ ଏକ ମହାନ ରାଜା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁନିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ, 'ଏଠି ପ୍ରଜା ଅଛନ୍ତି।'
କରିଷ୍ଯତି ମହାତେଜା ଯଶଶ୍ ଚ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତେ ମହତ୍ ସ ଧନ୍ଵୀ କଵଚୀ ଜାତୋ ଜ୍ଵଲଜ୍ଜ୍ଵଲନସଂନିଭଃ
ସେ ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ଏବଂ ବଡ଼ କୀର୍ତ୍ତି ଅର୍ଜନ କରିବେ। ସେ ଧନୁଷ ଓ କବଚ ଧାରଣ କରି ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ପୃଥୁର୍ ଵୈଣ୍ଯସ୍ ତଥା ଚେମାଂ ରରକ୍ଷ କ୍ଷତ୍ରପୂର୍ଵଜଃ ରାଜସୂଯାଭିଷିକ୍ତାନାମ୍ ଆଦ୍ଯଃ ସ ଵସୁଧାପତିଃ
ବେଣଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥୁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କଲେ, ରାଜବଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଭୂପତି ଥିଲେ।
ତସ୍ମାଚ୍ ଚୈଵ ସମୁତ୍ପନ୍ନୌ ନିପୁଣୌ ସୂତମାଗଧୌ ତେନେଯଂ ଗୌର୍ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦୁଗ୍ଧା ସସ୍ଯାନି ଭୂଭୃତା
ତାଙ୍କଠାରୁ ଦକ୍ଷ ଶୂତ ଓ ମାଗଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ମୁନିମାନଙ୍କ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଭୂମି-ଗାଈକୁ ରାଜା ଚାଷ ପାଇଁ ଦୁହିଥିଲେ।
ପ୍ରଜାନାଂ ଵୃତ୍ତିକାମେନ ଦେଵୈଃ ସର୍ଷିଗଣୈଃ ସହ ପିତୃଭିର୍ ଦାନଵୈଶ୍ ଚୈଵ ଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ ଅପ୍ସରୋଗଣୈଃ
ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ, ଋଷିମାନେ, ପିତୃମାନେ, ଦାନବମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏକାଠି ହେଲେ।
ସର୍ପୈଃ ପୁଣ୍ଯଜନୈଶ୍ ଚୈଵ ଵୀରୁଦ୍ଭିଃ ପର୍ଵତୈସ୍ ତଥା ତେଷୁ ତେଷୁ ଚ ପାତ୍ରେଷୁ ଦୁହ୍ଯମାନା ଵସୁଂଧରା
ସର୍ପ, ପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ-ନିଜ ପାତ୍ରରେ ଏହି ଭୂମିକୁ ଦୁହିଥିଲେ।
ପ୍ରାଦାଦ୍ ଯଥେପ୍ସିତଂ କ୍ଷୀରଂ ତେନ ପ୍ରାଣାନ୍ ଅଧାରଯନ୍ ପୃଥୋସ୍ ତୁ ପୁତ୍ରୌ ଧର୍ମଜ୍ଞୌ ଯଜ୍ଞାନ୍ତେ ଽନ୍ତର୍ଧିପାତିନୌ
ସେ ଭୂମି ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଚାହିଁଲେ, ସେଉଁଠି ଦୁଧ ଦେଲେ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଜୀବନ ଧାରଣ କଲେ। ପୃଥୁଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିବା।
ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ହଵିର୍ଧାନମ୍ ଅନ୍ତର୍ଧାନାଦ୍ ଵ୍ଯଜାଯତ ହଵିର୍ଧାନାତ୍ ଷଡ୍ ଆଗ୍ନେଯୀ ଧିଷଣାଜନଯତ୍ ସୁତାନ୍
ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଅନ୍ତର୍ଧାନଠାରୁ ହବିର୍ଧାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ହବିର୍ଧାନଠାରୁ ଆଗ୍ନେୟୀ ଛଅଜଣ ଧିଷଣା ନାମକ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଂ ଶୁକ୍ରଂ ଗଯଂ କୃଷ୍ଣଂ ଵ୍ରଜାଜିନୌ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିର୍ ଭଗଵାନ୍ ମହାନ୍ ଆସୀତ୍ ପ୍ରଜାପତିଃ
ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷ, ଶୁକ୍ର, ଗୟ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଭ୍ରଜାଜିନ—ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ମହାନ ପ୍ରଜାପତି ଥିଲେ।
ହଵିର୍ଧାନାନ୍ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯେନ ସଂଵର୍ଧିତାଃ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିର୍ ଭଗଵାନ୍ ପୃଥିଵୀତଲଚାରିଣୀଃ
ମୁନିମାନଙ୍କ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ହବିର୍ଧାନଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଜାମାନେ ଲାଲନ-ପାଳନ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଚଳିଥିବାମାନେଙ୍କ ଅଧିପତି ଥିଲେ।
ସମୁଦ୍ରତନଯାଯାଂ ତୁ କୃତଦାରୋ ଽଭଵତ୍ ପ୍ରଭୁଃ ମହତସ୍ ତପସଃ ପାରେ ସଵର୍ଣାଯାଂ ପ୍ରଜାପତିଃ
ସେ ଭଗବାନ ସମୁଦ୍ରକନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ବଡ଼ ତପସ୍ୟା ପରେ ସବର୍ଣ୍ଣାଠାରୁ ପ୍ରଜାପତି ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ସଵର୍ଣାଧତ୍ତ ସାମୁଦ୍ରୀ ଦଶ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ ସର୍ଵାନ୍ ପ୍ରଚେତସୋ ନାମ ଧନୁର୍ଵେଦସ୍ଯ ପାରଗାନ୍
ସବର୍ଣ୍ଣା, ସମୁଦ୍ରକନ୍ୟାଠାରୁ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କୁ ଦଶଜଣ ପୁଅ ହେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଚେତସ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଧନୁର୍ବେଦର ଅନୁଷ୍ଠାନ କୁଶଳ।
ଅପୃଥଗ୍ଧର୍ମଚରଣାସ୍ ତେ ଽତପ୍ଯନ୍ତ ମହତ୍ ତପଃ ଦଶ ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସମୁଦ୍ରସଲିଲେଶଯାଃ
ସେମାନେ ଏକତାର ସତ୍ୟ ଆଚରଣ କରି, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ଶୟନ କରି ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ।