ତତ୍ର ତତ୍ର ପୃଥକ୍ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରେ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ ଵେଦାଶ୍ ଚ ସରହସ୍ଯା ଵୈ ଗାଯନ୍ତି ଚ ହସନ୍ତି ଚ
ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପୂଜା କଲେ, ବେଦମାନେ ତାଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥ ସହିତ ଗାଇଲେ ଓ ହସିଲେ।
ନୃତ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅପ୍ସରସଃ ସର୍ଵା ଜଗୁର୍ ଗନ୍ଧର୍ଵକିଂନରାଃ ଲାଜାଧୃକ୍ ଚାପି ମୈନାକୋ ବଭୂଵ ମୁନିସତ୍ତମ
ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଗାଇଲେ; ମୈନାକ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଲାଜା ଧରିଥିଲେ।
ପୁଣ୍ଯାହଵାଚନଂ ଵୃତ୍ତମ୍ ଅନ୍ତର୍ଵେଶ୍ମନି ନାରଦ ଵେଦିକାଯାମ୍ ଉପାଵିଷ୍ଟୌ ଦଂପତୀ ସୁରସତ୍ତମୌ
ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ନାରଦ; ଦେବସ୍ୱରୂପ ଦମ୍ପତି ବେଦିକା ଉପରେ ବସିଥିଲେ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯାଗ୍ନିଂ ଵିଧିଵଦ୍ ଅଶ୍ମାନଂ ଚାପି ପୁତ୍ରକ ହୁତ୍ଵା ଲାଜାଂଶ୍ ଚ ଵିଧିଵତ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ଅଥାକରୋତ୍
ଯଥାବିଧି ଅଗ୍ନି ଓ ପାଥର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଲାଜା ହୋମ କରି, ପରିକ୍ରମା କଲେ, ପୁତ୍ର।
ଅଶ୍ମନଃ ସ୍ପର୍ଶହେତୋଶ୍ ଚ ଦେଵ୍ଯଙ୍ଗୁଷ୍ଠଂ କରେ ଽସ୍ପୃଶତ୍ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରେରିତଃ ଶଂଭୁର୍ ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯ ପଦସ୍ଯ ଚ
ପାଥର ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ଶମ୍ଭୁ ଦେବୀଙ୍କ ହାତର ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ଡାହାଣ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
ତାମ୍ ଅଦର୍ଶମ୍ ଅହଂ ତତ୍ର ହୋମଂ କୁର୍ଵନ୍ ହରାନ୍ତିକେ ଦୃଷ୍ଟେ ଽଙ୍ଗୁଷ୍ଠେ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵୀର୍ଯଂ ସୁସ୍ରାଵ ମେ ତଦା
ମୁଁ ହରଙ୍କ ନିକଟରେ ହୋମ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦେଖିଲି, ମୋ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ମୋର ବୀର୍ୟ ସ୍ରବଣ ହେଲା।
ଲଜ୍ଜଯା କଲୁଷୀଭୂତଃ ସ୍କନ୍ନଂ ଵୀର୍ଯମ୍ ଅଚୂର୍ଣଯମ୍ ମଦ୍ଵୀର୍ଯାଚ୍ ଚୂର୍ଣିତାତ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମାଦ୍ ଵାଲଖିଲ୍ଯାସ୍ ତୁ ଜଜ୍ଞିରେ
ଲଜ୍ଜାରେ ଦୁଷିତ ହୋଇ, ମୁଁ ସେଇ ପଡ଼ିଥିବା ବୀର୍ୟକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲି; ମୋର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚୂର୍ଣ୍ଣିତ ବୀର୍ୟରୁ ବାଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।
ତତୋ ମହାନ୍ ଅଭୂତ୍ ତତ୍ର ହାହାକାରଃ ସୁରୋଦିତଃ ଲଜ୍ଜଯା ପରିଭୂତୋ ଽହଂ ନିର୍ଗତସ୍ ତୁ ତଦାସନାତ୍
ତାପରେ ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ହାହାକାର ହେଲା; ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଁ ମୋ ଆସନ ଛାଡ଼ି ଚଲିଗଲି।
