ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ ଉମଯା ସହିତଃ ଶିଵଃ ମମାନୁକମ୍ପଯା ଚୈଵ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ଏଭଳି କହି, ଉମାଙ୍କ ସହିତ ଭଗବାନ ଶିବ, ମୋ ପ୍ରତି କୃପା ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଏହା କଲେ।
ଏତଚ୍ ଚକାର ଲୋକେଶଃ ଶୃଣୁ ନାରଦ ଯତ୍ନତଃ ପାପିନାଂ ପାପମୋକ୍ଷାଯ ଭୂମିର୍ ଆପୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ନାରଦ, ଲୋକନାଥ ଏହି କାମ କଲେ, ବଡ଼ ଯତ୍ନରେ: ପାପୀମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ, ପୃଥିବୀ ଜଳର ଆକାର ନେବ।
ତଯୋଶ୍ ଚ ସାରସର୍ଵସ୍ଵମ୍ ଆହରିଷ୍ଯାମି ପାଵନମ୍ ଏଵଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଭଗଵାଂସ୍ ତଯୋଃ ସାରଂ ସମାହରତ୍
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପ୍ରଭୁ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସାରଟି ଏକଠା କଲେ।
ଭୂମିଂ କମଣ୍ଡଲୁଂ କୃତ୍ଵା ତତ୍ରାପଃ ସଂନିଵେଶ୍ଯ ଚ ପାଵମାନ୍ଯାଦିଭିଃ ସୂକ୍ତୈର୍ ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଚ ଯତ୍ନତଃ
ସେ ଭୂମିକୁ କମଣ୍ଡଳୁ ବନେଇ, ସେଠାରେ ପାଣି ରଖିଲେ ଏବଂ ପାବମାନ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ପବିତ୍ର କଲେ।
ତ୍ରିଜଗତ୍ପାଵନୀଂ ଶକ୍ତିଂ ତତ୍ର ସସ୍ମାର ପାପହା ମାମ୍ ଉଵାଚ ସ ଲୋକେଶୋ ଗୃହାଣେମଂ କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଜଗତ୍କୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଯିଏ ପାପ ନଶ କରେ। ସେଇ ଲୋକନାଥ ମୋତେ କହିଲେ, 'ଏହି କମଣ୍ଡଳୁ ନେଅ।'
ଆପୋ ଵୈ ମାତରୋ ଦେଵ୍ଯୋ ଭୂମିର୍ ମାତା ତଥାପରା ସ୍ଥିତ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତିଵିନାଶାନାଂ ହେତୁତ୍ଵମ୍ ଉଭଯୋଃ ସ୍ଥିତମ୍
ପାଣି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବୀମାନେ, ଭୂମି ଆଉ ଜଣେ ମାଆ। ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଉତ୍ପତ୍ତି, ପାଳନ ଓ ନାଶର କାରଣ।
ଅତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତୋ ଧର୍ମୋ ହ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ଯଜ୍ଞଃ ସନାତନଃ ଅତ୍ର ଭୁକ୍ତିଶ୍ ଚ ମୁକ୍ତିଶ୍ ଚ ସ୍ଥାଵରଂ ଜଙ୍ଗମଂ ତଥା
ଏଠି ଧର୍ମ ବସିଛି, ଏଠି ସନାତନ ଯଜ୍ଞ ଅଛି। ଏଠି ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଅଛି, ସ୍ଥାବର ଓ ଚର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି।
ସ୍ମରଣାନ୍ ମାନସଂ ପାପଂ ଵଚନାଦ୍ ଵାଚିକଂ ତଥା ସ୍ନାନପାନାଭିଷେକାଚ୍ ଚ ପ୍ରଣଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅପି କାଯିକମ୍
ସ୍ମରଣ କଲେ ମନର ପାପ ନଶ ହୁଏ, କଥା କହିଲେ ମୁଁହର ପାପ ଯାଏ, ଏବଂ ସ୍ନାନ, ପାନ କିମ୍ବା ଅଭିଷେକ କଲେ ଶରୀରର ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂରିଯାଏ।
ଏତଦ୍ ଏଵାମୃତଂ ଲୋକେ ନୈତସ୍ମାତ୍ ପାଵନଂ ପରମ୍ ମଯାଭିମନ୍ତ୍ରିତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଗୃହାଣେମଂ କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ଏହି ପାଣି ଏଇ ସଂସାରରେ ଅମୃତ ସମାନ; ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର କିଛି ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହାକୁ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି, ବ୍ରହ୍ମନ୍—ଏହି କମଣ୍ଡଳୁ ନେଅ।
