ଯଷ୍ଟା କ୍ରତୁର୍ ଯାନ୍ଯ୍ ଅପି ସାଧନାନି ଋତ୍ଵିକ୍ପ୍ରଦେଶଂ ଫଲଦେଶକାଲାଃ ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଶଂଭୋ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦନ୍ତି ଯଜ୍ଞାଙ୍ଗମଯଂ ଵପୁସ୍ ତେ
ତୁମେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସାଧନ; ଋତ୍ବିକ୍ ସ୍ଥାନ, ଫଳ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ— ଏସବୁ ତୁମେ; ହେ ଶମ୍ଭୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ, ତୁମର ଦେହ ଯଜ୍ଞର ଅଙ୍ଗରେ ଗଠିତ।
କର୍ତା ପ୍ରଦାତା ପ୍ରତିଭୂଃ ପ୍ରଦାନଂ ସର୍ଵଜ୍ଞସାକ୍ଷୀ ପୁରୁଷଃ ପରଶ୍ ଚ ପ୍ରତ୍ଯାତ୍ମଭୂତଃ ପରମାର୍ଥରୂପସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ସର୍ଵଂ କିମ୍ ଉ ଵାଗ୍ଵିଲାସୈଃ
ତୁମେ କର୍ତ୍ତା, ଦାତା, ଦାୟିତ୍ୱ ନେଉଥିବା, ଦାନ, ସବୁଜଣା, ସାକ୍ଷୀ, ପରମ ପୁରୁଷ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆତ୍ମାରେ ବ୍ୟାପି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ— ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମେ; ଏପରି ଶବ୍ଦ ଖେଳ କାହିଁକି ଦରକାର?
ନ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରୈର୍ ଗୁରୁଭିଃ ପ୍ରଦିଷ୍ଟୋ ନ ନାସି ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିଭିର୍ ଅପ୍ରଧୃଷ୍ଯଃ ଅଜୋ ଽପ୍ରମେଯଃ ଶିଵଶବ୍ଦଵାଚ୍ଯସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଅସ୍ତି ସତ୍ଯଂ ଭଗଵନ୍ ନମସ୍ ତେ
ତୁମେ ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଗୁରୁମାନେ ଶିଖାଇଥିବା ଉପାୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୁହଁ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଧରାଯିବା ନୁହଁ; ତୁମେ ଅଜନ୍ମା, ଅପରିମାପ୍ୟ, 'ଶିବ' ଶବ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚରିତ, ଏହା ସତ୍ୟ, ଭଗବାନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଆତ୍ମୈକତାଂ ସ୍ଵପ୍ରକୃତିଂ କଦାଚିଦ୍ ଐକ୍ଷଚ୍ ଛିଵଃ ସଂପଦ୍ ଇଯଂ ମମେତି ପୃଥକ୍ ତଦୈଵାଭଵଦ୍ ଅପ୍ରତର୍କ୍ଯ ଅଚିନ୍ତ୍ଯପ୍ରଭାଵୋ ବହୁଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିଃ
ଏକଥରେ ଶିବ ନିଜର ସ୍ୱରୂପ, ଏକତା ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିଥିଲେ—'ଏହା ମୋର', 'ଏହା ଅମୋର' ବୋଲି ଭାବିଲେ—ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଅଗୋଚର, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବହୁ ବିଶ୍ୱରୂପ ହେଲେ।
ଭାଵେ ଽଭିଵୃଦ୍ଧା ଚ ଭଵେ ଭଵେ ଚ ସ୍ଵକାରଣଂ କାରଣମ୍ ଆସ୍ଥିତା ଚ ନିତ୍ଯା ଶିଵା ସର୍ଵସୁଲକ୍ଷଣା ଵା ଵିଲକ୍ଷଣା ଵିଶ୍ଵକରସ୍ଯ ଶକ୍ତିଃ
ସେ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ନିଜ କାରଣର କାରଣ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ, ନିତ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଲକ୍ଷଣର ଧାରିଣୀ କିମ୍ବା ସେଗୁଡିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ସେ ବିଶ୍ୱକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି।
ଉତ୍ପାଦନଂ ସଂସ୍ଥିତିର୍ ଅନ୍ନଵୃଦ୍ଧି ଲଯାଃ ସତାଂ ଯତ୍ର ସନାତନାସ୍ ତେ ଏକୈଵ ମୂର୍ତିର୍ ନ ସମସ୍ତି କିଂଚିଦ୍ ଅସାଧ୍ଯମ୍ ଅସ୍ଯା ଦଯିତା ହରସ୍ଯ
ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ଅନ୍ନର ବୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଲୟ—ଏହି ସମସ୍ତ ଶାଶ୍ୱତ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କରେ ଏକାଠାରେ ଅଛି; ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହଁ, ସେ ହରଙ୍କର ପ୍ରିୟା।
