ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ତତ୍ ପୁରୂରଵସେ ପ୍ରାଦାଦ୍ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମହାଯଶାଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ରାଜା ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନଗର ଥିଲା; ସେ ରାଜ୍ୟ ଲଭି ତାହା ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ମାନଵେଯୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋର୍ ଲକ୍ଷଣୈର୍ ଯୁତଃ ଧୃତଵାଂସ୍ ତାମ୍ ଇଲେତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନେତି ଚ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ହେ ମୁନିସ୍ରେଷ୍ଠ, ମାନବବଂଶୀ, ଷ୍ଟ୍ରୀପୁରୁଷ ଦୁହିଁର ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ସେ ଇଳା ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନାରିଷ୍ଯନ୍ତାଃ ଶକାଃ ପୁତ୍ରା ନାଭାଗସ୍ଯ ତୁ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଅମ୍ବରୀଷୋ ଽଭଵତ୍ ପୁତ୍ରଃ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭସତ୍ତମଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ନାରିଷ୍ୟନ୍ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶକମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେନି; ନାଭାଗଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଅମ୍ବରୀଷ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଧୃଷ୍ଟସ୍ଯ ଧାର୍ଷ୍ଟକଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ରଣଦୃପ୍ତଂ ବଭୂଵ ହ କରୂଷସ୍ଯ ଚ କାରୂଷାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ
ଧୃଷ୍ଟଙ୍କୁ ଧାର୍ଷ୍ଟକ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ହେଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ; କରୂଷଙ୍କୁ କାରୂଷ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ହେଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭିମାନୀ।
ନାଭାଗଧୃଷ୍ଟପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯତାଂ ଗତାଃ ପ୍ରାଂଶୋର୍ ଏକୋ ଽଭଵତ୍ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ନାଭାଗ ଓ ଧୃଷ୍ଟଙ୍କ ପୁଅମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବଣିକ ହେଲେ। ପ୍ରାଁଶୁଙ୍କ ଏକ ପୁଅ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ନରିଷ୍ଯନ୍ତସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ରାଜା ଦଣ୍ଡଧରୋ ଯମଃ ଶର୍ଯାତେର୍ ମିଥୁନଂ ତ୍ଵ୍ ଆସୀଦ୍ ଆନର୍ତୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ନରିଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ରାଜା ଦଣ୍ଡଧର ଯମ। ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଆନର୍ତ୍ତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ପୁତ୍ରଃ କନ୍ଯା ସୁକନ୍ଯା ଚ ଯା ପତ୍ନୀ ଚ୍ଯଵନସ୍ଯ ହ ଆନର୍ତସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ରୈଵୋ ନାମ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଓ ଏକ ଝିଅ ଥିଲେ, ଝିଅର ନାମ ସୁକନ୍ୟା, ଯିଏ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ରାଇବ ନାମକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଅ।
ଆନର୍ତଵିଷଯଶ୍ ଚୈଵ ପୁରୀ ଚାସ୍ଯ କୁଶସ୍ଥଲୀ ରୈଵସ୍ଯ ରୈଵତଃ ପୁତ୍ରଃ କକୁଦ୍ମୀ ନାମ ଧାର୍ମିକଃ
ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଓ ସହର ଥିଲା କୁଶସ୍ଥଳୀ। ରାଇବଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଧର୍ମିକ କକୁଦ୍ମୀ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପୁତ୍ରଃ ସ ତସ୍ଯାସୀଦ୍ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୁଶସ୍ଥଲୀମ୍ ସ କନ୍ଯାସହିତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽନ୍ତିକେ
ସେ ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ଥିଲେ। କୁଶସ୍ଥଳୀର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ଝିଅ ସହିତ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିଥିଲେ।
ମୁହୂର୍ତଭୂତଂ ଦେଵସ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ବହୁଯୁଗଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ଆଜଗାମ ସ ଚୈଵାଥ ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ଯାଦଵୈର୍ ଵୃତାମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁଟି କ୍ଷଣ ମାତ୍ର, ସେଠି ସେ ବହୁ ଯୁଗ ରହିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ। ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ସହରକୁ ଫେରିଲେ, ଯାହା ଯାଦବମାନେ ଦଖଳ କରିଥିଲେ।
