ନରିଷ୍ଯନ୍ତଶ୍ ଚ ଷଷ୍ଠୋ ଵୈ ପ୍ରାଂଶୂ ରିଷ୍ଟଶ୍ ଚ ସପ୍ତମଃ କରୂଷଶ୍ ଚ ପୃଷଧ୍ରଶ୍ ଚ ନଵୈତେ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ନରିଷ୍ୟନ୍ତ ଛଅଟିଏ, ପ୍ରାଁଶୁ ଓ ରିଷ୍ଟ ସପ୍ତମ, କରୂଷ ଓ ପୃଷଧ୍ର—ଏହି ନଉଜଣ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅକରୋତ୍ ପୁତ୍ରକାମସ୍ ତୁ ମନୁର୍ ଇଷ୍ଟିଂ ପ୍ରଜାପତିଃ ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋର୍ ଵିପ୍ରାଃ ପୂର୍ଵମ୍ ଏଵ ମହାମତିଃ
ପୁଅ ଆଶାରେ, ପ୍ରଜାପତି ମନୁ ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପୁରୁଣା କାଳରେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଅନୁତ୍ପନ୍ନେଷୁ ବହୁଷୁ ପୁତ୍ରେଷ୍ଵ୍ ଏତେଷୁ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ତସ୍ଯାଂ ଚ ଵର୍ତମାନାଯାମ୍ ଇଷ୍ଟ୍ଯାଂ ଚ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏବଂ ସେଇ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—
ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋର୍ ଅଂଶେ ମନୁର୍ ଆହୁତିମ୍ ଆଵହତ୍ ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯାମ୍ବରଧରା ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତା
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଅଂଶରେ, ମନୁ ହବନ କଲେ; ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଓ ଦିବ୍ୟ ଗହନା ପିନ୍ଧିଥିବା ଜଣେ ନାରୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଦିଵ୍ଯସଂହନନା ଚୈଵ ଇଲା ଜଜ୍ଞ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ ତାମ୍ ଇଲେତ୍ଯ୍ ଏଵ ହୋଵାଚ ମନୁର୍ ଦଣ୍ଡଧରସ୍ ତଦା
ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି ଥିବା ଏହି ଝିଅ ଇଳା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏପରି ଶୁଣାଯାଏ; ତାକୁ ମନୁ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ସେତେବେଳେ 'ଇଳା' ବୋଲି ଡାକିଲେ।
ଅନୁଗଚ୍ଛସ୍ଵ ମାଂ ଭଦ୍ରେ ତମ୍ ଇଲା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ ଧର୍ମଯୁକ୍ତମ୍ ଇଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ପୁତ୍ରକାମଂ ପ୍ରଜାପତିମ୍
'ମୋ ସହ ଚାଲ, ଭଦ୍ରେ,' ବୋଲି ସେ କହିଲେ। ଇଳା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଧର୍ମସହିତ ଏହି କଥା, ପୁଅ ଆଶା କରୁଥିବା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ।
ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋର୍ ଅଂଶେ ଜାତାସ୍ମି ଵଦତାଂ ଵର ତଯୋଃ ସକାଶଂ ଯାସ୍ଯାମି ନ ମାଂ ଧର୍ମହତାଂ କୁରୁ
ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ। ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି—ମୋତେ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ କରିବେନି।
ସୈଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ମନୁଂ ଦେଵଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋର୍ ଇଲା ଗତ୍ଵାନ୍ତିକଂ ଵରାରୋହା ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ ଵାକ୍ଯମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି କହି, ମନୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶୋଭାମୟୀ ଇଳା ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—
ଅଂଶେ ଽସ୍ମି ଯୁଵଯୋର୍ ଜାତା ଦେଵୌ କିଂ କରଵାଣି ଵାମ୍ ମନୁନା ଚାହମ୍ ଉକ୍ତା ଵାଐ ଅନୁଗଚ୍ଛସ୍ଵ ମାମ୍ ଇତି
ମୁଁ ଦୁହେଁ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଛି, ମୁଁ ଦୁହେଁ ପାଇଁ କଣ କରିପାରିବି? ମନୁ ମୋତେ କହିଛନ୍ତି—‘ମୋ ସହ ଚଳ।’
ତୌ ତଥାଵାଦିନୀଂ ସାଧ୍ଵୀମ୍ ଇଲାଂ ଧର୍ମପରାଯଣାମ୍ ମିତ୍ରଶ୍ ଚ ଵରୁଣଶ୍ ଚୋଭାଵ୍ ଊଚତୁସ୍ ତାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏହିପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ସତ୍ୟବାନୀ ଇଳାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଦୁହେଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅନେନ ତଵ ଧର୍ମେଣ ପ୍ରଶ୍ରଯେଣ ଦମେନ ଚ ସତ୍ଯେନ ଚୈଵ ସୁଶ୍ରୋଣି ପ୍ରୀତୌ ସ୍ଵୋ ଵରଵର୍ଣିନି
ତୁମର ଏହି ଧର୍ମ, ନମ୍ରତା, ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସତ୍ୟବାଦିତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଶୁଭାଙ୍ଗିନୀ, ଆମେ ଖୁସି ହେଲୁ।
