ମଯି ତିଷ୍ଠତି ନୈଵାଯଂ ତଵ ଧର୍ମୋ ଵିଧୀଯତେ ଇଷ୍ଟାତିଥିର୍ ଭଵାମୀହ ଅନୁଜାନୀହି ମାଂ ଶୁଭେ
ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି, ଆପଣଙ୍କର ଧର୍ମ ପୂରଣ ହେଉନାହିଁ; ଏଠି ମୁଁ ଆତିଥ୍ୟ ହେଲି—ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ହେ ଶୁଭେ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵାଗ୍ନିଂ ତ୍ରିର୍ ଆଵର୍ତ୍ଯ ସ୍ମରନ୍ ଦେଵଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମକଂ ମହାଵିଷ୍ଣୁଂ ଶରଣ୍ଯଂ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ତିନିଥର ଆଗୁନିକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ, ଚାରିଭୁଜା ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ମହାବିଷ୍ଣୁ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ଯଥାସୁଖଂ ଜୁଷସ୍ଵେତି ଵଦନ୍ନ୍ ଅଗ୍ନିଂ ତଥାଵିଶତ୍ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଗ୍ନୌ କ୍ଷିପ୍ତଜୀଵଂ ଲୁବ୍ଧକୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
'ଯେପରି ଚାହଁ, ଭୋଗ କର,' ବୋଲି ସେ ଆଗୁନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଜୀବନ ଆଗୁନିରେ ଛାଡ଼ିଦେଖି, ଶିକାରୀ କହିଲେ।
ଅହୋ ମାନୁଷଦେହସ୍ଯ ଧିଗ୍ ଜୀଵିତମ୍ ଇଦଂ ମମ ଯଦ୍ ଇଦଂ ପକ୍ଷିରାଜେନ ମଦର୍ଥେ ସାହସଂ କୃତମ୍
ହାୟ, ମୋ ମାନବ ଦେହର ଜୀବନ ଉପରେ ଲଜ୍ଜା—ପକ୍ଷୀରାଜ ମୋ ପାଇଁ ଏପରି ସାହସ କରିଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ତଂ ଲୁବ୍ଧଂ ପକ୍ଷିଣୀ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଏପରି କହୁଥିବା ଶିକାରୀକୁ ସେଇ ପକ୍ଷୀଣୀ କହିଲେ।
ମାଂ ତ୍ଵଂ ମୁଞ୍ଚ ମହାଭାଗ ଦୂରଂ ଯାତ୍ଯ୍ ଏଷ ମେ ପତିଃ
ମୋତେ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, ମହାଭାଗ; ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଦୂରକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯାସ୍ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପଞ୍ଜରସ୍ଥାଂ କପୋତକୀମ୍ ଲୁବ୍ଧକୋ ମୋଚଯାମ୍ ଆସ ତରସା ଭୀତଵତ୍ ତଦା
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶିକାରୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଖଞ୍ଜର ଭିତରୁ କପୋତୀକୁ ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ପତିମ୍ ଅଗ୍ନିଂ ତଦା ଜଗୌ
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଆଗୁନି ପାଖରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ସ୍ତ୍ରୀଣାମ୍ ଅଯଂ ପରୋ ଧର୍ମୋ ଯଦ୍ ଭର୍ତୁର୍ ଅନୁଵେଶନମ୍ ଵେଦେ ଚ ଵିହିତୋ ମାର୍ଗଃ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ପୂଜିତଃ
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ ହେଉଛି—ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା; ଏହି ପଥ ବେଦରେ ଲିଖାଯାଇଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ।
ଵ୍ଯାଲଗ୍ରାହୀ ଯଥା ଵ୍ଯାଲଂ ବିଲାଦ୍ ଉଦ୍ଧରତେ ବଲାତ୍ ଏଵଂ ତ୍ଵ୍ ଅନୁଗତା ନାରୀ ସହ ଭର୍ତ୍ରା ଦିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେପରି ଅଜଗର ଧରିବା ବେଳେ ଜଣେ ଲୋକ ତାକୁ ଗହ୍ୱରରୁ ଜୋରକରି ଟାଣିବା, ସେପରି ଏକ ଭକ୍ତିଶୀଳା ନାରୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ସେଥିରେ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।
ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯୋ ଽର୍ଧକୋଟୀ ଚ ଯାନି ରୋମାଣି ମାନୁଷେ ତାଵତ୍କାଲଂ ଵସେତ୍ ସ୍ଵର୍ଗେ ଭର୍ତାରଂ ଯାନୁଗଚ୍ଛତି
