କୈଲାସଶିଖରଂ ଗତ୍ଵା ଗୌତମୋ ଭଗଵାନ୍ ଋଷିଃ କିଂ ଚକାର ତପୋ ଵାପି କାଂ ଚକ୍ରେ ସ୍ତୁତିମ୍ ଉତ୍ତମାମ୍
ଗୌତମ ମହାର୍ଷି କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚି, କଣ କଲେ? ସେ କି ତପସ୍ୟା କଲେ, କିମ୍ବା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ରଚନା କଲେ?
ଗିରିଂ ଗତ୍ଵା ତତୋ ଵତ୍ସ ଵାଚଂ ସଂଯମ୍ଯ ଗୌତମଃ ଆସ୍ତୀର୍ଯ ସ କୁଶାନ୍ ପ୍ରାଜ୍ଞଃ କୈଲାସେ ପର୍ଵତୋତ୍ତମେ
ପର୍ବତକୁ ଯାଇ, ହେ ପୁଅ, ଗୌତମ ନିଜ କଥାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, କୁଶ ଘାସ ପିଛାଇ, କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ଶାନ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ବସିଲେ।
ଉପଵିଶ୍ଯ ଶୁଚିର୍ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚେଦଂ ତତୋ ଜଗୌ ଅପତତ୍ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଶ୍ ଚ ସ୍ତୂଯମାନେ ମହେଶ୍ଵରେ
ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବସି, ପରେ ଏହି ସ୍ତୁତି ଗାଇଲେ; ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଥିବାବେଳେ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା।
ଭୋଗାର୍ଥିନାଂ ଭୋଗମ୍ ଅଭୀପ୍ସିତଂ ଚ ଦାତୁଂ ମହାନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଷ୍ଟଵପୂଂଷି ଧତ୍ତେ ସୋମୋ ଜନାନାଂ ଗୁଣଵନ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ଦେଵଂ ମହାଦେଵମ୍ ଇତି ସ୍ତୁଵନ୍ତି
ଭୋଗ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯାହା ଚାହାନ୍ତି, ତାହା ଦେବାପାଇଁ, ସୋମ ଦେବତା ଅଷ୍ଟ ମହା ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସଦା ଗୁଣମୟ ଅଟୁଟ ଥାନ୍ତି; ଏଭଳି ଲୋକେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
କର୍ତୁଂ ସ୍ଵକୀଯୈର୍ ଵିଷଯୈଃ ସୁଖାନି ଭର୍ତୁଂ ସମସ୍ତଂ ସଚରାଚରଂ ଚ ସଂପତ୍ତଯେ ହ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ଵିଵୃଦ୍ଧଯେ ଚ ମହୀମଯଂ ରୂପମ୍ ଇତୀଶ୍ଵରସ୍ଯ
ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦ ତିଆରି କରିବା, ସମସ୍ତ ଚରାଚରକୁ ପାଳନ କରିବା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଭୂମିର ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଭଗବାନ, ଏହିପରି କୁହାଯାଏ।
ସୃଷ୍ଟେଃ ସ୍ଥିତେଃ ସଂହରଣାଯ ଭୂମେର୍ ଆଧାରମ୍ ଆଧାତୁମ୍ ଅପାଂ ସ୍ଵରୂପମ୍ ଭେଜେ ଶିଵଃ ଶାନ୍ତତନୁର୍ ଜନାନାଂ ସୁଖାଯ ଧର୍ମାଯ ଜଗତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର ପାଇଁ, ଭୂମିକୁ ଆଧାର ଦେବାକୁ, ଶିବ ଶାନ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଜନମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଧର୍ମ ପାଇଁ, ଜଗତର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ, ଜଳର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
କାଲଵ୍ଯଵସ୍ଥାମ୍ ଅମୃତସ୍ରଵଂ ଚ ଜୀଵସ୍ଥିତିଂ ସୃଷ୍ଟିମ୍ ଅଥୋ ଵିନାଶନମ୍ ମୁଦଂ ପ୍ରଜାନାଂ ସୁଖମ୍ ଉନ୍ନତିଂ ଚ ଚକ୍ରେ ଽର୍କଚନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିମଯଂ ଶରୀରମ୍
କାଳର ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଅମୃତ ଧାରା, ଜୀବମାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ବିନାଶ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ସୁଖ ଓ ବୃଦ୍ଧି— ଏସବୁ ପାଇଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ଶରୀର ଧାରଣ କଲେ।
ଵୃଦ୍ଧିଂ ଗତିଂ ଶକ୍ତିମ୍ ଅଥାକ୍ଷରାଣି ଜୀଵଵ୍ଯଵସ୍ଥାଂ ମୁଦମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନେକାମ୍ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ କୃତଂ ଵାଯୁର୍ ଇତୀଶରୂପଂ ତ୍ଵଂ ଵେତ୍ସି ନୂନଂ ଭଗଵନ୍ ଭଵନ୍ତମ୍
ବୃଦ୍ଧି, ଗତି, ଶକ୍ତି, ଅକ୍ଷର, ଜୀବମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥା, ବିଭିନ୍ନ ଆନନ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ, ପବନର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ନିଶ୍ଚୟ ଭଗବାନ, ତୁମେ ନିଜକୁ ଜାଣୁଛ।
ଭେଦୈର୍ ଵିନା ନୈଵ କୃତିର୍ ନ ଧର୍ମୋ ନାତ୍ମୀଯମ୍ ଅନ୍ଯନ୍ ନ ଦିଶୋ ଽନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୌ ନ ଚ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତୀ ତସ୍ମାଦ୍ ଇଦଂ ଵ୍ଯୋମଵପୁସ୍ ତଵେଶ
ଭିନ୍ନତା ଛାଡ଼ି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ, ଧର୍ମ, ନିଜର କିଛି, ଅନ୍ୟ କିଛି, ଦିଗ, ଆକାଶ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ— କିଛି ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହି ଆକାଶ ରୂପ ତୁମର, ହେ ଈଶ୍ୱର।
ଧର୍ମଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥାପଯିତୁଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଯ ଋକ୍ସାମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଯଜୁଶ୍ ଚ ଶାଖାଃ ଲୋକେ ଚ ଗାଥାଃ ସ୍ମୃତଯଃ ପୁରାଣମ୍ ଇତ୍ଯାଦିଶବ୍ଦାତ୍ମକତାମ୍ ଉପୈତି
ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ, ତୁମେ ଋକ୍, ସାମ, ଯଜୁର୍ ବିଭାଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ଲୋକରେ ଗୀତ, ସ୍ମୃତି, ପୁରାଣ ଆଦି ସବୁ ଶବ୍ଦର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି।
ଯଷ୍ଟା କ୍ରତୁର୍ ଯାନ୍ଯ୍ ଅପି ସାଧନାନି ଋତ୍ଵିକ୍ପ୍ରଦେଶଂ ଫଲଦେଶକାଲାଃ ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଶଂଭୋ ପରମାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦନ୍ତି ଯଜ୍ଞାଙ୍ଗମଯଂ ଵପୁସ୍ ତେ
ତୁମେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସାଧନ; ଋତ୍ବିକ୍ ସ୍ଥାନ, ଫଳ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ— ଏସବୁ ତୁମେ; ହେ ଶମ୍ଭୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ, ତୁମର ଦେହ ଯଜ୍ଞର ଅଙ୍ଗରେ ଗଠିତ।
କର୍ତା ପ୍ରଦାତା ପ୍ରତିଭୂଃ ପ୍ରଦାନଂ ସର୍ଵଜ୍ଞସାକ୍ଷୀ ପୁରୁଷଃ ପରଶ୍ ଚ ପ୍ରତ୍ଯାତ୍ମଭୂତଃ ପରମାର୍ଥରୂପସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ସର୍ଵଂ କିମ୍ ଉ ଵାଗ୍ଵିଲାସୈଃ
ତୁମେ କର୍ତ୍ତା, ଦାତା, ଦାୟିତ୍ୱ ନେଉଥିବା, ଦାନ, ସବୁଜଣା, ସାକ୍ଷୀ, ପରମ ପୁରୁଷ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆତ୍ମାରେ ବ୍ୟାପି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ— ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମେ; ଏପରି ଶବ୍ଦ ଖେଳ କାହିଁକି ଦରକାର?
