ତାସାମ୍ ଏକାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମାଂ ନିର୍ମମେ ଶୁଭଲକ୍ଷଣାମ୍ ତାଂ ବାଲାଂ ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପଗୁଣାନ୍ଵିତାମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ଏକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା କନ୍ୟାକୁ ତିଆରି କଲି; ସେ ବାଳା, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଶୋଭାପ୍ରଦ, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
କୋ ଵାସ୍ଯାଃ ପୋଷଣେ ଶକ୍ତ ଇତି ମେ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଆଵିଶତ୍ ନ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ସୁରାଣାଂ ଚ ନ ମୁନୀନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ମୋ ମନରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଆସିଲା—କିଏ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିପାରିବ? ଦାନବ, ଦେବତା କିମ୍ବା ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯାଃ ପୋଷଣେ ଶକ୍ତିର୍ ଇତି ମେ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଅନ୍ଵଭୂତ୍ ଗୁଣଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ଵିପ୍ରାଯ ତପୋଯୁକ୍ତାଯ ଧୀମତେ
ମୋ ମନରେ ଏହି ଭାବ ଆସିଲା—ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବାକୁ କେହି ସମର୍ଥ ନାହାନ୍ତି, କେବଳ ଗୁଣରେ ପ୍ରଥମ, ତପସ୍ୟା ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ନିପୁଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ୟତୀତ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତାଯ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗଵେଦିନେ ଗୌତମାଯ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞାମ୍ ଅଦଦାଂ ପୋଷଣାଯ ତାମ୍
ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନୀ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ଗୌତମଙ୍କୁ ମୁଁ ତାଙ୍କ ପୋଷଣ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲି।
ପାଲଯସ୍ଵ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାଵଦ୍ ଆପ୍ସ୍ଯତି ଯୌଵନମ୍ ଯୌଵନସ୍ଥାଂ ପୁନଃ ସାଧ୍ଵୀମ୍ ଆନଯେଥା ମମାନ୍ତିକମ୍
ମୁନିମାନ୍ୟ, ତୁମେ ଏହି ଝିଅଟିକୁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଯୁବତୀ ହେଉନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଯୁବତୀ ହେବ, ସେତେବେଳେ ଏହି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଝିଅଟିକୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣିଦେ।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଗୌତମାଯ ପ୍ରାଦାଂ କନ୍ଯାଂ ସୁମଧ୍ଯମାମ୍ ତାମ୍ ଆଦାଯ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସା ହତକଲ୍ମଷଃ
ଏହିପରି କହି, ମୁଁ ଗୌତମଙ୍କୁ ସେଇ ସୁନ୍ଦର ଶରୀର ଧାରିଣୀ ଝିଅଟିକୁ ଦେଲି। ତାଙ୍କୁ ନେଇ, ତପସ୍ୟାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ଚାଲିଗଲେ।
ତାଂ ପୋଷଯିତ୍ଵା ଵିଧିଵଦ୍ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ମମାନ୍ତିକମ୍ ନିର୍ଵିକାରୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ହ୍ଯ୍ ଅହଲ୍ଯାମ୍ ଆନଯତ୍ ତଦା
ସେଉଁଠି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଝିଅଟିକୁ ପାଳନା କରି, ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ମନରେ କୌଣସି ଭେଦ ନ ରଖି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ତାହାକୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣିଦେଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ଶକ୍ରାଗ୍ନିଵରୁଣାଦଯଃ ମମ ଦେଯା ସୁରେଶାନ ଇତ୍ଯ୍ ଊଚୁସ୍ ତେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍
ସେଉଁଠି ତାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ମୋତେ ଏକେକ ଭାବରେ କହିଲେ, 'ଦେବତାମାନ୍ୟ, ଏହିଝିଅଟିକୁ ମୋତେ ଦିଅ।'
ତଥୈଵ ମୁନଯଃ ସାଧ୍ଯା ଦାନଵା ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସାଃ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଆଗତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କନ୍ଯାର୍ଥମ୍ ଅଥ ସଂଗତାନ୍
