ପ୍ରଜାପତିର୍ ଯଥା ଦକ୍ଷ ଋଷୀଣାଂ କଶ୍ଯପୋ ଯଥା ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଶ୍ୟପ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଗ୍ରହାଣାଂ ଭାସ୍କରୋ ଯଦ୍ଵନ୍ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ପ୍ରଣଵୋ ଯଥା ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଣବ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ ତୁ ଯଜ୍ଞାନାଂ ଯଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ତଦ୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଯେପରି ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ କ୍ଷେତ୍ର ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଓଷଧୀନାଂ ଯଥା ଧାନ୍ଯଂ ତୃଣେଷୁ ତୃଣରାଡ୍ ଯଥା ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାମ୍ ଉତ୍ତମଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ଔଷଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧାନ୍ୟ ଏବଂ ଘାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘାସର ରାଜା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ଯଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଧର୍ମଃ ସଂସାରତାରକଃ ତଥା ସମସ୍ତତୀର୍ଥାନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରେ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
ସର୍ଵେଷାଂ ଚୈଵ ତୀର୍ଥାନାଂ କ୍ଷେତ୍ରାଣାଂ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଜପହୋମଵ୍ରତାନାଂ ଚ ତପୋଦାନଫଲାନି ଚ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀ, କ୍ଷେତ୍ର, ଜପ, ହୋମ, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା ଓ ଦାନର ଫଳ ଏହିପରି ଅଟୁଟ ଅଛି।
ନ ତତ୍ ପଶ୍ଯାମି ଭୋ ଵିପ୍ରା ଯତ୍ ତେନ ସଦୃଶଂ ଭୁଵି କିଂ ଚାତ୍ର ବହୁନୋକ୍ତେନ ଭାଷିତେନ ପୁନଃ ପୁନଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ସମାନ କିଛି ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ମୁଁ ଦେଖୁନି; ତେଣୁ ବହୁ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ପୁନଃ ସତ୍ଯଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ତତ୍ ପରମଂ ମହତ୍ ପୁରୁଷାଖ୍ଯଂ ସକୃଦ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାଗରାମ୍ଭଃସମାପ୍ଲୁତମ୍
ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ପୁନି ସତ୍ୟ; ସେ କ୍ଷେତ୍ର ସବୁଠାରୁ ମହାନ। ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଏକଥର ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ସାଗର ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଂ ସକୃଜ୍ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗର୍ଭଵାସୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ହରେଃ ସଂନିହିତେ ସ୍ଥାନ ଉତ୍ତମେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମେ
ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନକୁ ଏକଥର ଅନୁଭବ କଲେ ପୁନି ଗର୍ଭବାସ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ହରି ଉପସ୍ଥିତ, ସେ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଧାମରେ।
ସଂଵତ୍ସରମ୍ ଉପାସୀତ ମାସମାତ୍ରମ୍ ଅଥାପି ଵା ତେନ ଜପ୍ତଂ ହୁତଂ ତେନ ତେନ ତପ୍ତଂ ତପୋ ମହତ୍
ସେଠାରେ ଏକ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ଏକ ମାସ ମାତ୍ର ଉପାସନା କରିଲେ, ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ଜପ, ହୋମ କିମ୍ବା ମହାତପସ୍ୟା କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।
ସ ଯାତି ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ର ଯୋଗେଶ୍ଵରୋ ହରିଃ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ ଵିଚିତ୍ରାଂଶ୍ ଚ ଦେଵଯୋଷିତ୍ସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ନାଥ ହରି ବସନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଦେବାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ।
କଲ୍ପାନ୍ତେ ପୁନର୍ ଆଗତ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ ନରୋତ୍ତମଃ ଜାଯତେ ଯୋଗିନାଂ ଵିପ୍ରା ଜ୍ଞାନଜ୍ଞେଯୋଦ୍ଯତୋ ଗୃହେ
ଏକ କଳ୍ପ ଶେଷରେ ପୁଣି ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକକୁ ଆସି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଯୋଗୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞେୟ ଉପାସନାରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଯୋଗଂ ହରେଃ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ରାମସ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଭଦ୍ରଯା ସହ
ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ହରିଙ୍କର ସ୍ୱେଚ୍ଛା ଲାଭ କରେ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ, ରାମ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଭଦ୍ରା ସହିତ।
ମାର୍କଣ୍ଡେଯେନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମାଧଵସ୍ଯ ଚ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସାଗରସ୍ଯ ଵିଧିଃ କ୍ରମାତ୍
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ମାଧବଙ୍କର ମହିମା, ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାରର ମହତ୍ତ୍ୱ, ସାଗରର ବିଧି ଅନୁକ୍ରମରେ।