ଅତ୍ରତ୍ଯଂ ଵାରି ଯଃ କଶ୍ଚିତ୍ ସ୍ମରେଦ୍ ଅପି ପଠେଦ୍ ଅପି ସ ସର୍ଵକାମାନ୍ ଆପ୍ନୋତି ଗୃହାଣେମଂ କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ଏଠାର ପାଣିକୁ ଯେ କେହି ସ୍ମରଣ କରେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ—ଏହି କମଣ୍ଡଳୁ ନେଅ।
ଭୂତେଭ୍ଯଶ୍ ଚାପି ପଞ୍ଚଭ୍ଯ ଆପୋ ଭୂତଂ ମହୋଦିତମ୍ ତାସାମ୍ ଉତ୍କୃଷ୍ଟମ୍ ଏତସ୍ମାଦ୍ ଗୃହାଣେମଂ କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ପଞ୍ଚ ଭୂତରୁ ପାଣିକୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାଣି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ—ଏହି କମଣ୍ଡଳୁ ନେଅ।
ଅତ୍ର ଯଦ୍ ଵାରି ଶୋଭିଷ୍ଠଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପାଵନମ୍ ଏଵ ଚ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ମୃତ୍ଵା ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପାପାଦ୍ ଵିମୋକ୍ଷ୍ଯସେ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପାଣି ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର, ପୁଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର—ସେହି ପାଣିକୁ ଛୁଇଁଲେ, ସ୍ମରଣ କଲେ କିମ୍ବା ଦେଖିଲେ, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉଛ।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ ପ୍ରାଦାନ୍ ମମ କମଣ୍ଡଲୁମ୍ ତତଃ ସୁରଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରୋଚୁଃ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍ ଆହ୍ଲାଦଶ୍ ଚ ମହାଂସ୍ ତତ୍ର ଜଯଶବ୍ଦୋ ଵ୍ଯଵର୍ତତ
ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ମୋତେ କମଣ୍ଡଳୁ ଦେଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ଦେବମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, ଏଠାରେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଓ ଜୟଧ୍ୱନି ହେଲା।
ଦେଵୋତ୍ସଵେ ମାତୁର୍ ଅଜଃ ପଦାଗ୍ରଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ପାପାତ୍ ପତିତତ୍ଵମ୍ ଆପ ପ୍ରାଦାତ୍ କୃପାଲୁଃ ସ୍ମରଣାତ୍ ପଵିତ୍ରାଂ ଗଙ୍ଗାଂ ପିତା ପୁଣ୍ଯକମଣ୍ଡଲୁସ୍ଥାମ୍
ଦେବମାନଙ୍କ ଉତ୍ସବରେ, ଅଜ ନାମକ ପୁଅ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କର ପାଦ ଦେଖି, ପାପରେ ପତିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା କୃପାବଶତଃ, କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ପବିତ୍ର କମଣ୍ଡଳୁରେ ବସିଥିବା ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଲେ।
କମଣ୍ଡଲୁସ୍ଥିତା ଦେଵୀ ତଵ ପୁଣ୍ଯଵିଵର୍ଧିନୀ ଯଥା ମର୍ତ୍ଯଂ ଗତା ନାଥ ତନ୍ ମେ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
ହେ ପ୍ରଭୁ, କମଣ୍ଡଳୁରେ ବସିଥିବା ଦେବୀ ତୁମର ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ାଏ। ସେ କିପରି ମଣିଷ ଲୋକକୁ ଆସିଲେ, ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।
ବଲିର୍ ନାମ ମହାଦୈତ୍ଯୋ ଦେଵାରିର୍ ଅପରାଜିତଃ ଧର୍ମେଣ ଯଶସା ଚୈଵ ପ୍ରଜାସଂରକ୍ଷଣେନ ଚ