ମାନବ ଦେହରେ ଯେତେ ରୋମ ଅଛି, ସେତେ ବର୍ଷ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଜଣେ ଜନାନୀ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ନମସ୍କୃତ୍ଵା ଭୁଵଂ ଦେଵାନ୍ ଗଙ୍ଗାଂ ଚାପି ଵନସ୍ପତୀନ୍ ଆଶ୍ଵାସ୍ଯ ତାନ୍ଯ୍ ଅପତ୍ଯାନି ଲୁବ୍ଧକଂ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଭୂମି, ଦେବତା, ଗଙ୍ଗା ଓ ବନସ୍ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ସେ ଶିକାରୀକୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ ମହାଭାଗ ଉପପନ୍ନଂ ମମେଦୃଶମ୍ ଅପତ୍ଯାନାଂ କ୍ଷମସ୍ଵେହ ଭର୍ତ୍ରା ଯାମି ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ତୁମ ଦୟାରେ, ମହାଭାଗ, ମୁଁ ଏହି ଫଳ ପାଇଛି; ମୋ ସନ୍ତାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋତେ କ୍ଷମା କର, କାରଣ ମୁଁ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଛି।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ପକ୍ଷିଣୀ ସାଧ୍ଵୀ ପ୍ରଵିଵେଶ ହୁତାଶନମ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଯାଂ ହୁତଵହେ ଜଯଶବ୍ଦୋ ନ୍ଯଵର୍ତତ
ଏପରି କହି, ସେ ସତୀ ପକ୍ଷୀଣୀ ହୋମାଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେ ଆଗୁନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ଜୟଧ୍ୱନି ହେଲା।
ଗଗନେ ସୂର୍ଯସଂକାଶଂ ଵିମାନମ୍ ଅତିଶୋଭନମ୍ ତଦାରୂଢୌ ସୁରନିଭୌ ଦଂପତୀ ଦଦୃଶେ ତତଃ
ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମହଳ ଦେଖାଗଲା; ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦମ୍ପତି ଦୁହେଁ ବସିଥିଲେ।
ହର୍ଷେଣ ପ୍ରୋଚତୁର୍ ଉଭୌ ଲୁବ୍ଧକଂ ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତମ୍
ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଦୁହେଁ ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶିକାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗଚ୍ଛାଵସ୍ ତ୍ରିଦଶସ୍ଥାନମ୍ ଆପୃଷ୍ଟୋ ଽସି ମହାମତେ ଆଵଯୋଃ ସ୍ଵର୍ଗସୋପାନମ୍ ଅତିଥିସ୍ ତ୍ଵଂ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ଆସ, ଆମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ଚଳିଯିବା; ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ଆମ ପକ୍ଷରୁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ। ତୁମେ ଆମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପଥରେ ଅତିଥି; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଵିମାନଵରମ୍ ଆରୂଢୌ ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୁବ୍ଧକୋ ଽପି ସଃ ସଧନୁଃ ପଞ୍ଜରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ ଅଭାଷତ
ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ମହଳକୁ ଚଢ଼ିଯିବାକୁ ଦେଖି, ଶିକାରୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ପକେଇ ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ।
ନ ତ୍ଯକ୍ତଵ୍ଯୋ ମହାଭାଗୌ ଦେଯଂ କିଂଚିଦ୍ ଅଜାନତେ ଅହମ୍ ଅତ୍ରାତିଥିର୍ ମାନ୍ଯୋ ନିଷ୍କୃତିଂ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହଥଃ
ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଯିଏ ଜାଣିନାହିଁ, ତାକୁ କିଛି ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏଠି ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କର ମାନ୍ୟ ଅତିଥି; ମୋର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଣ, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।
ଗୌତମୀଂ ଗଚ୍ଛ ଭଦ୍ରଂ ତେ ତସ୍ଯାଃ ପାପଂ ନିଵେଦଯ ତତ୍ରୈଵାପ୍ଲଵନାତ୍ ପକ୍ଷଂ ସର୍ଵପାପୈର୍ ଵିମୋକ୍ଷ୍ଯସେ
