ନାଭାଗରିଷ୍ଟପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଵୈଶ୍ଯୌ ବ୍ରାହ୍ମଣତାଂ ଗତୌ କରୂଷସ୍ଯ ତୁ କାରୂଷାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ
ନାଭାଗ ଓ ଅରିଷ୍ଟଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ବଣିକ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ। କରୂଷଙ୍କ ସନ୍ତାନ କାରୂଷମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଥିଲେ।
ପୃଷଧ୍ରୋ ହିଂସଯିତ୍ଵା ତୁ ଗୁରୋର୍ ଗାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ଶାପାଚ୍ ଛୂଦ୍ରତ୍ଵମ୍ ଆପନ୍ନୋ ନଵୈତେ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ପୃଷଧ୍ର ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଗାଈକୁ ମାରିଦେଲେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ। ଶାପରେ ସେ ଶୂଦ୍ର ହେଲେ। ଏହି ନଅ ଜଣ ଏପରି ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ତନଯା ମୁନେର୍ ଵୈ ମୁନିସତ୍ତମାଃ କ୍ଷୁଵତସ୍ ତୁ ମନୋର୍ ଵିପ୍ରା ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ ଅଭଵତ୍ ସୁତଃ
ହେ ମହାମୁନିମାନେ, ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଓ ମନୁଙ୍କ sneeze ରୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତଂ ତ୍ଵ୍ ଆସୀଦ୍ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୋର୍ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍ ତେଷାଂ ଵିକୁକ୍ଷିର୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ ତୁ ଵିକୁକ୍ଷିତ୍ଵାଦ୍ ଅଯୋଧତାମ୍
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଦାନଦେଇ ବଡ଼ ଉଦାର ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିକୁକ୍ଷି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ଖାଇବା ଅଭ୍ୟାସରୁ ତାଙ୍କୁ ବିକୁକ୍ଷି ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା ।
ପ୍ରାପ୍ତଃ ପରମଧର୍ମଜ୍ଞ ସୋ ଽଯୋଧ୍ଯାଧିପତିଃ ପ୍ରଭୁଃ ଶକୁନିପ୍ରମୁଖାସ୍ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଃ ପଞ୍ଚଶତଂ ସ୍ମୃତାଃ
ସେଇ ଭଗବାନ ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ ଏବଂ ଅୟୋଧ୍ୟାର ରାଜା ହେଲେ । ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଶକୁନିଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ, ପାଞ୍ଚଶତ ଥିଲେ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ଆସେ ।
ଉତ୍ତରାପଥଦେଶସ୍ଯ ରକ୍ଷିତାରୋ ମହାବଲାଃ ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ ଦଶାଷ୍ଟୌ ଚ ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାଂ ତଥା ଦିଶି
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁଆଳିଶିଏ ରକ୍ଷକ ଥିଲେ, ଏହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଥିଲେ ।
ଵଶାତିପ୍ରମୁଖାଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ରକ୍ଷିତାରୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁସ୍ ତୁ ଵିକୁକ୍ଷିଂ ଵାଐ ଅଷ୍ଟକାଯାମ୍ ଅଥାଦିଶତ୍
ଅନ୍ୟ ଅନେକ ରକ୍ଷକ, ଭଳିଅ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ବଶାତିଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବିକୁକ୍ଷିଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟକ ଯଜ୍ଞରେ ଯିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ।
ମାଂସମ୍ ଆନଯ ଶ୍ରାଦ୍ଧାର୍ଥଂ ମୃଗାନ୍ ହତ୍ଵା ମହାବଲ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଣି ଚୋଦ୍ଦିଷ୍ଟୋ ଅକୃତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଣି
ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ମାଂସ ଆଣ, ପଶୁ ମାରି । ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା, କିନ୍ତୁ ଏଉଁଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ହୋଇନଥିଲା ।
ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଶଶଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶଶାଦୋ ମୃଗଯାଂ ଗତଃ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଣା ପରିତ୍ଯକ୍ତୋ ଵସିଷ୍ଠଵଚନାତ୍ ପ୍ରଭୁଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଶଶକ ଖାଇବା ପରେ ଶଶାଦ ଶିକାରକୁ ଗଲେ । ବସିଷ୍ଠଙ୍କର କଥା ଅନୁସାରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୌ ସଂସ୍ଥିତେ ଵିପ୍ରାଃ ଶଶାଦସ୍ ତୁ ନୃପୋ ଽଭଵତ୍ ଶଶାଦସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦଃ କକୁତ୍ସ୍ଥୋ ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପରଲୋକ ହେବା ପରେ ଶଶାଦ ରାଜା ହେଲେ । ଶଶାଦଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କକୁତ୍ସ୍ଥ ଥିଲେ ।
ଅନେନାସ୍ ତୁ କକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ଯ ପୃଥୁଶ୍ ଚାନେନସଃ ସ୍ମୃତଃ ଵିଷ୍ଟରାଶ୍ଵଃ ପୃଥୋଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଆର୍ଦ୍ରସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଜାଯତ
ଅନେନସଙ୍କର ପୁଅ କକୁତ୍ସ୍ଥ ଏବଂ ଅନେନସରୁ ପୃଥୁ ନାମକ ପୁଅ ଥିଲେ । ପୃଥୁଙ୍କର ପୁଅ ବିଷ୍ଟରାଶ୍ୱ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆର୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ଆର୍ଦ୍ରସ୍ ତୁ ଯୁଵନାଶ୍ଵସ୍ ତୁ ଶ୍ରାଵସ୍ତସ୍ ତତ୍ସୁତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଜଜ୍ଞେ ଶ୍ରାଵସ୍ତକୋ ରାଜା ଶ୍ରାଵସ୍ତୀ ଯେନ ନିର୍ମିତା
ଆର୍ଦ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ଯୁବନାଶ୍ୱ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଶ୍ରାବସ୍ତ । ଶ୍ରାବସ୍ତଙ୍କୁ ଶ୍ରାବସ୍ତି ନାମକ ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାପନା କଲେ ।
ଶ୍ରାଵସ୍ତସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ବୃହଦଶ୍ଵୋ ମହୀପତିଃ କୁଵଲାଶ୍ଵଃ ସୁତସ୍ ତସ୍ଯ ରାଜା ପରମଧାର୍ମିକଃ
ଶ୍ରାବସ୍ତଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବୃହଦଶ୍ୱ ନାମକ ମହାରାଜା ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପୁଅ କୁବଳାଶ୍ୱ ଏବଂ ସେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ ।
ଯଃ ସ ଧୁନ୍ଧୁଵଧାଦ୍ ରାଜା ଧୁନ୍ଧୁମାରତ୍ଵମ୍ ଆଗତଃ
ଏହି ରାଜା ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କୁ ବଧ କରି 'ଧୁନ୍ଧୁମାର' ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ଧୁନ୍ଧୋର୍ ଵଧଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ଯଦ୍ଵଧାତ୍ କୁଵଲାଶ୍ଵୋ ଽସୌ ଧୁନ୍ଧୁମାରତ୍ଵମ୍ ଆଗତଃ
ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ଆମେ ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କ ବଧ ବିଷୟରେ ଏବଂ କିପରି କୁବଳାଶ୍ୱ ଏହି ବଧ ଦ୍ୱାରା 'ଧୁନ୍ଧୁମାର' ଉପାଧି ପାଇଲେ, ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ ।
କୁଵଲାଶ୍ଵସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଶତମ୍ ଉତ୍ତମଧନ୍ଵିନାମ୍ ସର୍ଵେ ଵିଦ୍ଯାସୁ ନିଷ୍ଣାତା ବଲଵନ୍ତୋ ଦୁରାସଦାଃ
କୁବଳାଶ୍ୱଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଅଜୟ ।
ବଭୂଵୁର୍ ଧାର୍ମିକାଃ ସର୍ଵେ ଯଜ୍ଵାନୋ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣାଃ କୁଵଲାଶ୍ଵଂ ପିତା ରାଜ୍ଯେ ବୃହଦଶ୍ଵୋ ନ୍ଯଯୋଜଯତ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଏବଂ ଦାନଦେଇ ଉଦାର ଥିଲେ । ବୃହଦଶ୍ୱ ତାଙ୍କର ପୁଅ କୁବଳାଶ୍ୱଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଲେ ।
ପୁତ୍ରସଂକ୍ରାମିତଶ୍ରୀସ୍ ତୁ ଵନଂ ରାଜା ଵିଵେଶ ହ ତମ୍ ଉତ୍ତଙ୍କୋ ଽଥ ଵିପ୍ରର୍ଷିଃ ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯତ୍
ପୁଅଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ ରାଜା ଅପରିଗ୍ରହ ହୋଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଏହିବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ଉତ୍ତଙ୍କ ତାଙ୍କୁ ଯିବାବେଳେ ରୋକିଲେ ।
ଭଵତା ରକ୍ଷଣଂ କାର୍ଯଂ ତଚ୍ ଚ କର୍ତୁଂ ତ୍ଵମ୍ ଅର୍ହସି ନିରୁଦ୍ଵିଗ୍ନସ୍ ତପଶ୍ ଚର୍ତୁଂ ନହି ଶକ୍ନୋମି ପାର୍ଥିଵ
ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଉଚିତ, ଏହି କାମ ତୁମେ କରିପାରିବ । ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରିପାରୁନି ।
