ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ ତସ୍ଯାଃ ଶକ୍ରଃ ସୁରଵରେଶ୍ଵରଃ ଆଦିଦେଶାବଲାଂ କ୍ଷାମାଂ ସତ୍କୃତ୍ଯ ଗଣିକାଂ ତଥା
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଶକ୍ର, ସେ ଶୁଣ୍ଡରୀ, କ୍ଷୀଣାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଦରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
ଗଣିକେ ଗଚ୍ଛ ମେ କାର୍ଯଂ କୁରୁ ସୁନ୍ଦରି ମା ଚିରମ୍ କୃତକୃତ୍ଯାଗତା ଭୂଯୋ ଵଲ୍ଲଭା ମେ ଯଥା ଶଚୀ
ହେ ବେଶ୍ୟା, ମୋର କାମ କରିଦେଉ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ବିଳମ୍ବ କରନି। କାମ ସଫଳ କରି ଫେରିଆସ, ତୁମେ ମୋତେ ଶଚୀ ପରି ପ୍ରିୟ ହେବ।
ଇତ୍ଯ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ଵଚଃ ଶକ୍ରାଦ୍ ଉତ୍ପତ୍ଯ ଗଣିକା ଦିଶଃ କ୍ଷଣେନ ଯମସାଂନିଧ୍ଯମ୍ ଆଯାତା ଚାରୁରୂପିଣୀ
ଶକ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ଗଣିକା ତୁରନ୍ତି ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଉଡ଼ି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯମଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଚମକୁଥିବା ରୂପରେ ପହଞ୍ଚିଗଲା।
ଯମାନ୍ତିକମ୍ ଅନୁପ୍ରାପ୍ତା ଦ୍ଯୋତଯନ୍ତୀ ଦିଶୋ ଦଶ ସଲୀଲଂ ଲଲିତଂ ବାଲା ଜଗୌ ହିନ୍ଦୋଲକଙ୍କଲମ୍
ଯମଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଚମକାଇଲା; ଶିଶୁଳି ଭାବରେ ମନୋହର ଭାବେ ହିନ୍ଦୋଳ ରାଗ ଗାଇଲା।
ତତଶ୍ ଚଚାଲ କାଲସ୍ଯ ମନୋ ଲୋଲଂ ଚଲାଚଲମ୍ ଅଥୋନ୍ମୀଲ୍ଯ ଯମୋ ନେତ୍ରେ କାମପାଵକପୂରିତେ
ତାପରେ କାଳଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଲା, ଏପଟେ ସେପଟେ ଭାସିଗଲା; ଯମ ଦୁଇ ଆଖି ଖୋଲିଲେ, ତାହାରେ କାମନାର ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳିଥିଲା।
ତସ୍ଯାଂ ଵ୍ଯାପାରଯାମ୍ ଆସ ଶ୍ରେଯଃଶତ୍ରୌ ମହାମୁନେ ତତୋ ଵିଲୀଯ ସା ସଦ୍ଯଃ ସରିତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅଗମତ୍ ତଦା
ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଲିପ୍ତ ହେଲେ, ହେ ମହାମୁନି, ଯଦିଓ ସେ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ, ମଙ୍ଗଳ ଲାଗି; ତାପରେ ସେ ତୁରନ୍ତି ଲୟ ହୋଇ ଏକ ନଦୀ ହେଇଗଲେ।
ଗୌତମ୍ଯାଂ ତୁ ସମାଗମ୍ଯ ଗଣିକାଗଣକିଂକରୈଃ ଗୀଯମାନା ଗତା ସ୍ଵର୍ଗେ ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵତଃ
ଗୌତମୀ ନଦୀ କୂଳରେ ତାଙ୍କର ସହଚରୀମାନେ ଓ ଗାୟକମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଗାନ ଶୁଣିବା ସମୟରେ ସେ ଗଣିକା, ସେହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ।
ଗଚ୍ଛନ୍ତୀଂ ଗଣିକାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିମାନସ୍ଥାଂ ଦିଵଂ ପ୍ରତି ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କାଲସ୍ ତରଲଲୋଚନଃ ଅଥାଦିତ୍ଯେନ ଚାଗତ୍ଯ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତୋ ଯମସ୍ ତଦା
ସେଇ ଗଣିକାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସହଚରୀମାନେ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା କାଳ ବଡ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସି, ଯମଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।
କୁରୁ ପୁତ୍ର ନିଜଂ କର୍ମ ପ୍ରଜାନାଂ ତ୍ଵଂ ପରିକ୍ଷଯମ୍ ପଶ୍ଯ ଵାତଂ ସଦା ଵାନ୍ତଂ ସୃଜନ୍ତଂ ଵେଧସଂ ପ୍ରଜାଃ ପର୍ଯଟନ୍ତଂ ତ୍ରିଲୋକୀଂ ମାଂ ଵହନ୍ତୀଂ ଵସୁଧାଂ ପ୍ରଜାଃ
ମୁଁ କହୁଛି, ପୁଅ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର। ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ ଦେଖିବା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁମର। ଦେଖ, ବାତାସ ସଦା ବହୁଛି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି; ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଲୋକମାନେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ବୋହି ରହିଛି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯମୋ ଵାକ୍ଯଂ ପିତୁର୍ ଵଚନମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଯମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଏତନ୍ ନ ଗର୍ହିତଂ କର୍ମ କୁର୍ଯାମ୍ ଅହମ୍ ଇଦଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ କର୍ମଣ୍ଯ୍ ଅସ୍ମିନ୍ ମହାକ୍ରୂରେ ସମାଦେଷ୍ଟୁଂ ନ ଵାର୍ହସି
ଏହି କାମ କୌଣସି ଦୋଷର କାମ ନୁହେଁ; ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହା କରିବି। ଏପରି କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ତଦ୍ ଵାକ୍ଯଂ ଭାନୁର୍ ଵଚନମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍ କିଂ ନାମ ଗର୍ହିତଂ କର୍ମ ତଵ କର୍ତୁମ୍ ଅଲଂ ଯମ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଯମ, ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି କାମ ଅପରାଧ ହେବ କି?