ତୁମେ ଗୌତମୀ ନଦୀକୁ ଯାଅ, ଭଲ ହେଉ। ସେଠାରେ ତୁମର ପାପ କହିଦିଅ। ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ।
ମୁକ୍ତପାପଃ ପୁନସ୍ ତତ୍ର ଗଙ୍ଗାଯାମ୍ ଅଵଗାହନେ ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁଣ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ପୁଣି ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିବ ଏବଂ ଶୁଭ ହେବ।
ସରିଦ୍ଵରାଯାଂ ଗୌତମ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୀଶସଂଭୁଵି ପୁନର୍ ଆପ୍ଲଵନାଦ୍ ଏଵ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହଂ ମଲୀମସମ୍
ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ଗୌତମୀ ନଦୀରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଶମ୍ଭୁ ବସନ୍ତି, ସେଠି ପୁଣି ସ୍ନାନ କଲେ, ତୁମର ମଳିନ ଦେହ ଛାଡ଼ିଦେବ।
ଵିମାନଵରମ୍ ଆରୂଢଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗନ୍ତାସ୍ଯ୍ ଅସଂଶଯମ୍
ଦିବ୍ୟ ମହଳକୁ ଚଢ଼ି, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ।
ତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତାଭ୍ଯାଂ ତଥା ଚକ୍ରେ ସ ଲୁବ୍ଧକଃ ଵିମାନଵରମ୍ ଆରୂଢୋ ଦିଵ୍ଯରୂପଧରୋ ଽଭଵତ୍
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶିକାରୀ ସେହିପରି କଲେ; ସେ ଦିବ୍ୟ ମହଳକୁ ଚଢ଼ି ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରଃ ପୂଜ୍ଯମାନୋ ଽପ୍ସରୋଗଣୈଃ କପୋତଶ୍ ଚ କପୋତୀ ଚ ତୃତୀଯୋ ଲୁବ୍ଧକସ୍ ତଥା ଗଙ୍ଗାଯାଶ୍ ଚ ପ୍ରଭାଵେଣ ସର୍ଵେ ଵୈ ଦିଵମ୍ ଆକ୍ରମନ୍
ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅପ୍ସରାମାନେ ପୂଜା କରୁଥିବାବେଳେ, ପରାବତ, ପରାବତୀ ଓ ଶିକାରୀ — ଏ ତିନିଜଣେ ଗଙ୍ଗାର ପ୍ରଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତତ୍ ତୀର୍ଥଂ କାପୋତମ୍ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ଚ ଦାନଂ ଚ ପିତୃପୂଜନମ୍ ଏଵ ଚ
ସେଥିଠାରୁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ 'କାପୋତ' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲା; ସେଠି ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ପିତୃପୂଜନ କରାଯାଏ।
ଜପଯଜ୍ଞାଦିକଂ କର୍ମ ତଦ୍ ଆନନ୍ତ୍ଯାଯ କଲ୍ପତେ
ସେଠି ଜପ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ଅନନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
କାର୍ତ୍ତିକେଯଂ ପରଂ ତୀର୍ଥଂ କୌମାରମ୍ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ଯନ୍ନାମଶ୍ରଵଣାଦ୍ ଏଵ କୁଲଵାନ୍ ରୂପଵାନ୍ ଭଵେତ୍
କାର୍ତ୍ତିକେୟ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, 'କୌମାର' ବୋଲି ପରିଚିତ। ତାଙ୍କର ନାମ ଶୁଣିଲେ ମାତ୍ରେ ଲୋକର ଉନ୍ନତି ଓ ରୂପ ମିଳେ।
ନିହତେ ତାରକେ ଦୈତ୍ଯେ ସ୍ଵସ୍ଥେ ଜାତେ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ କାର୍ତ୍ତିକେଯଂ ସୁତଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ପ୍ରୋଵାଚ ପାର୍ଵତୀ
ତାରକ ଦାନବ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶାନ୍ତି ଆସିଲାବେଳେ, ପାର୍ବତୀ ଆପଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ କହିଲେ।
ଯଥାସୁଖଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାଂସ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ମନସଃ ପ୍ରିଯାନ୍ ମମାଜ୍ଞଯା ପ୍ରୀତମନାଃ ପିତୁଶ୍ ଚୈଵ ପ୍ରସାଦତଃ
ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଓ ତୁମର ବାପାଙ୍କର କୃପାରେ, ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ଭୋଗ ତୁମ ମନକୁ ପ୍ରିୟ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଉପଭୋଗ କର।