ପଶ୍ଯତ୍ସୁ ଦେଵସଂଘେଷୁ ତୂଷ୍ଣୀଂଭୂତେଷୁ ନାରଦ ଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ମାଂ ମହାଦେଵୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନନ୍ଦିନମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍
ଦେବମାନେ ଚୁପ୍ଚାପ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ନାରଦ, ମହାଦେବ ମୋତେ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ନନ୍ଦିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣମ୍ ଆହ୍ଵଯସ୍ଵେହ ଗତପାପଂ କରୋମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ କୃତାପରାଧେ ଽପି ଜନେ ସନ୍ତଃ ସକୃପମାନସାଃ ମୋହଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅପି ଵିଦ୍ଵାଂସଂ ଵିଷଯାଣାମ୍ ଇଯଂ ସ୍ଥିତିଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଡାକ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିବି। ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ଅପରାଧ କରିଥାଏ, ଭଲମାନେ କ୍ଷମାଶୀଳ ହୋଇ ଦୟା କରନ୍ତି; ଜଗତର ନିୟମ ଏହି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଆକର୍ଷଣରେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ ଉମଯା ସହିତଃ ଶିଵଃ ମମାନୁକମ୍ପଯା ଚୈଵ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ଏଭଳି କହି, ଉମାଙ୍କ ସହିତ ଭଗବାନ ଶିବ, ମୋ ପ୍ରତି କୃପା ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଏହା କଲେ।
ଏତଚ୍ ଚକାର ଲୋକେଶଃ ଶୃଣୁ ନାରଦ ଯତ୍ନତଃ ପାପିନାଂ ପାପମୋକ୍ଷାଯ ଭୂମିର୍ ଆପୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ନାରଦ, ଲୋକନାଥ ଏହି କାମ କଲେ, ବଡ଼ ଯତ୍ନରେ: ପାପୀମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ, ପୃଥିବୀ ଜଳର ଆକାର ନେବ।
ତଯୋଶ୍ ଚ ସାରସର୍ଵସ୍ଵମ୍ ଆହରିଷ୍ଯାମି ପାଵନମ୍ ଏଵଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଭଗଵାଂସ୍ ତଯୋଃ ସାରଂ ସମାହରତ୍
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପ୍ରଭୁ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସାରଟି ଏକଠା କଲେ।
ଭୂମିଂ କମଣ୍ଡଲୁଂ କୃତ୍ଵା ତତ୍ରାପଃ ସଂନିଵେଶ୍ଯ ଚ ପାଵମାନ୍ଯାଦିଭିଃ ସୂକ୍ତୈର୍ ଅଭିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଚ ଯତ୍ନତଃ
ସେ ଭୂମିକୁ କମଣ୍ଡଳୁ ବନେଇ, ସେଠାରେ ପାଣି ରଖିଲେ ଏବଂ ପାବମାନ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ପବିତ୍ର କଲେ।
ତ୍ରିଜଗତ୍ପାଵନୀଂ ଶକ୍ତିଂ ତତ୍ର ସସ୍ମାର ପାପହା ମାମ୍ ଉଵାଚ ସ ଲୋକେଶୋ ଗୃହାଣେମଂ କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଜଗତ୍କୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଯିଏ ପାପ ନଶ କରେ। ସେଇ ଲୋକନାଥ ମୋତେ କହିଲେ, 'ଏହି କମଣ୍ଡଳୁ ନେଅ।'
ଆପୋ ଵୈ ମାତରୋ ଦେଵ୍ଯୋ ଭୂମିର୍ ମାତା ତଥାପରା ସ୍ଥିତ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତିଵିନାଶାନାଂ ହେତୁତ୍ଵମ୍ ଉଭଯୋଃ ସ୍ଥିତମ୍
ପାଣି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବୀମାନେ, ଭୂମି ଆଉ ଜଣେ ମାଆ। ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଉତ୍ପତ୍ତି, ପାଳନ ଓ ନାଶର କାରଣ।
ଅତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତୋ ଧର୍ମୋ ହ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ଯଜ୍ଞଃ ସନାତନଃ ଅତ୍ର ଭୁକ୍ତିଶ୍ ଚ ମୁକ୍ତିଶ୍ ଚ ସ୍ଥାଵରଂ ଜଙ୍ଗମଂ ତଥା
ଏଠି ଧର୍ମ ବସିଛି, ଏଠି ସନାତନ ଯଜ୍ଞ ଅଛି। ଏଠି ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଅଛି, ସ୍ଥାବର ଓ ଚର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି।
ସ୍ମରଣାନ୍ ମାନସଂ ପାପଂ ଵଚନାଦ୍ ଵାଚିକଂ ତଥା ସ୍ନାନପାନାଭିଷେକାଚ୍ ଚ ପ୍ରଣଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅପି କାଯିକମ୍
ସ୍ମରଣ କଲେ ମନର ପାପ ନଶ ହୁଏ, କଥା କହିଲେ ମୁଁହର ପାପ ଯାଏ, ଏବଂ ସ୍ନାନ, ପାନ କିମ୍ବା ଅଭିଷେକ କଲେ ଶରୀରର ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂରିଯାଏ।
ଏତଦ୍ ଏଵାମୃତଂ ଲୋକେ ନୈତସ୍ମାତ୍ ପାଵନଂ ପରମ୍ ମଯାଭିମନ୍ତ୍ରିତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଗୃହାଣେମଂ କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ଏହି ପାଣି ଏଇ ସଂସାରରେ ଅମୃତ ସମାନ; ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର କିଛି ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହାକୁ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି, ବ୍ରହ୍ମନ୍—ଏହି କମଣ୍ଡଳୁ ନେଅ।
ଅତ୍ରତ୍ଯଂ ଵାରି ଯଃ କଶ୍ଚିତ୍ ସ୍ମରେଦ୍ ଅପି ପଠେଦ୍ ଅପି ସ ସର୍ଵକାମାନ୍ ଆପ୍ନୋତି ଗୃହାଣେମଂ କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ଏଠାର ପାଣିକୁ ଯେ କେହି ସ୍ମରଣ କରେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ—ଏହି କମଣ୍ଡଳୁ ନେଅ।
ଭୂତେଭ୍ଯଶ୍ ଚାପି ପଞ୍ଚଭ୍ଯ ଆପୋ ଭୂତଂ ମହୋଦିତମ୍ ତାସାମ୍ ଉତ୍କୃଷ୍ଟମ୍ ଏତସ୍ମାଦ୍ ଗୃହାଣେମଂ କମଣ୍ଡଲୁମ୍
ପଞ୍ଚ ଭୂତରୁ ପାଣିକୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପାଣି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ—ଏହି କମଣ୍ଡଳୁ ନେଅ।
ଅତ୍ର ଯଦ୍ ଵାରି ଶୋଭିଷ୍ଠଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପାଵନମ୍ ଏଵ ଚ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ମୃତ୍ଵା ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପାପାଦ୍ ଵିମୋକ୍ଷ୍ଯସେ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପାଣି ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର, ପୁଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର—ସେହି ପାଣିକୁ ଛୁଇଁଲେ, ସ୍ମରଣ କଲେ କିମ୍ବା ଦେଖିଲେ, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉଛ।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ ପ୍ରାଦାନ୍ ମମ କମଣ୍ଡଲୁମ୍ ତତଃ ସୁରଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରୋଚୁଃ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍ ଆହ୍ଲାଦଶ୍ ଚ ମହାଂସ୍ ତତ୍ର ଜଯଶବ୍ଦୋ ଵ୍ଯଵର୍ତତ
ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ମୋତେ କମଣ୍ଡଳୁ ଦେଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ଦେବମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, ଏଠାରେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଓ ଜୟଧ୍ୱନି ହେଲା।