କିଂ ନ ଦୃଷ୍ଟା ତ୍ଵଯା ଯାନ୍ତୀ ଗଣିକା ଗଣକିଂକରୈଃ ଗୀଯମାନା ଦିଵଂ ସଦ୍ଯୋ ଗୌତମୀତୋଯମ୍ ଆପ୍ଲୁତା
ଗଣିକା ତାଙ୍କର ସହଚରୀମାନେ ସହିତ ଗାନ ଶୁଣି, ଗୌତମୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ସିଧାସଳଖ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଥିବାକୁ ତୁମେ ଦେଖିନଥିଲେ କି?
ତ୍ଵଯା ଚାତ୍ର ତପସ୍ ତୀଵ୍ରଂ କୃତଂ ପୁତ୍ର ସୁଦୁଷ୍କରମ୍ ନୈଵାନ୍ତଂ ତସ୍ଯ ପଶ୍ଯାମି ତସ୍ମାଦ୍ ଗଚ୍ଛ ନିଜଂ ପୁରମ୍
ପୁଅ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରିଛ, ତାହାର ଶେଷ ମୁଁ ଦେଖୁନି। ତେଣୁ, ଏବେ ତୁମେ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଯାଅ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଭାନୁସ୍ ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଗତୋ ଦିଵମ୍ ଯମୋ ଽପି ସଂଗମେ ସ୍ନାତ୍ଵା ତତୋ ନିଜପୁରଂ ଯଯୌ
ଏଭଳି କହି, ପୂଜ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; ଯମ ମଧ୍ୟ ସଂଗମରେ ସ୍ନାନ କରି, ତାଙ୍କର ନିଜ ସହରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଭୂତହାପି ତତଃ ଶଙ୍କାଂ ତତ୍ଯାଜ ଚ ମହାମୁନେ ତଥା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯମଂ ଯାନ୍ତଂ ଚକ୍ରେ ଚକ୍ରଂ ପ୍ରଯାଣକମ୍
ଏହା ପରେ, ଭୂତମାନେ ଯିଏ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ବଡ ମୁନି, ସନ୍ଦେହ ଛାଡିଦେଲେ। ଯମଙ୍କୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ରକୁ ଗତି ଦେଲେ।
ଭଗଵାନ୍ ଯତ୍ର ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତଃ ଇତି ଯଃ ଶୃଣୁଯାନ୍ ମର୍ତ୍ଯଃ ପଠେଦ୍ ଵାପି ସମାହିତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ପୂଜ୍ୟ ଗୋବିନ୍ଦ, ବନମାଳା ପିନ୍ଧି ରହନ୍ତି—ଏହି କଥା କିଏ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ,
ଆପଦସ୍ ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯନ୍ତି ଦୀର୍ଘମ୍ ଆଯୁର୍ ଅଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂରିଯାଏ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଅହଲ୍ଯାସଂଗମଂ ଚେହ ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପାଵନମ୍ ଶୃଣୁ ସମ୍ଯଙ୍ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ର ଵୃତ୍ତମ୍ ଇଦଂ ଯଥା
ଏଠି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନି ଲୋକ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ସଂଗମ ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ତାହା ଭଲଭାବେ ଶୁଣ।
କୌତୁକେନାତିମହତା ମଯା ପୂର୍ଵଂ ମୁନୀଶ୍ଵର ସୃଷ୍ଟା କନ୍ଯା ବହୁଵିଧା ରୂପଵତ୍ଯୋ ଗୁଣାନ୍ଵିତାଃ
ବଡ ଆଗ୍ରହରେ, ହେ ମୁନୀଶ୍ୱର, ପୂର୍ବେ ମୁଁ ବହୁ ରୂପ ଓ ଗୁଣ ଥିବା ଅନେକ କନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି।
ତାସାମ୍ ଏକାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମାଂ ନିର୍ମମେ ଶୁଭଲକ୍ଷଣାମ୍ ତାଂ ବାଲାଂ ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପଗୁଣାନ୍ଵିତାମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ଏକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା କନ୍ୟାକୁ ତିଆରି କଲି; ସେ ବାଳା, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଶୋଭାପ୍ରଦ, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
କୋ ଵାସ୍ଯାଃ ପୋଷଣେ ଶକ୍ତ ଇତି ମେ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଆଵିଶତ୍ ନ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ସୁରାଣାଂ ଚ ନ ମୁନୀନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ମୋ ମନରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଆସିଲା—କିଏ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିପାରିବ? ଦାନବ, ଦେବତା କିମ୍ବା ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯାଃ ପୋଷଣେ ଶକ୍ତିର୍ ଇତି ମେ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଅନ୍ଵଭୂତ୍ ଗୁଣଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ଵିପ୍ରାଯ ତପୋଯୁକ୍ତାଯ ଧୀମତେ
