ସ୍ମୃତ୍ଵା ସୁଵିସ୍ମିତୋ ଭୂତ୍ଵା ମମୈଵମ୍ ଅଭଵତ୍ ସୁଧୀଃ ଦେଯେଯଂ ଗୌତମାଯୈଵ ନାନ୍ଯଯୋଗ୍ଯା ଶୁଭାନନା
ଏହି ସବୁ ମନେପକାଇ, ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲି; ଏବଂ ଭାବିଲି: 'ଏହି ଶୁଭ ମୁହଁ ଥିବା ଝିଅଟିକୁ କେବଳ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ସେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।'
ତସ୍ମାଐ ଏଵ ତୁ ତାଂ ଦାସ୍ଯେ ତଥାପ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଅଚିନ୍ତଯମ୍ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ମତିର୍ ଧୈର୍ଯଂ ମଥିତଂ ବାଲଯାନଯା
ସେଠାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଝିଅଟିକୁ ଦେବି; ତଥାପି ଏହିପରି ଭାବିଲି: ଏହି କୁମାରୀ ଝିଅଟି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କର ମନ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି।
ଅହଲ୍ଯେତି ସୁରୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମଯା ଚ ଋଷିଭିସ୍ ତଦା ଦେଵାନ୍ ଋଷୀଂସ୍ ତଦା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମଯା ତତ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଉଚ୍ଚକୈଃ
ସେ ସମୟରେ ଦେବତା, ମୁଁ ଓ ଋଷିମାନେ ତାକୁ 'ଅହଲ୍ୟା' ବୋଲି ଡାକିଲୁ। ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଘୋଷଣା କଲି।
ତସ୍ମୈ ସା ଦୀଯତେ ସୁଭ୍ରୂର୍ ଯଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍ କୃତ୍ଵୋପତିଷ୍ଠତେ ପୂର୍ଵଂ ନ ଚାନ୍ଯସ୍ମୈ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ଶୁଭ ଭୃକ୍ତି ଧାରିଣୀ ଝିଅଟି, ଯିଏ ପ୍ୃଥିବୀକୁ ପ୍ରଥମେ ପରିକ୍ରମା କରି ଆସିବ, ସେଠିକୁ ଦିଆଯିବ; ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ସେ ପୁନିପୁନି ଚେଷ୍ଟା କରିଥାଉ।
ତତଃ ସର୍ଵେ ସୁରଗଣାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ମଯେରିତମ୍ ଅହଲ୍ଯାର୍ଥଂ ସୁରା ଜଗ୍ମୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେ
ମୋର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଅହଲ୍ୟା ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେଷୁ ସୁରସଂଘେଷୁ ଗୌତମୋ ଽପି ମୁନୀଶ୍ଵର ପ୍ରଯତ୍ନମ୍ ଅକରୋତ୍ କିଂଚିଦ୍ ଅହଲ୍ଯାର୍ଥମ୍ ଇମଂ ତଥା
ଦେବମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ଅହଲ୍ୟା ପାଇଁ କିଛି ଉଦ୍ୟମ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସୁରଭିଃ ସର୍ଵକାମଧୁକ୍ ଅର୍ଧପ୍ରସୂତା ହ୍ଯ୍ ଅଭଵତ୍ ତାଂ ଦଦର୍ଶ ସ ଗୌତମଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ସୁରଭି ଗାଈ ଅର୍ଧ ଜନ୍ମ ହେଉଥିଲା; ଗୌତମ ତାକୁ ଦେଖିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚକ୍ରେ ଇଯମ୍ ଉର୍ଵୀତି ସଂସ୍ମରନ୍ ଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ଚ ସୁରେଶସ୍ଯ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଅଥାକରୋତ୍
ଏହି ଗାଈ ହେଉଛି ପୃଥିବୀ ବୋଲି ମନେକରି, ସେ ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ; ତାପରେ ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ଚିହ୍ନକୁ ମଧ୍ୟ ପରିକ୍ରମା କଲେ।
ତଯୋଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ଗୌତମୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଚୈଵ ଦେଵାନାମ୍ ଏକଂ ଚାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକଥର ପରିକ୍ରମା କଲେ।
ନୈଵାଭଵଦ୍ ଭୁଵୋ ଗନ୍ତୁଃ ସଂଜାତଂ ଦ୍ଵିତଯଂ ମମ ଏଵଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ସ ମୁନିର୍ ମମାନ୍ତିକମ୍ ଅଥାଭ୍ଯଗାତ୍
ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଏହିପରି ନିଶ୍ଚିତ କରି, ସେ ମୁନି ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ନମସ୍କୃତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ଗୌତମୋ ମାଂ ମହାମତିଃ କମଲାସନ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନ୍ ନମସ୍ ତେ ଽସ୍ତୁ ପୁନଃ ପୁନଃ
ନମସ୍କାର କରି, ଜ୍ଞାନୀ ଗୌତମ ମୋତେ କହିଲେ: 'ପଦ୍ମାସନ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରେ।'
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମଯେଯଂ ଵସୁଧାଖିଲା ଯଦ୍ ଅତ୍ର ଯୁକ୍ତଂ ଦେଵେଶ ଜାନୀତେ ତଦ୍ ଭଵାନ୍ ସ୍ଵଯମ୍
ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଛି; ଏଠିରେ ଯାହା ଉଚିତ, ଦେବତାମାନ୍ୟ, ତାହା ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ଜାଣନ୍ତି।
ମଯା ତୁ ଧ୍ଯାନଯୋଗେନ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗୌତମମ୍ ଅବ୍ରଵମ୍ ତଵୈଵ ଦୀଯତେ ସୁଭ୍ରୂଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଇଦଂ କୃତମ୍
ମୁଁ ଧ୍ୟାନ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ବୁଝିଲି, ହେ ଗୌତମ, ଏବଂ କହିଲି: 'ଏହି ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିଅଳି ଝିଅକୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି; ଏହି ପରିକ୍ରମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।'
ଧର୍ମଂ ଜାନୀହି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଦୁର୍ଜ୍ଞେଯଂ ନିଗମୈର୍ ଅପି ଅର୍ଧପ୍ରସୂତା ସୁରଭିଃ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀ ମହୀ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣ, ହେ ବିଦ୍ୱାନ ଋଷି, ଏହା ବେଦ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା କଠିନ; ସୁରଭି ଅର୍ଦ୍ଧ ଜନ୍ମା, ସେହି ସାତ ଦ୍ୱୀପ ଥିବା ପୃଥିବୀ।
କୃତା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ତସ୍ଯାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ସା କୃତା ଭଵେତ୍ ଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ତଦ୍ ଏଵ ଫଲମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍
ସେହି ପୃଥିବୀର ପରିକ୍ରମା କରାଯାଇଛି; ଲିଙ୍ଗର ପରିକ୍ରମା କଲେ, ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
ତସ୍ମାତ୍ ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ମୁନେ ଗୌତମ ସୁଵ୍ରତ ତୁଷ୍ଟୋ ଽହଂ ତଵ ଧୈର୍ଯେଣ ଜ୍ଞାନେନ ତପସା ତଥା
ସେଥିପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ହେ ଗୌତମ, ନିଷ୍ଠାବାନ ମୁନି, ତୁମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦେଖି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ।
ଦତ୍ତେଯମ୍ ଋଷିଶାର୍ଦୂଲ କନ୍ଯା ଲୋକଵରା ମଯା ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵାହଂ ଗୌତମାଯ ଅହଲ୍ଯାମ୍ ଅଦଦାଂ ମୁନେ
ଏହି ଝିଅକୁ, ହେ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଦେଉଛି; ଏଭଳି କହି, ମୁଁ ଅହଲ୍ୟାକୁ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେଲି।
ଜାତେ ଵିଵାହେ ତେ ଦେଵାଃ କୃତ୍ଵେଲାଯାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଶନୈଃ ଶନୈର୍ ଅଥାଗତ୍ଯ ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ
ତୁମର ବିବାହ ହେବାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ସମୟ ଆସି, ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ପରିକ୍ରମା ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଗୌତମମ୍ ଅହଲ୍ଯାଂ ଚ ଦାଂପତ୍ଯଂ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନମ୍ ତେ ଚାଗତ୍ଯାଥ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଵିସ୍ମିତାଶ୍ ଚାଭଵନ୍ ସୁରାଃ
ସେମାନେ ଗୌତମ ଓ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ, ଯାଁକର ସଂଯୋଗ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଥିଲା, ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଅତିକ୍ରାନ୍ତେ ଵିଵାହେ ତୁ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଦିଵଂ ଯଯୁଃ ସମତ୍ସରଃ ଶଚୀଭର୍ତା ତାମ୍ ଈକ୍ଷ୍ଯ ଚ ଦିଵଂ ଯଯୌ
ବିବାହ ସମାପ୍ତ ହେଲାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ; ଏବଂ ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରୀତମନାସ୍ ତସ୍ମୈ ଗୌତମାଯ ମହାତ୍ମନେ ପ୍ରାଦାଂ ବ୍ରହ୍ମଗିରିଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦଂ ଶୁଭମ୍
