ତଚ୍ଛାନ୍ତିଂ କୁରୁ କଲ୍ଯାଣ ପ୍ରସୀଦ ଵରଦୋ ଭଵ ମଲନିର୍ଯାତନଂ ଯସ୍ମିନ୍ କୁର୍ମସ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଵରାନ୍ ବହୂନ୍
ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କର, ଶୁଭ ମନ୍ଦିରା; ଦୟା କର, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ। ଯେଉଁଠି ଆମେ ପାପ ଦୂର କରିବା, ସେଠି ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ।
ଦେଶେ ଦାସ୍ଯାମହେ ସର୍ଵେ ତଦ୍ ଅନୁଜ୍ଞାତୁମ୍ ଅର୍ହସି ଯସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ସୁରେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଅଭିଷେକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ଦେଶରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦାନ ଦେବା; ଯେଉଁଠି ସୁରପତିଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେବ, ସେଠି ତୁମେ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ସ ସର୍ଵକାମଦଃ ପୁଂସାଂ ଧାନ୍ଯଵୃକ୍ଷଫଲୈର୍ ଯୁତଃ ନାନାଵୃଷ୍ଟିର୍ ନ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଂ ଭଵେଦ୍ ଅତ୍ର କଦାଚନ
ସେଠି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସବୁ ପୂରଣ ହେବ; ଧାନ୍ୟ, ଗଛ ଓ ଫଳର ଅଭାବ ରହିବ ନାହିଁ; କେବେ ବର୍ଷା ଅଭାବ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ହେବ ନାହିଁ।
ମେନେ ତତୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମାଣ୍ଡଵ୍ଯୋ ଲୋକପୂଜିତଃ ଅଭିଷେକଃ କୃତସ୍ ତତ୍ର ମଲନିର୍ଯାତନଂ ତଥା
ତାପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ମଣ୍ଡବ୍ୟ ମୁନି ଏହି କଥାକୁ ମନେ ରଖିଲେ; ସେଠି ଅଭିଷେକ ହେଲା ଓ ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂରିଗଲା।
ଦେଵୈସ୍ ତଦୋକ୍ତୋ ମୁନିଭିଃ ସ ଦେଶୋ ମାଲଵସ୍ ତତଃ ଅଭିଷିକ୍ତେ ସୁରପତୌ ଜାତେ ଚ ଵିମଲେ ତଦା
ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ଦେଶଟି ମାଳବ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା। ତାପରେ ସୁରପତିଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଓ ଶୁଭ୍ର ଜନ୍ମ ଘଟିଲା।
ଆନୀଯ ଗୌତମୀଂ ଗଙ୍ଗାଂ ତଂ ପୁଣ୍ଯାଯାଭିଷେଚିରେ ସୁରାଶ୍ ଚ ଋଷଯଶ୍ ଚୈଵ ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ ତଥୈଵ ଚ
ଗୌତମୀ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଣି, ଦେବତା, ଋଷି, ମୁଁ ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତେ ମିଶି ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଅଭିଷେକ କଲେ।
ଵସିଷ୍ଠୋ ଗୌତମଶ୍ ଚାପି ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ଽତ୍ରିଶ୍ ଚ କଶ୍ଯପଃ ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ଋଷଯୋ ଦେଵା ଯକ୍ଷାଃ ସପନ୍ନଗାଃ
ବସିଷ୍ଠ, ଗୌତମ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି ଓ କଶ୍ୟପ, ଏହି ଋଷିମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷି, ଦେବତା, ଯକ୍ଷ ଓ ନାଗମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ସ୍ନାନଂ ତତ୍ପୁଣ୍ଯତୋଯେନ ଅକୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଅଭିଷେଚନମ୍ ମଯା ପୁନଃ ଶଚୀଭର୍ତା କମଣ୍ଡଲୁଭଵେନ ଚ
ସେହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ ଓ ଅଭିଷେକ କରାଗଲା। ପୁନି, ମୁଁ ଓ ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ କମଣ୍ଡଳୁର ଜଳ ଦେଇ ଅଭିଷେକ କଲୁ।
ଵାରିଣାପ୍ଯ୍ ଅଭିଷିକ୍ତଶ୍ ଚ ତତ୍ର ପୁଣ୍ଯାଭଵନ୍ ନଦୀ ସିକ୍ତା ଚେତି ଚ ତତ୍ରାସୀତ୍ ତେ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଚ ସଂଗତେ
ସେଠାରେ ଜଳ ଦେଇ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ, ନଦୀଟି ପବିତ୍ର ହେଲା। ତାହା ସିଞ୍ଚିତ ହେଲା ଓ ଗଙ୍ଗା ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା।
ସଂଗମୌ ତତ୍ର ଵିଖ୍ଯାତୌ ସର୍ଵଦା ମୁନିସେଵିତୌ ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯାସଂଗମମ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ସେଠାରେ ଯୋଗସ୍ଥଳ ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା, ସଦା ମୁନିମାନେ ଏଠିକୁ ଆସନ୍ତି। ସେଠାରୁ ଏହି ପବିତ୍ର ସଂଗମକୁ ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସିକ୍ତାଯାଃ ସଂଗମେ ପୁଣ୍ଯମ୍ ଐନ୍ଦ୍ରଂ ତଦ୍ ଅଭିଧୀଯତେ ତତ୍ର ସପ୍ତ ସହସ୍ରାଣି ତୀର୍ଥାନ୍ଯ୍ ଆସଞ୍ ଶୁଭାନି ଚ
ସିଞ୍ଚିତ ନଦୀର ସଂଗମରେ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ 'ଇନ୍ଦ୍ରର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ସାତ ହଜାର ଶୁଭ ତୀର୍ଥ ଥିଲା।
ତେଷୁ ସ୍ନାନଂ ଚ ଦାନଂ ଚ ଵିଶେଷେଣ ତୁ ସଂଗମେ ସର୍ଵଂ ତଦ୍ ଅକ୍ଷଯଂ ଵିଦ୍ଯାନ୍ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ସେଠି ସ୍ନାନ କିମ୍ବା ଦାନ କଲେ, ବିଶେଷକରି ସଂଗମରେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଯଦ୍ ଏତତ୍ ପୁଣ୍ଯମ୍ ଆଖ୍ଯାନଂ ଯଃ ପଠେଚ୍ ଚ ଶୃଣୋତି ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ସ ମୁଚ୍ଯେତ ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଜୈଃ
ଏହି ପୁଣ୍ୟ କଥା ଯିଏ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ମନ, କଥା ଓ କାୟାର କର୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ପୌଲସ୍ତ୍ଯଂ ତୀର୍ଥମ୍ ଆଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦଂ ନୃଣାମ୍ ପ୍ରଭାଵଂ ତସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯପ୍ରଦାଯକମ୍
ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ତୀର୍ଥର ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଲା, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ଏହାର ଶକ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ଯାହା ହରାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ଦେଉଛି।
ଉତ୍ତରାଶାପତିଃ ପୂର୍ଵମ୍ ଋଦ୍ଧିସିଦ୍ଧିସମନ୍ଵିତଃ ପୁରା ଲଙ୍କାପତିଶ୍ ଚାସୀଜ୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଵିଶ୍ରଵସଃ ସୁତଃ