ବଳି ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ଦାନବ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କର ଅଜୟ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ, ଧର୍ମ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ଗୁରୁଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ସତ୍ଯେନ ଵୀର୍ଯେଣ ଚ ବଲେନ ଚ ତ୍ଯାଗେନ କ୍ଷମଯା ଚୈଵ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ନୋପମୀଯତେ
ଗୁରୁଭକ୍ତି, ସତ୍ୟବାଦିତା, ପ୍ରଭଳତା, ଶକ୍ତି, ଦାନ ଓ କ୍ଷମା ଦ୍ୱାରା, ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯର୍ଦ୍ଧିମ୍ ଉନ୍ନତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାଶ୍ ଚିନ୍ତାପରାଯଣାଃ ମିଥଃ ସମୂଚୁର୍ ଅମରା ଜେଷ୍ଯାମୋ ଵୈ କଥଂ ବଲିମ୍
ତାଙ୍କର ଉନ୍ନତି ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଆପସରେ କହିଲେ, 'ଆମେ କିପରି ବଳିଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବୁ?'
ତସ୍ମିଞ୍ ଶାସତି ରାଜ୍ଯଂ ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ହତକଣ୍ଟକମ୍ ନାରଯୋ ଵ୍ଯାଧଯୋ ଵାପି ନାଧଯୋ ଵା କଥଂଚନ
ସେ ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର ଥିଲା। କୌଣସି ଶତ୍ରୁ, ରୋଗ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ କେବେ ଥିଲା ନାହିଁ।
ଅନାଵୃଷ୍ଟିର୍ ଅଧର୍ମୋ ଵା ନାସ୍ତିଶବ୍ଦୋ ନ ଦୁର୍ଜନଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ଽପି ନୈଵ ଦୃଶ୍ଯେତ ବଲୌ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସତି
ଏଠି କେବେ ବର୍ଷା ଅଭାବ, ଅଧର୍ମ, ନାସ୍ତିକତା କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଥିଲେ ନାହିଁ। ବଳି ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କିଛି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ତସ୍ଯୋନ୍ନତିଶରୈର୍ ଭଗ୍ନାଃ କୀର୍ତିଖଡ୍ଗଦ୍ଵିଧାକୃତାଃ ତସ୍ଯାଜ୍ଞାଶକ୍ତିଭିନ୍ନାଙ୍ଗା ଦେଵାଃ ଶର୍ମ ନ ଲେଭିରେ
ତାଙ୍କର ଅହଂକାରର ବାଣ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, କୀର୍ତ୍ତିର ତଳୱାର ଭି ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଓ ଶକ୍ତିରେ ଦେବତାମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଶାନ୍ତି ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ତତଃ ସଂମନ୍ତ୍ରଯାମ୍ ଆସୁଃ କୃତ୍ଵା ମାତ୍ସର୍ଯମ୍ ଅଗ୍ରତଃ ତଦ୍ଯଶୋଗ୍ନିପ୍ରଦୀପ୍ତାଙ୍ଗା ଵିଷ୍ଣୁଂ ଜଗ୍ମୁଃ ସୁଵିହ୍ଵଲାଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟାକୁ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତେ ମିଶି ଆଲୋଚନା କଲେ; ବଳିଙ୍କର ଯଶସ୍ୱୀ ତେଜରେ ଦହିଗଲା ଦେହ, ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଆର୍ତାଃ ସ୍ମ ଗତସତ୍ତ୍ଵାଃ ସ୍ମ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧର ଅସ୍ମଦର୍ଥେ ଭଵାନ୍ ନିତ୍ଯମ୍ ଆଯୁଧାନି ବିଭର୍ତି ଚ
ହେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ଆମେ ଦୁଃଖରେ ଅଛୁ, ଶକ୍ତି ହରାଇଛୁ; ଆମ ପାଇଁ ଆପଣ ସଦା ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ତ୍ଵଯି ନାଥେ ଜଗନ୍ନାଥ ଅସ୍ମାକଂ ଦୁଃଖମ୍ ଈଦୃଶମ୍ ତ୍ଵାଂ ତୁ ପ୍ରଣମତୀ ଵାଣୀ କଥଂ ଦୈତ୍ଯଂ ନମସ୍ଯତି
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଆପଣ ଆମ ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ, ଏମିତି ଦୁଃଖ କିପରି ହେବ? ଯଦି ଆମର ବାଣୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ତେବେ ଏକ ଦାନବକୁ କିପରି ସମ୍ମାନ କରିପାରିବ?
ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ତ୍ଵାମ୍ ଏଵ ଶରଣଂ ଗତାଃ ତ୍ଵଦଙ୍ଘ୍ରିଶରଣାଃ ସନ୍ତଃ କଥଂ ଦୈତ୍ଯଂ ନମେମହି
ମନ, କର୍ମ ଓ କଥାରେ ଆମେ କେବଳ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଛୁ; ଆପଣଙ୍କ ପାଦରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଏକ ଦାନବକୁ କିପରି ନମସ୍କାର କରିପାରିବୁ?
ଯଜାମସ୍ ତ୍ଵାଂ ମହାଯଜ୍ଞୈର୍ ଵଦାମୋ ଵାଗ୍ଭିର୍ ଅଚ୍ଯୁତ ତ୍ଵଦେକଶରଣାଃ ସନ୍ତଃ କଥଂ ଦୈତ୍ଯଂ ନମେମହି
ଆମେ ବଡ଼ ்ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜିଅଛୁ, ଶବ୍ଦରେ ଗୁଣଗାନ କରୁଛୁ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ; କେବଳ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇ, ଏକ ଦାନବକୁ କିପରି ନମସ୍କାର କରିପାରିବୁ?
ତ୍ଵଦ୍ଵୀର୍ଯମ୍ ଆଶ୍ରିତା ନିତ୍ଯଂ ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ପଦଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କଥଂ ଦୈତ୍ଯଂ ନମେମହି
ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବତାମାନେ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରନ୍ତି; ଆପଣ ଯେଉଁ ପଦ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ପାଇଁ, ଏକ ଦାନବକୁ କିପରି ନମସ୍କାର କରିପାରିବୁ?
ସ୍ରଷ୍ଟା ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମମୂର୍ତ୍ଯା ତୁ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଭୂତ୍ଵା ତୁ ରକ୍ଷସି ସଂହର୍ତା ରୁଦ୍ରଶକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵଂ କଥଂ ଦୈତ୍ଯଂ ନମେମହି
ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମା ରୂପେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ରୁଦ୍ର ଶକ୍ତିରେ ସଂହାର କରନ୍ତି; ଏମିତି ଦାନବକୁ କିପରି ନମସ୍କାର କରିପାରିବୁ?
ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ କାରଣଂ ଲୋକେ ଵିନୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ତୁ କିଂ ଫଲମ୍ ହତୈଶ୍ଵର୍ଯାଃ ସୁରେଶାନ କଥଂ ଦୈତ୍ଯଂ ନମେମହି
ଏହି ଜଗତରେ ଶାସନ ହେଉଛି କାରଣ; ଶକ୍ତି ନଥିଲେ କ'ଣ ଉପକାର? ଶକ୍ତି ହରାଇ, ହେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଏକ ଦାନବକୁ କିପରି ନମସ୍କାର କରିପାରିବୁ?
ଅନାଦିସ୍ ତ୍ଵଂ ଜଗଦ୍ଧାତର୍ ଅନନ୍ତସ୍ ତ୍ଵଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ ଅନ୍ତଵନ୍ତମ୍ ଅମୁଂ ଶତ୍ରୁଂ କଥଂ ଦୈତ୍ଯଂ ନମେମହି
ଆପଣ ଆଦିହୀନ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରକ; ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁ; ଏହି ସୀମିତ ଶତ୍ରୁ ଦାନବକୁ କିପରି ନମସ୍କାର କରିପାରିବୁ?