ମମାଶ୍ରମସମୀପେ ଵୈ ସମେଷୁ ମରୁଧନ୍ଵସୁ ସମୁଦ୍ରୋ ଵାଲୁକାପୂର୍ଣ ଉଦ୍ଦାଲକ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ମୋ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ସମ ମରୁଧନ୍ବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବାଲୁକାପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଯାହାକୁ ଉଦ୍ଦାଳକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଦେଵତାନାମ୍ ଅଵଧ୍ଯଶ୍ ଚ ମହାକାଯୋ ମହାବଲଃ ଅନ୍ତର୍ଭୂମିଗତସ୍ ତତ୍ର ଵାଲୁକାନ୍ତର୍ହିତୋ ମହାନ୍
ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ, ଅତି ବଡ଼ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେ ଏଠାରେ ଭୂମି ତଳେ, ବାଲି ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଛି, ତାଙ୍କର ଆକାର ବଡ଼ ଅପାର।
ରାକ୍ଷସସ୍ଯ ମଧୋଃ ପୁତ୍ରୋ ଧୁନ୍ଧୁର୍ ନାମ ମହାସୁରଃ ଶେତେ ଲୋକଵିନାଶାଯ ତପ ଆସ୍ଥାଯ ଦାରୁଣମ୍
ରାକ୍ଷସ ମଧୁଙ୍କର ପୁଅ ଧୁନ୍ଧୁ ନାମକ ବଡ଼ ଦାନବ, ସେ ଏଠାରେ ଦୁନିଆକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରୁଛି।
ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯ ପର୍ଯନ୍ତେ ସ ନିଶ୍ଵାସଂ ଵିମୁଞ୍ଚତି ଯଦା ତଦା ମହୀ ତତ୍ର ଚଲତି ସ୍ମ ନରାଧିପ
ବର୍ଷର ଶେଷରେ, ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ସେ ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼େ, ସେତେବେଳେ ଏଠାରେ ଭୂମି କମ୍ପିଯାଏ।
ତସ୍ଯ ନିଃଶ୍ଵାସଵାତେନ ରଜ ଉଦ୍ଧୂଯତେ ମହତ୍ ଆଦିତ୍ଯପଥମ୍ ଆଵୃତ୍ଯ ସପ୍ତାହଂ ଭୂମିକମ୍ପନମ୍
ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସର ବାୟୁରେ ବଡ଼ ଧୂଳି ଉଡ଼ିଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥକୁ ଢାକି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ସାତ ଦିନ ଧରି ଭୂମି କମ୍ପିଥାଏ।
ସଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗଂ ସାଙ୍ଗାରଂ ସଧୂମମ୍ ଅତିଦାରୁଣମ୍ ତେନ ତାତ ନ ଶକ୍ନୋମି ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଥାତୁଂ ସ୍ଵ ଆଶ୍ରମେ
ଚିଙ୍ଗାରି, ଅଙ୍ଗାର ଓ ଧୂଆଁ ସହିତ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଅତି ଭୟଙ୍କର। ଏହି କାରଣରୁ, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ମୋ ଆଶ୍ରମରେ ରହିପାରୁନି।
ତଂ ମାରଯ ମହାକାଯଂ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା ଲୋକାଃ ସ୍ଵସ୍ଥା ଭଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ ଵିନିହତେ ତ୍ଵଯା
ଲୋକଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ସେଇ ବଡ଼ ଦେହୀକୁ ମାର। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ, ଆଜି ଲୋକମାନେ ଶାନ୍ତିରେ ରହିପାରିବେ।
ତ୍ଵଂ ହି ତସ୍ଯ ଵଧାଯୈକଃ ସମର୍ଥଃ ପୃଥିଵୀପତେ ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ମହ୍ଯଂ ପୂର୍ଵଯୁଗେ ନୃପ
ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜା, ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବାକୁ ସମର୍ଥ। ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ ବିଷ୍ଣୁ ମୋତେ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଇଥିଲେ।
ଯସ୍ ତଂ ମହାସୁରଂ ରୌଦ୍ରଂ ହନିଷ୍ଯତି ମହାବଲମ୍ ତସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଵରଦାନେନ ତେଜଶ୍ ଚାଖ୍ଯାପଯିଷ୍ଯସି
ଯିଏ ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବକୁ ମାରିବ, ତାଙ୍କୁ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହରେ ତୁମେ ତୁମ ତେଜ ପ୍ରକାଶ କରିବ।
ନହି ଧୁନ୍ଧୁର୍ ମହାତେଜାସ୍ ତେଜସାଲ୍ପେନ ଶକ୍ଯତେ ନିର୍ଦଗ୍ଧୁଂ ପୃଥିଵୀପାଲ ଚିରଂ ଯୁଗଶତୈର୍ ଅପି
ଧୁନ୍ଧୁ ବଡ଼ ତେଜସ୍ବୀ, ଛୋଟ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଦାହ କରିହେବ ନାହିଁ, ହେ ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ଶତାବ୍ଦୀ ଯୁଗ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଵୀର୍ଯଂ ଚ ସୁମହତ୍ ତସ୍ଯ ଦେଵୈର୍ ଅପି ଦୁରାସଦମ୍ ସ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତୋ ରାଜର୍ଷିର୍ ଉତ୍ତଙ୍କେନ ମହାତ୍ମନା କୁଵଲାଶ୍ଵଂ ସୁତଂ ପ୍ରାଦାତ୍ ତସ୍ମୈ ଧୁନ୍ଧୁନିବର୍ହଣେ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଡ଼, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ରାଜା ଋଷି ତାଙ୍କର ପୁଅ କୁବଳାଶ୍ୱକୁ ଧୁନ୍ଧୁ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଦେଇଦେଲେ।