ଭକ୍ତିପ୍ରିଯତ୍ଵଂ ତେ ନିତ୍ଯଂ ଦୁଷ୍ଟହନ୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଚ ଆଦିକର୍ତର୍ ନମସ୍ ତୁଭ୍ଯଂ ନୀଲକଣ୍ଠ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରିଯ ନମସ୍ ତେ ଽସ୍ତୁ ଦେଵପ୍ରିଯ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସଦା ଭକ୍ତପ୍ରିୟ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ନାଶକ, ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ନୀଳକଣ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର।
ଶ୍ଵେତଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଭକ୍ତମ୍ ଅନାଯୁଷଂ ତେ ନେତୁଂ ଯମାଦିଃ ସକଲୋ ଽସମର୍ଥଃ ସଂତୋଷମ୍ ଆପ୍ତାଃ ପରମଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଭକ୍ତପ୍ରିଯତ୍ଵଂ ତ୍ଵଯି ନାଥ ସତ୍ଯମ୍
ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ଶ୍ୱେତ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନେଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତପ୍ରିତି ଓ ପରମ ସନ୍ତୋଷ ଦେଖି, ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ, ନାଥ, ଆପଣ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଯେ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ଶରଣଂ କୃପାଲୁଂ ନାଲଂ କୃତାନ୍ତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅନୁଵୀକ୍ଷିତୁଂ ତାନ୍ ଏଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା ଶିଵ ଏଵ ସର୍ଵେ ତ୍ଵାମ୍ ଏଵ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରଯା ଭଜନ୍ତେ
ହେ କରୁଣାମୟ, ଯେମାନେ ତୁମ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି କଥା ଜାଣି, ହେ ଶିବ, ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜନ୍ତି।
ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଜଗତାଂ ନାଥ କିଂ ନ ସ୍ମରସି ଶଂକର ତ୍ଵାଂ ଵିନା କଃ ସମର୍ଥୋ ଽତ୍ର ଵ୍ଯଵସ୍ଥାଂ କର୍ତୁମ୍ ଈଶ୍ଵରଃ
ହେ ଶଙ୍କର, ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ। ତୁମେ ଏହାକୁ ଭୁଲିଯାଉଛ କି? ଏଠାରେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ କିଏ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିବ, ହେ ଈଶ୍ୱର?
ଏଵଂ ତୁ ସ୍ତୁଵତାଂ ତେଷାଂ ପୁରସ୍ତାଦ୍ ଅଭଵଚ୍ ଛିଵଃ କିଂ ଦଦାମୀତି ତାନ୍ ଆହ ଇଦମ୍ ଊଚୁଃ ସୁରା ଅପି
ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସମୟରେ, ଶିବ ସାମ୍ନାକୁ ଆସି, 'ମୁଁ କଣ ଦେଉ?' ବୋଲି ପଚାରିଲେ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅଯଂ ଵୈଵସ୍ଵତୋ ଧର୍ମୋ ନିଯନ୍ତା ସର୍ଵଦେହିନାମ୍ ଧର୍ମାଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥାଯାଂ ସ୍ଥାପିତୋ ଲୋକପାଲକଃ
ଏହି ବୈବସ୍ବତ ଧର୍ମ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଶାସକ। ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ, ସେ ଲୋକର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ।
ନାଯଂ ଵଧମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ନାପରାଧୀ ନ ପାପକୃତ୍ ଵିନା ତେନ ଜଗଦ୍ଧାତୁର୍ ନୈଵ କିଂଚିଦ୍ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ କେବେ ମୃତ୍ୟୁରେ ପଡ଼େନି, ନାହିଁ ଅପରାଧୀ କିମ୍ବା ପାପୀ। ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟା ମଧ୍ୟ କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଜ୍ ଜୀଵଯ ଦେଵେଶ ଯମଂ ସବଲଵାହନମ୍ ପ୍ରାର୍ଥନା ସଫଲା ନାଥ ମହତ୍ସୁ ନ ଵୃଥା ଭଵେତ୍
ତେଣୁ, ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ଯମଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାଥୀ ଓ ବାହନ ସହିତ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କର। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମହାନମାନେ ଯାହା ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି, ତାହା ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉ ନାହିଁ।
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵାଞ୍ ଜୀଵଯେଯମ୍ ଅସଂଶଯମ୍ ଯମଂ ଯଦି ଵଚୋ ମେ ଽଦ୍ଯ ଅନୁମନ୍ଯନ୍ତି ଦେଵତାଃ
ତାପରେ, ଭଗବାନ କହିଲେ, 'ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯମଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ କରିବି, ଯଦି ଆଜି ଦେବତାମାନେ ମୋ କଥାକୁ ମନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।'
ତତଃ ପ୍ରୋଚୁଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ କୁର୍ମୋ ଵାକ୍ଯଂ ତ୍ଵଯୋଦିତମ୍ ହରିବ୍ରହ୍ମାଦିସହିତଂ ଵଶେ ଯସ୍ଯାଖିଲଂ ଜଗତ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା କହିଲେ, 'ମୁଁ ତୁମେ କହିଥିବା କଥାକୁ ମାନୁଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ। ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ରହିଛି, ସେ ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ମାନନ୍ତି।'
ତତଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଭଗଵାନ୍ ଅମରାନ୍ ସମୁପାଗତାନ୍ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ନ ମୃତିଂ ଯାତୁ ନେତ୍ଯ୍ ଊଚୁର୍ ଅମରାଃ ପୁନଃ
ତାପରେ, ଭଗବାନ ଏକତ୍ରିତ ଅମରମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋର ଭକ୍ତ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଯିବେ ନାହିଁ।' ଅମରମାନେ ପୁନି କହିଲେ:
ଅମରାଃ ସ୍ଯୁସ୍ ତତୋ ଦେଵ ସର୍ଵଲୋକାଶ୍ ଚରାଚରାଃ ଅମର୍ତ୍ଯମର୍ତ୍ଯଭେଦୋ ଽଯଂ ନ ସ୍ଯାଦ୍ ଦେଵ ଜଗନ୍ମଯ
ତେଣୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଚଳନ୍ତି ଓ ଅଚଳ, ସମସ୍ତେ ଅମର ହେଇଯିବେ। ଏହି ମରଣଶୀଳ ଓ ଅମର ଭେଦ ରହିବ ନାହିଁ, ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସାର୍ଥ।
ପୁନର୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆହ ତାଞ୍ ଶଂଭୁଃ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ମମ ଭାଷିତମ୍ ମଦ୍ଭକ୍ତାନାଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଗୌତମୀମ୍ ଅନୁସେଵତାମ୍
ଶମ୍ଭୁ ପୁଣି ସେମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଯେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ଓ ଗୌତମୀକୁ ସେବନ କରନ୍ତି।'
ଵଯଂ ତୁ ସ୍ଵାମିନୋ ନିତ୍ଯଂ ନ ମୃତ୍ଯୁଃ ସ୍ଵାମ୍ଯମ୍ ଅର୍ହତି ଵାର୍ତ୍ତାପ୍ଯ୍ ଏଷାଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯା ଯମେନ ତୁ କଦାଚନ
ଆମେ ସଦା ପ୍ରଭୁ, ମୃତ୍ୟୁ କେବେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆଧିକାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯମ କେବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି ଖବର ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଆଧିଵ୍ଯାଧ୍ଯାଦିଭିର୍ ଜାତୁ କାର୍ଯୋ ନାଭିଭଵଃ କ୍ଵଚିତ୍ ଯେ ଶିଵଂ ଶରଣଂ ଯାତାସ୍ ତେ ମୁକ୍ତାସ୍ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ ଅପି
ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଯାନ୍ତି।
ସାନୁଗସ୍ଯ ଯମସ୍ଯାତୋ ନମସ୍ଯାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ ତଥେତ୍ଯ୍ ଊଚୁଃ ସୁରଗଣା ଦେଵଦେଵଂ ଶିଵଂ ପ୍ରତି
ତେଣୁ, ଯମଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଦେବଗଣ ଦେବଦେବ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତତଶ୍ ଚ ଭଗଵାନ୍ ନାଥୋ ନନ୍ଦିନଂ ପ୍ରାହ ଵାହନମ୍
ତାପରେ, ଭଗବାନ ପ୍ରଭୁ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ବାହନକୁ କହିଲେ।
ଗୌତମ୍ଯା ଉଦକେନ ତ୍ଵମ୍ ଅଭିଷିଞ୍ଚ ମୃତଂ ଯମମ୍
ଗୌତମୀ ନଦୀର ପାଣି ନେଇ, ତୁମେ ମୃତ ଯମଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କର।
ତତୋ ଯମାଦଯଃ ସର୍ଵେ ଅଭିଷିକ୍ତାସ୍ ତୁ ନନ୍ଦିନା ଉତ୍ଥିତାଶ୍ ଚ ସଜୀଵାସ୍ ତେ ଦକ୍ଷିଣାଶାଂ ତତୋ ଗତାଃ
ତାପରେ, ଯମଙ୍କ ସମସ୍ତ ସାଥୀମାନେ ନନ୍ଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ। ସେମାନେ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହେଇ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଉତ୍ତରେ ଗୌତମୀତୀରେ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦ୍ଯାଃ ସର୍ଵଦୈଵତାଃ ସ୍ଥିତା ଆସନ୍ ପୂଜଯନ୍ତୋ ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ଉତ୍ତର ତଟରେ, ଗୌତମୀ ନଦୀ ପାଖରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ରହି, ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ତତ୍ରାସନ୍ନ୍ ଅଯୁତାନ୍ଯ୍ ଅଷ୍ଟ ସହସ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଦଶ ତଥା ଷଟ୍ ଚ ସହସ୍ରାଣି ପୁନଃ ଷଟ୍ ଚ ତଥୈଵ ଚ