ଉତ୍ତର ଦିଗର ଅଧିପତି, ଧନ ଓ ସିଦ୍ଧିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ପୂର୍ବେ ଲଙ୍କାର ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ବଡ଼ ଭାଇ ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁଅ।
ତସ୍ଯୈତେ ଭ୍ରାତରଶ୍ ଚାସନ୍ ବଲଵନ୍ତୋ ଽମିତପ୍ରଭାଃ ସାପତ୍ନା ରାଵଣଶ୍ ଚୈଵ କୁମ୍ଭକର୍ଣୋ ଵିଭୀଷଣଃ
ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ—ରାବଣ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଭୀଷଣ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଥିଲେ।
ତେ ଽପି ଵିଶ୍ରଵସଃ ପୁତ୍ରା ରାକ୍ଷସ୍ଯାଂ ରାକ୍ଷସାସ୍ ତୁ ତେ ମଦ୍ଦତ୍ତେନ ଵିମାନେନ ଧନଦୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁଅ, ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ସେମାନେ ରାକ୍ଷସ ଥିଲେ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବିମାନରେ ଧନର ଦେବତା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ।
ମମାନ୍ତିକଂ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତୋ ନିତ୍ଯମ୍ ଏତି ତୁ ଯାତି ଚ ରାଵଣସ୍ଯ ତୁ ଯା ମାତା କୁପିତା ସାବ୍ରଵୀତ୍ ସୁତାନ୍
ସେ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ ଓ ଯାଏ। କିନ୍ତୁ ରାବଣଙ୍କ ମାଆ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମରିଷ୍ଯେ ନ ଚ ଜୀଵିଷ୍ଯେ ପୁତ୍ରା ଵୈରୂପ୍ଯକାରଣାତ୍ ଦେଵାଶ୍ ଚ ଦାନଵାଶ୍ ଚାସନ୍ ସାପତ୍ନା ଭ୍ରାତରୋ ମିଥଃ
ମୁଁ ଏହି ଅପରୂପ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ରଖିବି ନାହିଁ, ପୁଅମାନେ, ମୁଁ ମରିଯିବି। ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ପରସ୍ପର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଭାଇ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଵଧମ୍ ଈପ୍ସନ୍ତେ ଜଯୈଶ୍ଵର୍ଯଵଶାନୁଗାଃ ତଦ୍ଭଵନ୍ତୋ ନ ପୁରୁଷା ନ ଶକ୍ତା ନ ଜଯୈଷିଣଃ ସାପତ୍ନ୍ଯଂ ଯୋ ଽନୁମନ୍ଯତେ ତସ୍ଯ ଜୀଵୋ ନିରର୍ଥକଃ
ବିଜୟ ଓ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଆଶାରେ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ଏପରି ଲୋକମାନେ ସତ୍ୟ ପୁରୁଷ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୁହଁନ୍ତି, ବିଜୟ ଚାହାଁନ୍ତି ନୁହଁନ୍ତି। ଯିଏ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତାକୁ ମନେଇ ଚାଲେ, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଅର୍ଥହୀନ।
ତନ୍ ମାତୃଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭ୍ରାତରସ୍ ତେ ତ୍ରଯୋ ମୁନେ ଜଗ୍ମୁସ୍ ତେ ତପସେ ଽରଣ୍ଯଂ କୃତଵନ୍ତସ୍ ତପୋ ମହତ୍
ମାଆଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ତିନି ଭାଇ ମୁନି, ଅରଣ୍ୟକୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଗଲେ ଓ ବଡ଼ ତପ କଲେ।
ମତ୍ତୋ ଵରାନ୍ ଅଵାପୁଶ୍ ଚ ତ୍ରଯ ଏତେ ଚ ରାକ୍ଷସାଃ ମାତୁଲେନ ମରୀଚେନ ତଥା ମାତାମହେନ ତୁ
ମୋ ପାଖରୁ, ଏହି ତିନି ରାକ୍ଷସ ବର ପାଇଲେ, ତାଙ୍କର ମାମା ମାରୀଚ ଓ ମାମାଘର ମଧ୍ୟ ବର ପାଇଲେ।
ତନ୍ମାତୃଵଚନାଚ୍ ଚାପି ତତୋ ଲଙ୍କାମ୍ ଅଯାଚତ ରକ୍ଷୋଭାଵାନ୍ ମାତୃଦୋଷାଦ୍ ଭ୍ରାତ୍ରୋର୍ ଵୈରମ୍ ଅଭୂନ୍ ମହତ୍
ମାଆଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ତାପରେ ସେ ଲଙ୍କା ଚାହିଲା। ମାଆଙ୍କର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ଓ ରାକ୍ଷସ ସ୍ୱଭାବରେ ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁତା ହେଲା।
ତତସ୍ ତଦ୍ ଅଭଵଦ୍ ଯୁଦ୍ଧଂ ଦେଵଦାନଵଯୋର୍ ଇଵ ଯୁଦ୍ଧେ ଜିତ୍ଵାଗ୍ରଜଂ ଶାନ୍ତଂ ଧନଦଂ ଭ୍ରାତରଂ ତଥା
ତାପରେ, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ସେଠାରେ ଶାନ୍ତ ଧନର ଠାକୁର ଭାଇଙ୍କୁ ହରାଇଲେ।
ପୁଷ୍ପକଂ ଚ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ସର୍ଵଂ ଚୈଵ ଵ୍ଯପାହରତ୍ ରାଵଣୋ ଘୋଷଯାମ୍ ଆସ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ
ରାବଣ ପୁଷ୍ପକ ରଥ, ଲଙ୍କା ପୁରୀ ଓ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଦଳିଆ ନେଇଲା। ସେ ତାଙ୍କର ବିଜୟ ସାରା ତିନି ଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୋଷଣା କଲା।
ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଆଶ୍ରଯଂ ଭ୍ରାତୁଃ ସ ଚ ଵଧ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ ମମ ଭ୍ରାତ୍ରା ନିରସ୍ତୋ ଵୈଶ୍ରଵଣୋ ନୈଵ ପ୍ରାପାଶ୍ରଯଂ କ୍ଵଚିତ୍ ପିତାମହଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଂ ତଂ ଗତ୍ଵା ନତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵଚଃ
ସେ ଘୋଷଣା କଲା: 'ମୋର ଭାଇକୁ ଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ଦେବେ, ସେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯିବ।' ଭାଇ ଦ୍ୱାରା ତାଡ଼ି ଦିଆଯାଇ, ବୈଶ୍ରବଣ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ତେବେ ସେ ତାଙ୍କର ପୁରୁଣା ଠାକୁର ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଠାରେ ଗଲେ, ଶିର ନମାଇ କହିଲେ:
ଭ୍ରାତ୍ରା ନିରସ୍ତୋ ଦୁଷ୍ଟେନ କିଂ କରୋମି ଵଦସ୍ଵ ମେ ଆଶ୍ରଯଃ ଶରଣଂ ଯତ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ଦୈଵଂ ଵା ତୀର୍ଥମ୍ ଏଵ ଚ
'ଦୁଷ୍ଟ ଭାଇ ଦ୍ୱାରା ତାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଛି, ମୁଁ କଣ କରିବି? ମୋତେ କୁହ, କେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ କିମ୍ବା ଶରଣ ମିଳିପାରିବ, ଭାଗ୍ୟରେ ହେଉ କିମ୍ବା କୌଣସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ।'
ତତ୍ ପୌତ୍ରଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ନାତିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ:
ଗୌତମୀଂ ଗଚ୍ଛ ପୁତ୍ର ତ୍ଵଂ ସ୍ତୁହି ଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ତତ୍ର ନାସ୍ଯ ପ୍ରଵେଶଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଗଙ୍ଗାଯା ଜଲମଧ୍ଯତଃ
'ପୁଅ, ତୁମେ ଗୌତମୀ ଗଙ୍ଗାକୁ ଯାଅ, ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର। ଗଙ୍ଗା ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ରାବଣ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।'
ସିଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି କଲ୍ଯାଣୀଂ ତଥା କୁରୁ ମଯା ସହ
'ତୁମେ ଶୁଭ ଫଳ ପାଇବ। ଏହା ମୋ ସହିତ କର।'