ଆଵଯୋସ୍ ତ୍ଵଂ ମହାଭାଗେ ଖ୍ଯାତିଂ କନ୍ଯେତି ଯାସ୍ଯସି
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି, ତୁମେ ଆମ ପକ୍ଷରୁ କନ୍ୟାରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲଭିବ।
ମନୋର୍ ଵଂଶକରଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଚ ଭଵିଷ୍ଯସି ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନ ଇତି ଵିଖ୍ଯାତସ୍ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଶୋଭନେ
ତୁମେ ମନୁଙ୍କ ବଂଶକୁ ଅଗ୍ରସର କରିବା ପୁତ୍ର ହେବ, ଏବଂ ତିନି ଲୋକରେ ‘ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲଭିବ, ହେ ଶୋଭାମୟୀ।
ଜଗତ୍ପ୍ରିଯୋ ଧର୍ମଶୀଲୋ ମନୋର୍ ଵଂଶଵିଵର୍ଧନଃ ନିଵୃତ୍ତା ସା ତୁ ତଚ୍ ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଗଚ୍ଛନ୍ତୀ ପିତୁର୍ ଅନ୍ତିକାତ୍
ସେ ଜଗତର ପ୍ରିୟ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ମନୁଙ୍କ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ବୁଧେନାନ୍ତରମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ମୈଥୁନାଯୋପମନ୍ତ୍ରିତା ସୋମପୁତ୍ରାଦ୍ ବୁଧାଦ୍ ଵିପ୍ରାସ୍ ତସ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ପୁରୂରଵାଃ
ସେ ବୁଧଙ୍କ ସହିତ ମିଳିଲେ, ସେଥିରେ ବିବାହ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ; ବୁଧଙ୍କ ଠାରୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପୁରୁରବା ଜନ୍ମିଲେ।
ଜନଯିତ୍ଵା ତତଃ ସା ତମ୍ ଇଲା ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନତାଂ ଗତା ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦାସ୍ ତ୍ରଯଃ ପରମଧାର୍ମିକାଃ
ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ଇଳା ପୁନି ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ହେଲେ; ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ତିନି ଜଣ ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସନ୍ତାନ ଥିଲେ।
ଉତ୍କଲଶ୍ ଚ ଗଯଶ୍ ଚୈଵ ଵିନତାଶ୍ଵଶ୍ ଚ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଉତ୍କଲସ୍ଯୋତ୍କଲା ଵିପ୍ରା ଵିନତାଶ୍ଵସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମାଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେମାନେ ଉତ୍କଳ, ଗୟା ଓ ବିନତାଶ୍ୱ ଥିଲେ; ଉତ୍କଳଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଉତ୍କଳ, ବିନତାଶ୍ୱଙ୍କ ସନ୍ତାନ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ଲୋକ।
ଦିକ୍ ପୂର୍ଵା ମୁନିଶାର୍ଦୂଲା ଗଯସ୍ଯ ତୁ ଗଯା ସ୍ମୃତା ପ୍ରଵିଷ୍ଟେ ତୁ ମନୌ ଵିପ୍ରା ଦିଵାକରମ୍ ଅରିଂଦମମ୍
ହେ ମୁନିସ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବ ଦିଗ ଉତ୍କଳଙ୍କ; ଗୟାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ‘ଗୟା’ ଭାବେ ପରିଚିତ। ମନୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଦିବାକର ନାମକ ଶତ୍ରୁଜୟୀ—
ଦଶଧା ତତ୍ ପୁନଃ କ୍ଷତ୍ରମ୍ ଅକରୋତ୍ ପୃଥିଵୀମ୍ ଇମାମ୍ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଦାଯାଦୋ ମଧ୍ଯଦେଶମ୍ ଅଵାପ୍ତଵାନ୍
ସେ ପୁନି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଦଶ ଭାଗକୁ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପାଇଁ; ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଜେଷ୍ଠ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ମଧ୍ୟଦେଶ ପାଇଲେ।
କନ୍ଯାଭାଵାତ୍ ତୁ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ନୈତଦ୍ ରାଜ୍ଯମ୍ ଅଵାପ୍ତଵାନ୍ ଵସିଷ୍ଠଵଚନାତ୍ ତ୍ଵ୍ ଆସୀତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନେ ମହାତ୍ମନଃ
ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ କନ୍ୟା ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେନି; ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ରହିଲେ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ତତ୍ ପୁରୂରଵସେ ପ୍ରାଦାଦ୍ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମହାଯଶାଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ରାଜା ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନଗର ଥିଲା; ସେ ରାଜ୍ୟ ଲଭି ତାହା ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ମାନଵେଯୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋର୍ ଲକ୍ଷଣୈର୍ ଯୁତଃ ଧୃତଵାଂସ୍ ତାମ୍ ଇଲେତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନେତି ଚ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ହେ ମୁନିସ୍ରେଷ୍ଠ, ମାନବବଂଶୀ, ଷ୍ଟ୍ରୀପୁରୁଷ ଦୁହିଁର ଲକ୍ଷଣ ଥିବା, ସେ ଇଳା ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନାରିଷ୍ଯନ୍ତାଃ ଶକାଃ ପୁତ୍ରା ନାଭାଗସ୍ଯ ତୁ ଭୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଅମ୍ବରୀଷୋ ଽଭଵତ୍ ପୁତ୍ରଃ ପାର୍ଥିଵର୍ଷଭସତ୍ତମଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ନାରିଷ୍ୟନ୍ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶକମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେନି; ନାଭାଗଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଅମ୍ବରୀଷ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଧୃଷ୍ଟସ୍ଯ ଧାର୍ଷ୍ଟକଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ରଣଦୃପ୍ତଂ ବଭୂଵ ହ କରୂଷସ୍ଯ ଚ କାରୂଷାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ
ଧୃଷ୍ଟଙ୍କୁ ଧାର୍ଷ୍ଟକ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ହେଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ; କରୂଷଙ୍କୁ କାରୂଷ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ହେଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭିମାନୀ।
ନାଭାଗଧୃଷ୍ଟପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯତାଂ ଗତାଃ ପ୍ରାଂଶୋର୍ ଏକୋ ଽଭଵତ୍ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ନାଭାଗ ଓ ଧୃଷ୍ଟଙ୍କ ପୁଅମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବଣିକ ହେଲେ। ପ୍ରାଁଶୁଙ୍କ ଏକ ପୁଅ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ନରିଷ୍ଯନ୍ତସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ରାଜା ଦଣ୍ଡଧରୋ ଯମଃ ଶର୍ଯାତେର୍ ମିଥୁନଂ ତ୍ଵ୍ ଆସୀଦ୍ ଆନର୍ତୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ନରିଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ରାଜା ଦଣ୍ଡଧର ଯମ। ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଆନର୍ତ୍ତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ପୁତ୍ରଃ କନ୍ଯା ସୁକନ୍ଯା ଚ ଯା ପତ୍ନୀ ଚ୍ଯଵନସ୍ଯ ହ ଆନର୍ତସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ରୈଵୋ ନାମ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଓ ଏକ ଝିଅ ଥିଲେ, ଝିଅର ନାମ ସୁକନ୍ୟା, ଯିଏ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ରାଇବ ନାମକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଅ।
ଆନର୍ତଵିଷଯଶ୍ ଚୈଵ ପୁରୀ ଚାସ୍ଯ କୁଶସ୍ଥଲୀ ରୈଵସ୍ଯ ରୈଵତଃ ପୁତ୍ରଃ କକୁଦ୍ମୀ ନାମ ଧାର୍ମିକଃ
ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଓ ସହର ଥିଲା କୁଶସ୍ଥଳୀ। ରାଇବଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଧର୍ମିକ କକୁଦ୍ମୀ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପୁତ୍ରଃ ସ ତସ୍ଯାସୀଦ୍ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୁଶସ୍ଥଲୀମ୍ ସ କନ୍ଯାସହିତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽନ୍ତିକେ
ସେ ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ଥିଲେ। କୁଶସ୍ଥଳୀର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ଝିଅ ସହିତ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିଥିଲେ।
ମୁହୂର୍ତଭୂତଂ ଦେଵସ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ବହୁଯୁଗଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ଆଜଗାମ ସ ଚୈଵାଥ ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ଯାଦଵୈର୍ ଵୃତାମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁଟି କ୍ଷଣ ମାତ୍ର, ସେଠି ସେ ବହୁ ଯୁଗ ରହିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ। ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ସହରକୁ ଫେରିଲେ, ଯାହା ଯାଦବମାନେ ଦଖଳ କରିଥିଲେ।