ସେଠାରେ ଅସୀ ହଜାର, ଚଉଦ ହଜାର, ପୁଣି ଛଅ ହଜାର ଏବଂ ଆଉ ଏକ ଛଅ ହଜାର ଥିଲେ।
ଷଡ୍ ଦକ୍ଷିଣେ ତଥା ତୀରେ ତୀର୍ଥାନାମ୍ ଅଯୁତତ୍ରଯମ୍ ପୁଣ୍ଯମ୍ ଆଖ୍ଯାନମ୍ ଏତଦ୍ ଧି ଶ୍ଵେତତୀର୍ଥସ୍ଯ ନାରଦ
ଦକ୍ଷିଣ ପାରେ ତିନି ହଜାର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି; ଏହି ହେଉଛି ଶ୍ୱେତତୀର୍ଥର ପବିତ୍ର କଥା, ନାରଦ।
ଯତ୍ରାସୌ ପତିତୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ ମୃତ୍ଯୁତୀର୍ଥଂ ତଦ୍ ଉଚ୍ଯତେ ତସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ସହସ୍ରଂ ଜୀଵତେ ସମାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଜେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେଠିକୁ 'ମୃତ୍ୟୁତୀର୍ଥ' ବୋଲାଯାଏ; ଏହାର କଥା କେବଳ ଶୁଣିଲେ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ ମିଳେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ଚ ଦାନଂ ଚ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ ଶ୍ରଵଣଂ ପଠନଂ ଚାପି ସ୍ମରଣଂ ଚ ମଲକ୍ଷଯମ୍ କରୋତି ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍
ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ ଓ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଶୁଣିବା, ପଢ଼ିବା ଓ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଳ ଦୂର ହୁଏ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ।
ଶୁକ୍ରତୀର୍ଥମ୍ ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିକରଂ ନୃଣାମ୍ ସର୍ଵପାପପ୍ରଶମନଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିନାଶନମ୍
ଏହାକୁ 'ଶୁକ୍ରତୀର୍ଥ' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ, ଏହା ଲୋକଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ରୋଗ ଦୂର କରେ।
ଅଙ୍ଗିରାଶ୍ ଚ ଭୃଗୁଶ୍ ଚୈଵ ଋଷୀ ପରମଧାର୍ମିକୌ ତଯୋଃ ପୁତ୍ରୌ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୌ ରୂପବୁଦ୍ଧିଵିଲାସିନୌ
ଅଙ୍ଗିରା ଓ ଭୃଗୁ, ଦୁହେଁ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମିକ ଋଷି, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ରୂପ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ଅତି ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଜୀଵଃ କଵିର୍ ଇତି ଖ୍ଯାତୌ ମାତାପିତ୍ରୋର୍ ଵଶେ ରତୌ ଉପନୀତୌ ସୁତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତରାଵ୍ ଊଚତୁର୍ ମିଥଃ
ସେମାନେ 'ଜୀବ' ଓ 'କବି' ବୋଲି ପରିଚିତ, ମା'ବାପାଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିଲେ; ପୁଅମାନେ ନିକଟକୁ ଆସିବାକୁ ଦେଖି, ମା'ବାପା ଏକାଉଁଠି ଆଲୋଚନା କଲେ।
ଆଵଯୋର୍ ଏକ ଏଵାସ୍ତୁ ଶାସ୍ତା ନିତ୍ଯଂ ଚ ପୁତ୍ରଯୋଃ ତସ୍ମାଦ୍ ଏକଃ ଶାସିତା ସ୍ଯାତ୍ ତିଷ୍ଠତ୍ଵ୍ ଏକୋ ଯଥାସୁଖମ୍
ଆମ ଦୁଇଟି ପୁଅ ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ଏକେ ଶିକ୍ଷକ ହେଉ; ତେଣୁ ଏକ ଜଣେ ଶିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆଉ ଜଣେ ସୁଖରେ ରୁହନ୍ତୁ।
ଏତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତତଃ ଶୀଘ୍ରମ୍ ଅଙ୍ଗିରାଃ ପ୍ରାହ ଭାର୍ଗଵମ୍ ଅଧ୍ଯାପଯିଷ୍ଯେ ସଦୃଶଂ ସୁଖଂ ତିଷ୍ଠତୁ ଭାର୍ଗଵଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଅଙ୍ଗିରା ତୁରନ୍ତ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ ପଢ଼ାଏବି; ଭାର୍ଗବ ସୁଖରେ ରୁହନ୍ତୁ।'
ଏତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଚାଙ୍ଗିରସୋ ଵାକ୍ଯଂ ଭୃଗୁକୁଲୋଦ୍ଵହଃ ତଥେତି ମତ୍ଵାଙ୍ଗିରସେ ଶୁକ୍ରଂ ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୃଗୁ 'ଏହି ଭଲ' ବୋଲି ଭାବି, ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।