ଯଦର୍ଥମ୍ ଅନ୍ନାନି ଧନାନି ଜୀଵା ଯଚ୍ଛନ୍ତି କୁର୍ଵନ୍ତି ତପାଂସି ଧର୍ମାନ୍ ସାପୀଯମ୍ ଅମ୍ବା ଜଗତୋ ଜନିତ୍ରୀ ପ୍ରିଯା ତୁ ସୋମସ୍ଯ ମହାସୁକୀର୍ତିଃ
ଯାଙ୍କ ପାଇଁ ଲୋକେ ଅନ୍ନ, ଧନ ଓ ଜୀବନ ଦାନ କରନ୍ତି, ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମ କରନ୍ତି—ସେ ଏହି ମାଆ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକାରିଣୀ, ସୋମଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଏବଂ ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳି।
ଯଦ୍ ଈକ୍ଷିତଂ କାଙ୍କ୍ଷତି ଵାସଵୋ ଽପି ଯନ୍ନାମତୋ ମଙ୍ଗଲମ୍ ଆପ୍ନୁଯାଚ୍ ଚ ଯା ଵ୍ଯାପ୍ଯ ଵିଶ୍ଵଂ ଵିମଲୀକରୋତି ସୋମା ସଦା ସୋମସମାନରୂପା
ଯାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଙ୍ଗଳ ମିଳେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପି ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି—ସେ ସଦା ସୋମା, ସୋମଙ୍କ ସମାନ ରୂପ ଧାରିଣୀ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିଜୀଵସ୍ଯ ଚରାଚରସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷିଚୈତନ୍ଯମନଃସୁଖାନି ଯସ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ ଫଲଵନ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ଵାଗୀଶ୍ଵରୀ ଲୋକଗୁରୋଃ ସୁରମ୍ଯା
ଯାଙ୍କର କୃପାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଚେତନା ଓ ସୁଖ ସଫଳ ହୁଏ—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଭାଗୀଶ୍ୱରୀ, ଲୋକ ଗୁରୁଙ୍କର ସୁନ୍ଦରୀ ସହଧର୍ମିଣୀ।
ଚତୁର୍ମୁଖସ୍ଯାପି ମନୋ ମଲୀନଂ କିମ୍ ଅନ୍ଯଜନ୍ତୋର୍ ଇତି ଚିନ୍ତ୍ଯ ମାତା ଗଙ୍ଗାଵତାରଂ ଵିଵିଧୈର୍ ଉପାଯୈଃ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ ପାଵଯିତୁଂ ଚକାର
ଯଦି ଚାରିମୁହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ କେମିତି ହେବେ? ଏହିଭଳି ଭାବି, ମାଆ ଗଙ୍ଗା ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିବାକୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଶ୍ରୁତୀଃ ସମାଲକ୍ଷ୍ଯ ହରପ୍ରଭୁତ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଲୋକଃ ସକଲୈଃ ପ୍ରମାଣୈଃ କୃତ୍ଵା ଚ ଧର୍ମାନ୍ ବୁଭୁଜେ ଚ ଭୋଗାନ୍ ଵିଭୂତିର୍ ଏଷା ତୁ ସଦାଶିଵସ୍ଯ
ଶାସ୍ତ୍ର, ହରଙ୍କର ଶାସନ ଓ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣରେ ବିଚାର କରି, ସେ ଧର୍ମ କରିଥିଲେ ଓ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ—ଏହି ହେଉଛି ସଦାଶିବଙ୍କର ବିଭୂତି।
କାର୍ଯକ୍ରିଯାକାରକସାଧନାନାଂ ଵେଦୋଦିତାନାମ୍ ଅଥ ଲୌକିକାନାମ୍ ଯତ୍ ସାଧ୍ଯମ୍ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତମଂ ପ୍ରିଯଂ ଚ ପ୍ରୋକ୍ତା ଚ ସା ସିଦ୍ଧିର୍ ଅନାଦିକର୍ତୁଃ
ବେଦରେ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଜଗତରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, କର୍ତ୍ତା, ସାଧନ ଓ ଉପାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରିୟ, ତାହାକୁ ଆଦିହୀନ କର୍ତ୍ତାଙ୍କର ସିଦ୍ଧି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ପ୍ରଧାନଂ ଯତ୍ ସାରଭୂତଂ ଯଦ୍ ଉପାସିତଵ୍ଯମ୍ ଯତ୍ ପ୍ରାପ୍ଯ ମୁକ୍ତା ନ ପୁନର୍ ଭଵନ୍ତି ସଦ୍ଯୋଗିନୋ ମୁକ୍ତିର୍ ଉମାପତିଃ ସଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ଉଚ୍ଚତମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଏକାନ୍ତିକ ଯୋଗୀମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି ଓ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ନେଉନାହାନ୍ତି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଉମାପତି, ମୁକ୍ତି ଦାତା।