ନ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରୈର୍ ଗୁରୁଭିଃ ପ୍ରଦିଷ୍ଟୋ ନ ନାସି ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିଭିର୍ ଅପ୍ରଧୃଷ୍ଯଃ ଅଜୋ ଽପ୍ରମେଯଃ ଶିଵଶବ୍ଦଵାଚ୍ଯସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଅସ୍ତି ସତ୍ଯଂ ଭଗଵନ୍ ନମସ୍ ତେ
ତୁମେ ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଗୁରୁମାନେ ଶିଖାଇଥିବା ଉପାୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୁହଁ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଧରାଯିବା ନୁହଁ; ତୁମେ ଅଜନ୍ମା, ଅପରିମାପ୍ୟ, 'ଶିବ' ଶବ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚରିତ, ଏହା ସତ୍ୟ, ଭଗବାନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଆତ୍ମୈକତାଂ ସ୍ଵପ୍ରକୃତିଂ କଦାଚିଦ୍ ଐକ୍ଷଚ୍ ଛିଵଃ ସଂପଦ୍ ଇଯଂ ମମେତି ପୃଥକ୍ ତଦୈଵାଭଵଦ୍ ଅପ୍ରତର୍କ୍ଯ ଅଚିନ୍ତ୍ଯପ୍ରଭାଵୋ ବହୁଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିଃ
ଏକଥରେ ଶିବ ନିଜର ସ୍ୱରୂପ, ଏକତା ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିଥିଲେ—'ଏହା ମୋର', 'ଏହା ଅମୋର' ବୋଲି ଭାବିଲେ—ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଅଗୋଚର, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବହୁ ବିଶ୍ୱରୂପ ହେଲେ।
ଭାଵେ ଽଭିଵୃଦ୍ଧା ଚ ଭଵେ ଭଵେ ଚ ସ୍ଵକାରଣଂ କାରଣମ୍ ଆସ୍ଥିତା ଚ ନିତ୍ଯା ଶିଵା ସର୍ଵସୁଲକ୍ଷଣା ଵା ଵିଲକ୍ଷଣା ଵିଶ୍ଵକରସ୍ଯ ଶକ୍ତିଃ
ସେ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ନିଜ କାରଣର କାରଣ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ, ନିତ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଲକ୍ଷଣର ଧାରିଣୀ କିମ୍ବା ସେଗୁଡିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ସେ ବିଶ୍ୱକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି।
ଉତ୍ପାଦନଂ ସଂସ୍ଥିତିର୍ ଅନ୍ନଵୃଦ୍ଧି ଲଯାଃ ସତାଂ ଯତ୍ର ସନାତନାସ୍ ତେ ଏକୈଵ ମୂର୍ତିର୍ ନ ସମସ୍ତି କିଂଚିଦ୍ ଅସାଧ୍ଯମ୍ ଅସ୍ଯା ଦଯିତା ହରସ୍ଯ
ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ଅନ୍ନର ବୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଲୟ—ଏହି ସମସ୍ତ ଶାଶ୍ୱତ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କରେ ଏକାଠାରେ ଅଛି; ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହଁ, ସେ ହରଙ୍କର ପ୍ରିୟା।
ଯଦର୍ଥମ୍ ଅନ୍ନାନି ଧନାନି ଜୀଵା ଯଚ୍ଛନ୍ତି କୁର୍ଵନ୍ତି ତପାଂସି ଧର୍ମାନ୍ ସାପୀଯମ୍ ଅମ୍ବା ଜଗତୋ ଜନିତ୍ରୀ ପ୍ରିଯା ତୁ ସୋମସ୍ଯ ମହାସୁକୀର୍ତିଃ
ଯାଙ୍କ ପାଇଁ ଲୋକେ ଅନ୍ନ, ଧନ ଓ ଜୀବନ ଦାନ କରନ୍ତି, ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମ କରନ୍ତି—ସେ ଏହି ମାଆ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକାରିଣୀ, ସୋମଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଏବଂ ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳି।
ଯଦ୍ ଈକ୍ଷିତଂ କାଙ୍କ୍ଷତି ଵାସଵୋ ଽପି ଯନ୍ନାମତୋ ମଙ୍ଗଲମ୍ ଆପ୍ନୁଯାଚ୍ ଚ ଯା ଵ୍ଯାପ୍ଯ ଵିଶ୍ଵଂ ଵିମଲୀକରୋତି ସୋମା ସଦା ସୋମସମାନରୂପା
ଯାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଙ୍ଗଳ ମିଳେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପି ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତି—ସେ ସଦା ସୋମା, ସୋମଙ୍କ ସମାନ ରୂପ ଧାରିଣୀ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିଜୀଵସ୍ଯ ଚରାଚରସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷିଚୈତନ୍ଯମନଃସୁଖାନି ଯସ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ ଫଲଵନ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ଵାଗୀଶ୍ଵରୀ ଲୋକଗୁରୋଃ ସୁରମ୍ଯା
ଯାଙ୍କର କୃପାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଚେତନା ଓ ସୁଖ ସଫଳ ହୁଏ—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଭାଗୀଶ୍ୱରୀ, ଲୋକ ଗୁରୁଙ୍କର ସୁନ୍ଦରୀ ସହଧର୍ମିଣୀ।
ଚତୁର୍ମୁଖସ୍ଯାପି ମନୋ ମଲୀନଂ କିମ୍ ଅନ୍ଯଜନ୍ତୋର୍ ଇତି ଚିନ୍ତ୍ଯ ମାତା ଗଙ୍ଗାଵତାରଂ ଵିଵିଧୈର୍ ଉପାଯୈଃ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ ପାଵଯିତୁଂ ଚକାର
ଯଦି ଚାରିମୁହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ କେମିତି ହେବେ? ଏହିଭଳି ଭାବି, ମାଆ ଗଙ୍ଗା ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିବାକୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଶ୍ରୁତୀଃ ସମାଲକ୍ଷ୍ଯ ହରପ୍ରଭୁତ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଲୋକଃ ସକଲୈଃ ପ୍ରମାଣୈଃ କୃତ୍ଵା ଚ ଧର୍ମାନ୍ ବୁଭୁଜେ ଚ ଭୋଗାନ୍ ଵିଭୂତିର୍ ଏଷା ତୁ ସଦାଶିଵସ୍ଯ
ଶାସ୍ତ୍ର, ହରଙ୍କର ଶାସନ ଓ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରମାଣରେ ବିଚାର କରି, ସେ ଧର୍ମ କରିଥିଲେ ଓ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ—ଏହି ହେଉଛି ସଦାଶିବଙ୍କର ବିଭୂତି।
କାର୍ଯକ୍ରିଯାକାରକସାଧନାନାଂ ଵେଦୋଦିତାନାମ୍ ଅଥ ଲୌକିକାନାମ୍ ଯତ୍ ସାଧ୍ଯମ୍ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତମଂ ପ୍ରିଯଂ ଚ ପ୍ରୋକ୍ତା ଚ ସା ସିଦ୍ଧିର୍ ଅନାଦିକର୍ତୁଃ
ବେଦରେ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଜଗତରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, କର୍ତ୍ତା, ସାଧନ ଓ ଉପାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯାହା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରିୟ, ତାହାକୁ ଆଦିହୀନ କର୍ତ୍ତାଙ୍କର ସିଦ୍ଧି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଵରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ପ୍ରଧାନଂ ଯତ୍ ସାରଭୂତଂ ଯଦ୍ ଉପାସିତଵ୍ଯମ୍ ଯତ୍ ପ୍ରାପ୍ଯ ମୁକ୍ତା ନ ପୁନର୍ ଭଵନ୍ତି ସଦ୍ଯୋଗିନୋ ମୁକ୍ତିର୍ ଉମାପତିଃ ସଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ଉଚ୍ଚତମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଏକାନ୍ତିକ ଯୋଗୀମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି ଓ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ନେଉନାହାନ୍ତି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଉମାପତି, ମୁକ୍ତି ଦାତା।