ତାପରେ, ମୋ ମନ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ମୁଁ ମହାତ୍ମା ଗୌତମଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଗିରି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଶୁଭ ସ୍ଥାନ, ଦେଲି।
ଅହଲ୍ଯାଯାଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ରେମେ ତତ୍ର ସ ଗୌତମଃ ଗୌତମସ୍ଯ କଥାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶକ୍ରସ୍ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ସେଠାରେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ଅହଲ୍ୟା ସହ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଗୌତମଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ କଥା ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗରେ—
ତମ୍ ଆଶ୍ରମଂ ତଂ ଚ ମୁନିଂ ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାମ୍ ଅନିନ୍ଦିତାମ୍ ଭୂତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଵେଷେଣ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ ଆଗାଚ୍ ଛତକ୍ରତୁଃ
ସେ ଆଶ୍ରମ, ସେ ମୁନି ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିର୍ମଳ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆସିଲେ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଵନଂ ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଂ ଚ ଵିଭଵଂ ତଥା ପାପୀଯସୀଂ ମତିଂ କୃତ୍ଵା ଅହଲ୍ଯାଂ ସମୁଦୈକ୍ଷତ
ସେ ତାଙ୍କ ଘର, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ସମ୍ପଦ ଦେଖି, ମନରେ ଖରାପ ଭାବ ନେଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଅହଲ୍ୟାକୁ ତକିଲେ।
ନାତ୍ମାନଂ ନ ପରଂ ଦେଶଂ କାଲଂ ଶାପାଦ୍ ଋଷେର୍ ଭଯମ୍ ନ ବୁବୋଧ ତଦା ଵତ୍ସ କାମାକୃଷ୍ଟଃ ଶତକ୍ରତୁଃ
ସେତେବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର କାମେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ନିଜକୁ, ଅନ୍ୟକୁ, ସ୍ଥାନକୁ, ସମୟକୁ, ଋଷିଙ୍କ ଶାପକୁ କିଛି ମନେ କଲେ ନାହିଁ, ହେ ପୁଅ।
ତଦ୍ଧ୍ଯାନପରମୋ ନିତ୍ଯଂ ସୁରରାଜ୍ଯେନ ଗର୍ଵିତଃ ସଂତପ୍ତାଙ୍ଗଃ କଥଂ କୁର୍ଯାଂ ପ୍ରଵେଶୋ ମେ କଥଂ ଭଵେତ୍
ସେ ସଦା ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅହଂକାରୀ, ଦେହ ଜଳିଉଠି, ଚିନ୍ତା କଲେ: 'କିପରି ପ୍ରବେଶ କରିବି? କିପରି ସମ୍ଭବ?'
ଏଵଂ ଵସନ୍ ଵିପ୍ରରୂପୋ ନାନ୍ତରଂ ତ୍ଵ୍ ଅଧ୍ଯଗଚ୍ଛତ ସ କଦାଚିନ୍ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଃ କୃତ୍ଵା ପୌର୍ଵାହ୍ଣିକୀଂ କ୍ରିଯାମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ରହି, ସେ କୌଣସି ସୁଯୋଗ ମିଳିଲାନି; କିନ୍ତୁ ଏକଦିନ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ଗୌତମ ପୂର୍ବାହ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି—
ସହିତୋ ଗୌତମଃ ଶିଷ୍ଯୈର୍ ନିର୍ଗତଶ୍ ଚାଶ୍ରମାଦ୍ ବହିଃ ଆଶ୍ରମଂ ଗୌତମୀଂ ଵିପ୍ରାନ୍ ଧାନ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଗୌତମ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହ ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରିଗଲେ; ଆଶ୍ରମ, ଗୌତମୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଧାନ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଗତୋ ମୁନିଵର ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ ତଂ ସମୁଦୈକ୍ଷତ ଇଦମ୍ ଅନ୍ତରମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଚକ୍ରେ କାର୍ଯଂ ମନଃପ୍ରିଯମ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଅବସର ଦେଖିଲେ; 'ଏହି ସୁଯୋଗ' ବୋଲି ଭାବି, ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ।
ରୂପଂ କୃତ୍ଵା ଗୌତମସ୍ଯ ପ୍ରିଯେପ୍ସୁଃ ସ ଶତକ୍ରତୁଃ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗୀମ୍ ଅହଲ୍ଯାଂ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଗୌତମଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସୁଖ ଚାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ଅହଲ୍ୟାକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।