ଯଥା ଯଥା ଶଂଭୁର୍ ଅମେଯମାଯା ରୂପାଣି ଧତ୍ତେ ଜଗତୋ ହିତାଯ ତଦ୍ଯୋଗଯୋଗ୍ଯାନି ତଥୈଵ ଧତ୍ସେ ପତିଵ୍ରତାତ୍ଵଂ ତ୍ଵଯି ମାତର୍ ଏଵମ୍
ଯେପରି ଅପରିମାପ୍ୟ ମାୟା ଧାରି ଶମ୍ଭୁ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ମାଆ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଏକତା ଅନୁଯାୟୀ ପତିବ୍ରତା ରୂପ ଧାରଣ କର।
ଇତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ସ୍ତୁଵତସ୍ ତସ୍ଯ ପୁରସ୍ତାଦ୍ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ ଉମଯା ସହିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗଣେଶାଦିଗଣୈର୍ ଵୃତଃ
ଏଭଳି ଷ୍ଟୁତି କରୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ଉମାଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ଗଣେଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଗଣମାନେ ଘେରି ଅପରିମିତ ତେଜରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ସାକ୍ଷାଦ୍ ଆଗତ୍ଯ ତଂ ଶଂଭୁଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଶମ୍ଭୁ ନିଜେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଆସି, ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସେଠାରେ କଥା କହିଲେ।
କିଂ ତେ ଗୌତମ ଦାସ୍ଯାମି ଭକ୍ତିସ୍ତୋତ୍ରଵ୍ରତୈଃ ଶୁଭୈଃ ପରିତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ଯାଚସ୍ଵ ଦେଵାନାମ୍ ଅପି ଦୁଷ୍କରମ୍
“ଗୌତମ, ମୁଁ ତୁମକୁ କଣ ଦେଉଁ? ତୁମର ଭକ୍ତି, ଷ୍ଟୁତି ଓ ଶୁଭ ବ୍ରତରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଠିକି ଚାହିଁ।”
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜଗନ୍ମୂର୍ତେର୍ ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦଃ ହର୍ଷବାଷ୍ପପରୀତାଙ୍ଗୋ ଗୌତମଃ ପର୍ଯଚିନ୍ତଯତ୍
ଜଗତ୍ ସ୍ୱରୂପଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶବ୍ଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଗୌତମ, ଆନନ୍ଦ ଲୁହରେ ଭିଜିଥିବା ଦେହରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଅହୋ ଦୈଵମ୍ ଅହୋ ଧର୍ମୋ ହ୍ଯ୍ ଅହୋ ଵୈ ଵିପ୍ରପୂଜନମ୍ ଅହୋ ଲୋକଗତିଶ୍ ଚିତ୍ରା ଅହୋ ଧାତର୍ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
“ହାଁ, କି ଭାଗ୍ୟ! କି ଧର୍ମ! କି ଦେବବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜା! କି ଅଦ୍ଭୁତ ଏହି ସଂସାର ଚଳାଚଳ! ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ!”
ଜଟାସ୍ଥିତାଂ ଶୁଭାଂ ଗଙ୍ଗାଂ ଦେହି ମେ ତ୍ରିଦଶାର୍ଚିତ ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋ ଽସି ଦେଵେଶ ତ୍ରଯୀଧାମ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
“ତୁମର ଜଟାରେ ବସିଥିବା, ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଥିବା ଶୁଭ ଗଙ୍ଗାକୁ ମୋତେ ଦିଅ। ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛ, ହେ ଦେବେଶ, ତିନି ବେଦର ଆଧାର, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ!”
ତ୍ରଯାଣାମ୍ ଉପକାରାର୍ଥଂ ଲୋକାନାଂ ଯାଚିତଂ ତ୍ଵଯା ଆତ୍ମନସ୍ ତୂପକାରାଯ ତଦ୍ ଯାଚସ୍ଵାକୁତୋଭଯଃ
ତୁମେ ଏହି ଦୟା ତିନି ଜଗତର ଉପକାର ପାଇଁ ଚାହିଲେ; ଏବେ ନିଜ ଉପକାର ପାଇଁ ଭୟ ଛାଡ଼ି ମୋତେ ଆଉ ଏକ ଦାନ ମାଗ।
ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଯେ ଭକ୍ତାସ୍ ତ୍ଵାଂ ଚ ଦେଵୀଂ ସ୍ତୁଵନ୍ତି ଵୈ ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧାଃ ସ୍ଯୁର୍ ଏତଦ୍ ଧି ଵରଯାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଏହି ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ତୁମକୁ, ହେ ଦେବୀ, ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ—ଏହି ଦାନ ମୁଁ ଦେଉଛି।
ଏଵମ୍ ଅସ୍ତ୍ଵ୍ ଇତି ଦେଵେଶଃ ପରିତୁଷ୍ଟୋ ଽବ୍ରଵୀଦ୍ ଵଚଃ ଅନ୍ଯାନ୍ ଅପି ଵରାନ୍ ମତ୍ତୋ ଯାଚସ୍ଵ ଵିଗତଜ୍ଵରଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ: 'ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ି ଆଉ ଯେଉଁ ଦାନ ଚାହିଁଛ, ମୋ ପାଖରୁ ମାଗ।'
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତସ୍ ତୁ ହର୍ଷେଣ ଗୌତମଃ ପ୍ରାହ ଶଂକରମ୍
ଏପରି ଶୁଣି, ଗୌତମ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇମାଂ ଦେଵୀଂ ଜଟାସଂସ୍ଥାଂ ପାଵନୀଂ ଲୋକପାଵନୀମ୍ ତଵ ପ୍ରିଯାଂ ଜଗନ୍ନାଥ ଉତ୍ସୃଜ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଗିରୌ
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏହି ଦେବୀଁ, ଯିଏ ତୁମ ଜଟାରେ ବସିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି ଏବଂ ତୁମର ପ୍ରିୟା, ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାହାଡ଼ରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ସର୍ଵାସାଂ ତୀର୍ଥଭୂତା ତୁ ଯାଵଦ୍ ଗଚ୍ଛତି ସାଗରମ୍ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନି ମନୋଵାକ୍କାଯିକାନି ଚ
ଯେଉଁଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ମୂଳ ଏହି ନଦୀ ସାଗରକୁ ବହିଯାଉଛି, ସେଠାରେ ମନ, କଥା କିମ୍ବା କାୟାର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ପାପ ମଧ୍ୟ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ନଦୀ ଚାଲିଛି,
ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵାଣି ଵିଲଯଂ ଯାନ୍ତୁ ଶଂକର ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୋପରାଗେ ଚ ଅଯନେ ଵିଷୁଵେ ତଥା
କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଉ, ହେ ଶଙ୍କର, ବିଶେଷ କରି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟନ, ଉତ୍ତରାୟନ ଓ ବିଷୁବ ସମୟରେ।
ସଂକ୍ରାନ୍ତୌ ଵୈଧୃତୌ ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥେଷ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯେଷୁ ଯତ୍ ଫଲମ୍ ଅସ୍ଯାସ୍ ତୁ ସ୍ମରଣାଦ୍ ଏଵ ତତ୍ ପୁଣ୍ଯଂ ଜାଯତାଂ ହର
ଯେଉଁ ସମୟରେ ବା ସ୍ଥାନରେ ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳୁ—ଏହି ଦାନ ହେଉ, ହେ ହର।
ଶ୍ଲାଘ୍ଯଂ କୃତେ ତପଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତ୍ରେତାଯାଂ ଯଜ୍ଞକର୍ମ ଚ ଦ୍ଵାପରେ ଯଜ୍ଞଦାନେ ଚ ଦାନମ୍ ଏଵ କଲୌ ଯୁଗେ
ସତ୍ୟଯୁଗରେ ତପସ୍ୟା ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତ୍ରେତାରେ ଯଜ୍ଞ, ଦ୍ୱାପରରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ, କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ କେବଳ ଦାନ ହିଁ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ଯୁଗଧର୍ମାଶ୍ ଚ ଯେ ସର୍ଵେ ଦେଶଧର୍ମାସ୍ ତଥୈଵ ଚ ଦେଶକାଲାଦିସଂଯୋଗେ ଯୋ ଧର୍ମୋ ଯତ୍ର ଶସ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ଯୁଗର ଧର୍ମ ଓ ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଧର୍ମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଧର୍ମ ଉଚିତ, ସେଠି ସେହି ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।