ଯଥା ଯଥା ଶଂଭୁର୍ ଅମେଯମାଯା ରୂପାଣି ଧତ୍ତେ ଜଗତୋ ହିତାଯ ତଦ୍ଯୋଗଯୋଗ୍ଯାନି ତଥୈଵ ଧତ୍ସେ ପତିଵ୍ରତାତ୍ଵଂ ତ୍ଵଯି ମାତର୍ ଏଵମ୍
ଯେପରି ଅପରିମାପ୍ୟ ମାୟା ଧାରି ଶମ୍ଭୁ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ମାଆ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଏକତା ଅନୁଯାୟୀ ପତିବ୍ରତା ରୂପ ଧାରଣ କର।
ଇତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ସ୍ତୁଵତସ୍ ତସ୍ଯ ପୁରସ୍ତାଦ୍ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ ଉମଯା ସହିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗଣେଶାଦିଗଣୈର୍ ଵୃତଃ
ଏଭଳି ଷ୍ଟୁତି କରୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ଉମାଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ଗଣେଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଗଣମାନେ ଘେରି ଅପରିମିତ ତେଜରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ସାକ୍ଷାଦ୍ ଆଗତ୍ଯ ତଂ ଶଂଭୁଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଶମ୍ଭୁ ନିଜେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଆସି, ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସେଠାରେ କଥା କହିଲେ।
କିଂ ତେ ଗୌତମ ଦାସ୍ଯାମି ଭକ୍ତିସ୍ତୋତ୍ରଵ୍ରତୈଃ ଶୁଭୈଃ ପରିତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ଯାଚସ୍ଵ ଦେଵାନାମ୍ ଅପି ଦୁଷ୍କରମ୍
“ଗୌତମ, ମୁଁ ତୁମକୁ କଣ ଦେଉଁ? ତୁମର ଭକ୍ତି, ଷ୍ଟୁତି ଓ ଶୁଭ ବ୍ରତରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଠିକି ଚାହିଁ।”
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜଗନ୍ମୂର୍ତେର୍ ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଵିଶାରଦଃ ହର୍ଷବାଷ୍ପପରୀତାଙ୍ଗୋ ଗୌତମଃ ପର୍ଯଚିନ୍ତଯତ୍
ଜଗତ୍ ସ୍ୱରୂପଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଶବ୍ଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଗୌତମ, ଆନନ୍ଦ ଲୁହରେ ଭିଜିଥିବା ଦେହରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଅହୋ ଦୈଵମ୍ ଅହୋ ଧର୍ମୋ ହ୍ଯ୍ ଅହୋ ଵୈ ଵିପ୍ରପୂଜନମ୍ ଅହୋ ଲୋକଗତିଶ୍ ଚିତ୍ରା ଅହୋ ଧାତର୍ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
“ହାଁ, କି ଭାଗ୍ୟ! କି ଧର୍ମ! କି ଦେବବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜା! କି ଅଦ୍ଭୁତ ଏହି ସଂସାର ଚଳାଚଳ! ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ!”
ଜଟାସ୍ଥିତାଂ ଶୁଭାଂ ଗଙ୍ଗାଂ ଦେହି ମେ ତ୍ରିଦଶାର୍ଚିତ ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋ ଽସି ଦେଵେଶ ତ୍ରଯୀଧାମ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
“ତୁମର ଜଟାରେ ବସିଥିବା, ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଥିବା ଶୁଭ ଗଙ୍ଗାକୁ ମୋତେ ଦିଅ। ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛ, ହେ ଦେବେଶ, ତିନି ବେଦର ଆଧାର, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ!”