ଏହିପରି ମୁନି, ସାଧ୍ୟ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଝିଅ ପାଇଁ ଏକଠା ହୋଇ ଆସିଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତୁ ଵିଶେଷେଣ ମହାଂଶ୍ ଚାଭୂତ୍ ତଦା ଗ୍ରହଃ ଗୌତମସ୍ଯ ତୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯଂ ଧୈର୍ଯମ୍ ଏଵ ଚ
ତା'ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷକରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଭିତରେ ବଡ଼ ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମିଲା; କିନ୍ତୁ ଗୌତମଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ, ଗଭୀରତା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।
ସ୍ମୃତ୍ଵା ସୁଵିସ୍ମିତୋ ଭୂତ୍ଵା ମମୈଵମ୍ ଅଭଵତ୍ ସୁଧୀଃ ଦେଯେଯଂ ଗୌତମାଯୈଵ ନାନ୍ଯଯୋଗ୍ଯା ଶୁଭାନନା
ଏହି ସବୁ ମନେପକାଇ, ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲି; ଏବଂ ଭାବିଲି: 'ଏହି ଶୁଭ ମୁହଁ ଥିବା ଝିଅଟିକୁ କେବଳ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ସେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।'
ତସ୍ମାଐ ଏଵ ତୁ ତାଂ ଦାସ୍ଯେ ତଥାପ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଅଚିନ୍ତଯମ୍ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ମତିର୍ ଧୈର୍ଯଂ ମଥିତଂ ବାଲଯାନଯା
ସେଠାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଝିଅଟିକୁ ଦେବି; ତଥାପି ଏହିପରି ଭାବିଲି: ଏହି କୁମାରୀ ଝିଅଟି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କର ମନ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି।
ଅହଲ୍ଯେତି ସୁରୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମଯା ଚ ଋଷିଭିସ୍ ତଦା ଦେଵାନ୍ ଋଷୀଂସ୍ ତଦା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ମଯା ତତ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଉଚ୍ଚକୈଃ
ସେ ସମୟରେ ଦେବତା, ମୁଁ ଓ ଋଷିମାନେ ତାକୁ 'ଅହଲ୍ୟା' ବୋଲି ଡାକିଲୁ। ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଘୋଷଣା କଲି।
ତସ୍ମୈ ସା ଦୀଯତେ ସୁଭ୍ରୂର୍ ଯଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାମ୍ କୃତ୍ଵୋପତିଷ୍ଠତେ ପୂର୍ଵଂ ନ ଚାନ୍ଯସ୍ମୈ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ଶୁଭ ଭୃକ୍ତି ଧାରିଣୀ ଝିଅଟି, ଯିଏ ପ୍ୃଥିବୀକୁ ପ୍ରଥମେ ପରିକ୍ରମା କରି ଆସିବ, ସେଠିକୁ ଦିଆଯିବ; ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ସେ ପୁନିପୁନି ଚେଷ୍ଟା କରିଥାଉ।
ତତଃ ସର୍ଵେ ସୁରଗଣାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ମଯେରିତମ୍ ଅହଲ୍ଯାର୍ଥଂ ସୁରା ଜଗ୍ମୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେ
ମୋର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଅହଲ୍ୟା ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗତେଷୁ ସୁରସଂଘେଷୁ ଗୌତମୋ ଽପି ମୁନୀଶ୍ଵର ପ୍ରଯତ୍ନମ୍ ଅକରୋତ୍ କିଂଚିଦ୍ ଅହଲ୍ଯାର୍ଥମ୍ ଇମଂ ତଥା
ଦେବମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ଅହଲ୍ୟା ପାଇଁ କିଛି ଉଦ୍ୟମ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସୁରଭିଃ ସର୍ଵକାମଧୁକ୍ ଅର୍ଧପ୍ରସୂତା ହ୍ଯ୍ ଅଭଵତ୍ ତାଂ ଦଦର୍ଶ ସ ଗୌତମଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ସୁରଭି ଗାଈ ଅର୍ଧ ଜନ୍ମ ହେଉଥିଲା; ଗୌତମ ତାକୁ ଦେଖିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚକ୍ରେ ଇଯମ୍ ଉର୍ଵୀତି ସଂସ୍ମରନ୍ ଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ଚ ସୁରେଶସ୍ଯ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଅଥାକରୋତ୍
ଏହି ଗାଈ ହେଉଛି ପୃଥିବୀ ବୋଲି ମନେକରି, ସେ ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ; ତାପରେ ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ଚିହ୍ନକୁ ମଧ୍ୟ ପରିକ୍ରମା କଲେ।
ତଯୋଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ଗୌତମୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଚୈଵ ଦେଵାନାମ୍ ଏକଂ ଚାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକଥର ପରିକ୍ରମା କଲେ।
ନୈଵାଭଵଦ୍ ଭୁଵୋ ଗନ୍ତୁଃ ସଂଜାତଂ ଦ୍ଵିତଯଂ ମମ ଏଵଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ସ ମୁନିର୍ ମମାନ୍ତିକମ୍ ଅଥାଭ୍ଯଗାତ୍
ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଏହିପରି ନିଶ୍ଚିତ କରି, ସେ ମୁନି ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