ଦେଵୋତ୍ସଵେ ମାତୁର୍ ଅଜଃ ପଦାଗ୍ରଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ପାପାତ୍ ପତିତତ୍ଵମ୍ ଆପ ପ୍ରାଦାତ୍ କୃପାଲୁଃ ସ୍ମରଣାତ୍ ପଵିତ୍ରାଂ ଗଙ୍ଗାଂ ପିତା ପୁଣ୍ଯକମଣ୍ଡଲୁସ୍ଥାମ୍
ଦେବମାନଙ୍କ ଉତ୍ସବରେ, ଅଜ ନାମକ ପୁଅ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କର ପାଦ ଦେଖି, ପାପରେ ପତିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା କୃପାବଶତଃ, କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ପବିତ୍ର କମଣ୍ଡଳୁରେ ବସିଥିବା ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଲେ।
କମଣ୍ଡଲୁସ୍ଥିତା ଦେଵୀ ତଵ ପୁଣ୍ଯଵିଵର୍ଧିନୀ ଯଥା ମର୍ତ୍ଯଂ ଗତା ନାଥ ତନ୍ ମେ ଵିସ୍ତରତୋ ଵଦ
ହେ ପ୍ରଭୁ, କମଣ୍ଡଳୁରେ ବସିଥିବା ଦେବୀ ତୁମର ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ାଏ। ସେ କିପରି ମଣିଷ ଲୋକକୁ ଆସିଲେ, ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।
ବଲିର୍ ନାମ ମହାଦୈତ୍ଯୋ ଦେଵାରିର୍ ଅପରାଜିତଃ ଧର୍ମେଣ ଯଶସା ଚୈଵ ପ୍ରଜାସଂରକ୍ଷଣେନ ଚ
ବଳି ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ଦାନବ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କର ଅଜୟ ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ, ଧର୍ମ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
ଗୁରୁଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ସତ୍ଯେନ ଵୀର୍ଯେଣ ଚ ବଲେନ ଚ ତ୍ଯାଗେନ କ୍ଷମଯା ଚୈଵ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ନୋପମୀଯତେ
ଗୁରୁଭକ୍ତି, ସତ୍ୟବାଦିତା, ପ୍ରଭଳତା, ଶକ୍ତି, ଦାନ ଓ କ୍ଷମା ଦ୍ୱାରା, ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯର୍ଦ୍ଧିମ୍ ଉନ୍ନତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାଶ୍ ଚିନ୍ତାପରାଯଣାଃ ମିଥଃ ସମୂଚୁର୍ ଅମରା ଜେଷ୍ଯାମୋ ଵୈ କଥଂ ବଲିମ୍
ତାଙ୍କର ଉନ୍ନତି ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଆପସରେ କହିଲେ, 'ଆମେ କିପରି ବଳିଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବୁ?'
ତସ୍ମିଞ୍ ଶାସତି ରାଜ୍ଯଂ ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ହତକଣ୍ଟକମ୍ ନାରଯୋ ଵ୍ଯାଧଯୋ ଵାପି ନାଧଯୋ ଵା କଥଂଚନ
ସେ ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ବିପଦ ଦୂର ଥିଲା। କୌଣସି ଶତ୍ରୁ, ରୋଗ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ କେବେ ଥିଲା ନାହିଁ।
ଅନାଵୃଷ୍ଟିର୍ ଅଧର୍ମୋ ଵା ନାସ୍ତିଶବ୍ଦୋ ନ ଦୁର୍ଜନଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ଽପି ନୈଵ ଦୃଶ୍ଯେତ ବଲୌ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସତି
ଏଠି କେବେ ବର୍ଷା ଅଭାବ, ଅଧର୍ମ, ନାସ୍ତିକତା କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଥିଲେ ନାହିଁ। ବଳି ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କିଛି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।