କୃତାଂ ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ନାମ ବହୁଦ୍ଵାରାଂ ମନୋରମାମ୍ ଭୋଜଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକୈର୍ ଗୁପ୍ତାଂ ଵସୁଦେଵପୁରୋଗମୈଃ
ସେଠି ଏକ ସୁନ୍ଦର, ବହୁ ଦ୍ୱାର ଥିବା ସହର ତିଆରି ହେଲା, ଯାହାକୁ ଡ୍ୱାରାବତୀ କୁହାଯାଏ। ଏହି ସହରକୁ ଭୋଜ, ବୃଷ୍ଣି, ଅନ୍ଧକ ଓ ବସୁଦେବ ଆଦିମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ତତ୍ରୈଵ ରୈଵତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ କନ୍ଯାଂ ତାଂ ବଲଦେଵାଯ ସୁଭଦ୍ରାଂ ନାମ ରେଵତୀମ୍
ସେଠି, ସତ୍ୟ ଜାଣି, ମହାବିଦ୍ୱାନମାନେ, ରାଇବତ ତାଙ୍କର ଝିଅ ରେବତୀ, ଯାହାକୁ ସୁଭଦ୍ରା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ବଳରାମଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଜଗାମ ଶିଖରଂ ମେରୋସ୍ ତପସି ସଂସ୍ଥିତଃ ରେମେ ରାମୋ ଽପି ଧର୍ମାତ୍ମା ରେଵତ୍ଯା ସହିତଃ ସୁଖୀ
ଝିଅକୁ ଦେଇ, ସେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଚଲିଗଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବଳରାମ ରେବତୀ ସହ ଖୁସିରେ ବସିଲେ।
କଥଂ ବହୁଯୁଗେ କାଲେ ସମତୀତେ ମହାମତେ ନ ଜରା ରେଵତୀଂ ପ୍ରାପ୍ତା ରୈଵତଂ ଚ କକୁଦ୍ମିନମ୍
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବହୁ ଯୁଗ କାଟିଯିବା ପରେ କିପରି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ରେବତୀ ଓ କକୁଦ୍ମୀଙ୍କୁ ଆସିଲା ନାହିଁ?
ମେରୁଂ ଗତସ୍ଯ ଵା ତସ୍ଯ ଶର୍ଯାତେଃ ସଂତତିଃ କଥମ୍ ସ୍ଥିତା ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ ଅଦ୍ଯାପି ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛାମ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ମେରୁକୁ ଯିବା ପରେ ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ବଂଶ କିପରି ଏଯାଁ ପୃଥିବୀରେ ରହିଲା? ଆମେ ଏହାର ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ନ ଜରା କ୍ଷୁତ୍ପିପାସା ଵା ନ ମୃତ୍ଯୁର୍ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଋତୁଚକ୍ରଂ ପ୍ରଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ସଦାନଘାଃ କକୁଦ୍ମିନଃ ସ୍ଵର୍ଲୋକଂ ତୁ ରୈଵତସ୍ଯ ଗତସ୍ଯ ହ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ କକୁଦ୍ମୀ ନିରପରାଧ ଭାବେ ବସୁଛନ୍ତି, ସେଠି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଭୋକ, ତିରିଷ୍ଣା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ, ଋତୁ ଚକ୍ର ଚାଲେ ନାହିଁ। ରାଇବତ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
ହୃତା ପୁଣ୍ଯଜନୈର୍ ଵିପ୍ରା ରାକ୍ଷସୈଃ ସା କୁଶସ୍ଥଲୀ ତସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଶତଂ ତ୍ଵ୍ ଆସୀଦ୍ ଧାର୍ମିକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ କୁଶସ୍ଥଳୀ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଲୋକ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦଖଳ କରିଥିଲେ, ଏହି ଧର୍ମିକ ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଏକ ଶତ ଭାଇ ଥିଲେ।
ତଦ୍ ଵଧ୍ଯମାନଂ ରକ୍ଷୋଭିର୍ ଦିଶଃ ପ୍ରାକ୍ରାମଦ୍ ଅଚ୍ଯୁତାଃ ଵିଦ୍ରୁତସ୍ଯ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ ତସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଶତସ୍ଯ ଵୈ
ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଆସିଲେ, ଅଜୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ। ଏହି ଏକ ଶତ ଭାଇ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଛିଟିଯାଇଥିଲେ।
ଅନ୍ଵଵାଯସ୍ ତୁ ସୁମହାଂସ୍ ତତ୍ର ତତ୍ର ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ତେଷାଂ ହ୍ଯ୍ ଏତେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶର୍ଯାତା ଇତି ଵିଶ୍ରୁତାଃ
ସେମାନଙ୍କ ବଡ଼ ବଂଶ ଏଠି ସେଠି ଚାଲିଥିଲା, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ। ଏମାନେ ଶର୍ୟାତ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କ୍ଷତ୍ରିଯା ଗୁଣସଂପନ୍ନା ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ଵିଶ୍ରୁତାଃ ଶର୍ଵଶଃ ସର୍ଵଗହନଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାସ୍ ତେ ମହୌଜସଃ
ଗୁଣରେ ଭରପୂର ଏହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
ନାଭାଗରିଷ୍ଟପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଵୈଶ୍ଯୌ ବ୍ରାହ୍ମଣତାଂ ଗତୌ କରୂଷସ୍ଯ ତୁ କାରୂଷାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ
ନାଭାଗ ଓ ଅରିଷ୍ଟଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ବଣିକ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ। କରୂଷଙ୍କ ସନ୍ତାନ କାରୂଷମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଥିଲେ।
ପୃଷଧ୍ରୋ ହିଂସଯିତ୍ଵା ତୁ ଗୁରୋର୍ ଗାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ଶାପାଚ୍ ଛୂଦ୍ରତ୍ଵମ୍ ଆପନ୍ନୋ ନଵୈତେ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ପୃଷଧ୍ର ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଗାଈକୁ ମାରିଦେଲେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ। ଶାପରେ ସେ ଶୂଦ୍ର ହେଲେ। ଏହି ନଅ ଜଣ ଏପରି ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ତନଯା ମୁନେର୍ ଵୈ ମୁନିସତ୍ତମାଃ କ୍ଷୁଵତସ୍ ତୁ ମନୋର୍ ଵିପ୍ରା ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ ଅଭଵତ୍ ସୁତଃ
ହେ ମହାମୁନିମାନେ, ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଓ ମନୁଙ୍କ sneeze ରୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତଂ ତ୍ଵ୍ ଆସୀଦ୍ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୋର୍ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍ ତେଷାଂ ଵିକୁକ୍ଷିର୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ ତୁ ଵିକୁକ୍ଷିତ୍ଵାଦ୍ ଅଯୋଧତାମ୍
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଦାନଦେଇ ବଡ଼ ଉଦାର ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିକୁକ୍ଷି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ଖାଇବା ଅଭ୍ୟାସରୁ ତାଙ୍କୁ ବିକୁକ୍ଷି ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା ।
ପ୍ରାପ୍ତଃ ପରମଧର୍ମଜ୍ଞ ସୋ ଽଯୋଧ୍ଯାଧିପତିଃ ପ୍ରଭୁଃ ଶକୁନିପ୍ରମୁଖାସ୍ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଃ ପଞ୍ଚଶତଂ ସ୍ମୃତାଃ
ସେଇ ଭଗବାନ ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ ଏବଂ ଅୟୋଧ୍ୟାର ରାଜା ହେଲେ । ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଶକୁନିଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ, ପାଞ୍ଚଶତ ଥିଲେ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ଆସେ ।
ଉତ୍ତରାପଥଦେଶସ୍ଯ ରକ୍ଷିତାରୋ ମହାବଲାଃ ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ ଦଶାଷ୍ଟୌ ଚ ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାଂ ତଥା ଦିଶି
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁଆଳିଶିଏ ରକ୍ଷକ ଥିଲେ, ଏହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଥିଲେ ।
ଵଶାତିପ୍ରମୁଖାଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ରକ୍ଷିତାରୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁସ୍ ତୁ ଵିକୁକ୍ଷିଂ ଵାଐ ଅଷ୍ଟକାଯାମ୍ ଅଥାଦିଶତ୍
ଅନ୍ୟ ଅନେକ ରକ୍ଷକ, ଭଳିଅ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ବଶାତିଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବିକୁକ୍ଷିଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟକ ଯଜ୍ଞରେ ଯିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ।
ମାଂସମ୍ ଆନଯ ଶ୍ରାଦ୍ଧାର୍ଥଂ ମୃଗାନ୍ ହତ୍ଵା ମହାବଲ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଣି ଚୋଦ୍ଦିଷ୍ଟୋ ଅକୃତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଣି
ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ମାଂସ ଆଣ, ପଶୁ ମାରି । ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା, କିନ୍ତୁ ଏଉଁଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ହୋଇନଥିଲା ।
ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଶଶଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶଶାଦୋ ମୃଗଯାଂ ଗତଃ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଣା ପରିତ୍ଯକ୍ତୋ ଵସିଷ୍ଠଵଚନାତ୍ ପ୍ରଭୁଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଶଶକ ଖାଇବା ପରେ ଶଶାଦ ଶିକାରକୁ ଗଲେ । ବସିଷ୍ଠଙ୍କର କଥା ଅନୁସାରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୌ ସଂସ୍ଥିତେ ଵିପ୍ରାଃ ଶଶାଦସ୍ ତୁ ନୃପୋ ଽଭଵତ୍ ଶଶାଦସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦଃ କକୁତ୍ସ୍ଥୋ ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପରଲୋକ ହେବା ପରେ ଶଶାଦ ରାଜା ହେଲେ । ଶଶାଦଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କକୁତ୍ସ୍ଥ ଥିଲେ ।