ମୋ ମନରେ ଏହି ଭାବ ଆସିଲା—ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବାକୁ କେହି ସମର୍ଥ ନାହାନ୍ତି, କେବଳ ଗୁଣରେ ପ୍ରଥମ, ତପସ୍ୟା ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ନିପୁଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ୟତୀତ।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତାଯ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗଵେଦିନେ ଗୌତମାଯ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞାମ୍ ଅଦଦାଂ ପୋଷଣାଯ ତାମ୍
ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନୀ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ ଗୌତମଙ୍କୁ ମୁଁ ତାଙ୍କ ପୋଷଣ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲି।
ପାଲଯସ୍ଵ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାଵଦ୍ ଆପ୍ସ୍ଯତି ଯୌଵନମ୍ ଯୌଵନସ୍ଥାଂ ପୁନଃ ସାଧ୍ଵୀମ୍ ଆନଯେଥା ମମାନ୍ତିକମ୍
ମୁନିମାନ୍ୟ, ତୁମେ ଏହି ଝିଅଟିକୁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଯୁବତୀ ହେଉନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଯୁବତୀ ହେବ, ସେତେବେଳେ ଏହି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଝିଅଟିକୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣିଦେ।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଗୌତମାଯ ପ୍ରାଦାଂ କନ୍ଯାଂ ସୁମଧ୍ଯମାମ୍ ତାମ୍ ଆଦାଯ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସା ହତକଲ୍ମଷଃ
ଏହିପରି କହି, ମୁଁ ଗୌତମଙ୍କୁ ସେଇ ସୁନ୍ଦର ଶରୀର ଧାରିଣୀ ଝିଅଟିକୁ ଦେଲି। ତାଙ୍କୁ ନେଇ, ତପସ୍ୟାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ଚାଲିଗଲେ।
ତାଂ ପୋଷଯିତ୍ଵା ଵିଧିଵଦ୍ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ମମାନ୍ତିକମ୍ ନିର୍ଵିକାରୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ହ୍ଯ୍ ଅହଲ୍ଯାମ୍ ଆନଯତ୍ ତଦା
ସେଉଁଠି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଝିଅଟିକୁ ପାଳନା କରି, ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ମନରେ କୌଣସି ଭେଦ ନ ରଖି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ ତାହାକୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣିଦେଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ଶକ୍ରାଗ୍ନିଵରୁଣାଦଯଃ ମମ ଦେଯା ସୁରେଶାନ ଇତ୍ଯ୍ ଊଚୁସ୍ ତେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍
ସେଉଁଠି ତାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ମୋତେ ଏକେକ ଭାବରେ କହିଲେ, 'ଦେବତାମାନ୍ୟ, ଏହିଝିଅଟିକୁ ମୋତେ ଦିଅ।'
ତଥୈଵ ମୁନଯଃ ସାଧ୍ଯା ଦାନଵା ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସାଃ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଆଗତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କନ୍ଯାର୍ଥମ୍ ଅଥ ସଂଗତାନ୍
ଏହିପରି ମୁନି, ସାଧ୍ୟ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଝିଅ ପାଇଁ ଏକଠା ହୋଇ ଆସିଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତୁ ଵିଶେଷେଣ ମହାଂଶ୍ ଚାଭୂତ୍ ତଦା ଗ୍ରହଃ ଗୌତମସ୍ଯ ତୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯଂ ଧୈର୍ଯମ୍ ଏଵ ଚ
ତା'ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷକରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଭିତରେ ବଡ଼ ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମିଲା; କିନ୍ତୁ ଗୌତମଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ, ଗଭୀରତା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।