ନମସ୍କୃତ୍ଵାବ୍ରଵୀଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ଗୌତମୋ ମାଂ ମହାମତିଃ କମଲାସନ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମନ୍ ନମସ୍ ତେ ଽସ୍ତୁ ପୁନଃ ପୁନଃ
ନମସ୍କାର କରି, ଜ୍ଞାନୀ ଗୌତମ ମୋତେ କହିଲେ: 'ପଦ୍ମାସନ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରେ।'
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମଯେଯଂ ଵସୁଧାଖିଲା ଯଦ୍ ଅତ୍ର ଯୁକ୍ତଂ ଦେଵେଶ ଜାନୀତେ ତଦ୍ ଭଵାନ୍ ସ୍ଵଯମ୍
ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଛି; ଏଠିରେ ଯାହା ଉଚିତ, ଦେବତାମାନ୍ୟ, ତାହା ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ଜାଣନ୍ତି।
ମଯା ତୁ ଧ୍ଯାନଯୋଗେନ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗୌତମମ୍ ଅବ୍ରଵମ୍ ତଵୈଵ ଦୀଯତେ ସୁଭ୍ରୂଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଇଦଂ କୃତମ୍
ମୁଁ ଧ୍ୟାନ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ବୁଝିଲି, ହେ ଗୌତମ, ଏବଂ କହିଲି: 'ଏହି ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିଅଳି ଝିଅକୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି; ଏହି ପରିକ୍ରମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।'
ଧର୍ମଂ ଜାନୀହି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଦୁର୍ଜ୍ଞେଯଂ ନିଗମୈର୍ ଅପି ଅର୍ଧପ୍ରସୂତା ସୁରଭିଃ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀ ମହୀ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣ, ହେ ବିଦ୍ୱାନ ଋଷି, ଏହା ବେଦ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା କଠିନ; ସୁରଭି ଅର୍ଦ୍ଧ ଜନ୍ମା, ସେହି ସାତ ଦ୍ୱୀପ ଥିବା ପୃଥିବୀ।
କୃତା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ତସ୍ଯାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ସା କୃତା ଭଵେତ୍ ଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ତଦ୍ ଏଵ ଫଲମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍
ସେହି ପୃଥିବୀର ପରିକ୍ରମା କରାଯାଇଛି; ଲିଙ୍ଗର ପରିକ୍ରମା କଲେ, ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
ତସ୍ମାତ୍ ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ମୁନେ ଗୌତମ ସୁଵ୍ରତ ତୁଷ୍ଟୋ ଽହଂ ତଵ ଧୈର୍ଯେଣ ଜ୍ଞାନେନ ତପସା ତଥା
ସେଥିପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ହେ ଗୌତମ, ନିଷ୍ଠାବାନ ମୁନି, ତୁମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦେଖି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ।
ଦତ୍ତେଯମ୍ ଋଷିଶାର୍ଦୂଲ କନ୍ଯା ଲୋକଵରା ମଯା ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵାହଂ ଗୌତମାଯ ଅହଲ୍ଯାମ୍ ଅଦଦାଂ ମୁନେ
ଏହି ଝିଅକୁ, ହେ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଦେଉଛି; ଏଭଳି କହି, ମୁଁ ଅହଲ୍ୟାକୁ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେଲି।
ଜାତେ ଵିଵାହେ ତେ ଦେଵାଃ କୃତ୍ଵେଲାଯାଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଶନୈଃ ଶନୈର୍ ଅଥାଗତ୍ଯ ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ
ତୁମର ବିବାହ ହେବାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ସମୟ ଆସି, ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ପରିକ୍ରମା ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଗୌତମମ୍ ଅହଲ୍ଯାଂ ଚ ଦାଂପତ୍ଯଂ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନମ୍ ତେ ଚାଗତ୍ଯାଥ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଵିସ୍ମିତାଶ୍ ଚାଭଵନ୍ ସୁରାଃ
ସେମାନେ ଗୌତମ ଓ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ, ଯାଁକର ସଂଯୋଗ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଥିଲା, ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଅତିକ୍ରାନ୍ତେ ଵିଵାହେ ତୁ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଦିଵଂ ଯଯୁଃ ସମତ୍ସରଃ ଶଚୀଭର୍ତା ତାମ୍ ଈକ୍ଷ୍ଯ ଚ ଦିଵଂ ଯଯୌ
ବିବାହ ସମାପ୍ତ ହେଲାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ; ଏବଂ ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।