ମାର୍ଜନସ୍ଯ ଯଥାକାଲେ ଭାଗୀରଥ୍ଯାଃ ସମାଗମମ୍ ସର୍ଵମ୍ ଏତନ୍ ମଯା ଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ ପରଂ ଶ୍ରୋତୁମ୍ ଇଚ୍ଛଥ
ଯଥାଯଥିକ ସମୟରେ ଶୁଦ୍ଧି, ଭାଗୀରଥୀ ସଙ୍ଗମ — ଏହି ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଯାହା କି ଉତ୍ତମ ଜିନିଷ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଏତଚ୍ ଚ କଥିତଂ ମଯା ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସମାଖ୍ଯାତଂ ରହସ୍ଯଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ପୁରାଣଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଧନ୍ଯଂ ସଂସାରମୋଚନମ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ମହିମା ମୁଁ କହିଛି; ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ବିବର୍ଣ୍ଣନ କରାଯାଇଛି, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ, ପୁରାତନ, ଉତ୍ତମ, ଗୁପ୍ତତମ, ଧନ୍ୟ ଓ ସଂସାର ମୁକ୍ତିଦାୟକ।
ନହି ନସ୍ ତୃପ୍ତିର୍ ଅସ୍ତୀହ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ତୀର୍ଥଵିସ୍ତରମ୍ ପୁନର୍ ଏଵ ପରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସ୍ଯ୍ ଅଶେଷତଃ ପରଂ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥୋତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍
ଏଠାରେ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ବିସ୍ତାର ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମର ତୃପ୍ତି ହେଉନି; ଆପଣ ପୁଣି ଏହି ପରମ ଗୁପ୍ତ ଗୁଣ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ପରମ ତୀର୍ଥର ମହିମା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବାକୁ ଉଚିତ।
ଇମମ୍ ଏଵ ପୁରା ପ୍ରଶ୍ନଂ ପୃଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ନାରଦେନ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତଦା ତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ ଅହମ୍
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୁରୁଣା କାଳରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମୋତେ ନାରଦ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଚେଷ୍ଟାରେ ପଚାରାଯାଇଥିଲା; ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲି।
ତପସୋ ଯଜ୍ଞଦାନାନାଂ ତୀର୍ଥାନାଂ ପାଵନଂ ସ୍ମୃତମ୍ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ମଯା ତ୍ଵତ୍ତୋ ଜଗଦ୍ଯୋନେ ଜଗତ୍ପତେ
ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ପବିତ୍ରତା ଦେଇଥାନ୍ତି ବୋଲି ମନ୍ୟତା ଅଛି; ଏହି ସବୁ ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଶୁଣିଛି, ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରଭୁ।
କିଯନ୍ତି ସନ୍ତି ତୀର୍ଥାନି ସ୍ଵର୍ଗମର୍ତ୍ଯରସାତଲେ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଏଵ ତୀର୍ଥାନାଂ ସର୍ଵଦା କିଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳରେ କେତେ ତୀର୍ଥ ଅଛି? ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁବେଳେ କେଉଁଟି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ?
ଚତୁର୍ଵିଧାନି ତୀର୍ଥାନି ସ୍ଵର୍ଗେ ମର୍ତ୍ଯେ ରସାତଲେ ଦୈଵାନି ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ଆସୁରାଣ୍ଯ୍ ଆରୁଷାଣି ଚ
ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳରେ ଚାରି ପ୍ରକାର ତୀର୍ଥ ଅଛି: ଦେବତାଙ୍କ, ମୁନିମାନଙ୍କ, ଦାନବମାନଙ୍କ ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣୀୟ।
ମାନୁଷାଣି ତ୍ରିଲୋକେଷୁ ଵିଖ୍ଯାତାନି ସୁରାଦିଭିଃ ମାନୁଷେଭ୍ଯଶ୍ ଚ ତୀର୍ଥେଭ୍ଯ ଆର୍ଷଂ ତୀର୍ଥମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍
ତିନି ଲୋକରେ ମାନବ ତୀର୍ଥମାନେ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ; ଏହି ମାନବ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଋଷିମାନେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା ତୀର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଆର୍ଷେଭ୍ଯଶ୍ ଚୈଵ ତୀର୍ଥେଭ୍ଯ ଆସୁରଂ ବହୁପୁଣ୍ଯଦମ୍ ଆସୁରେଭ୍ଯସ୍ ତଥା ପୁଣ୍ଯଂ ଦୈଵଂ ତତ୍ ସାର୍ଵକାମିକମ୍
ଋଷିମାନେ ଓ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଠାରୁ ଆସୁର ତୀର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏହି ଆସୁର ତୀର୍ଥ ଠାରୁ ପୁଣି ଦେବତାମାନଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵୈଶ୍ ଚୈଵ ନିର୍ମିତଂ ଦୈଵମ୍ ଉଚ୍ଯତେ ତ୍ରିଭ୍ଯୋ ଯଦ୍ ଏକଂ ଜାଯେତ ତସ୍ମାନ୍ ନାତଃ ପରଂ ଵିଦୁଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ତୀର୍ଥକୁ ଦେବତା ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ତିନି ଜଣଙ୍କ ଠାରୁ ଯାହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହାଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ।
ତ୍ରଯାଣାମ୍ ଅପି ଲୋକାନାଂ ତୀର୍ଥଂ ମେଧ୍ଯମ୍ ଉଦାହୃତମ୍ ତତ୍ରାପି ଜାମ୍ବଵଂ ଦ୍ଵୀପଂ ତୀର୍ଥଂ ବହୁଗୁଣୋଦଯମ୍
ତିନି ଲୋକରେ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାମ୍ବୁଦ୍ବୀପର ତୀର୍ଥ ବହୁ ଗୁଣରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଜାମ୍ବଵେ ଭାରତଂ ଵର୍ଷଂ ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶ୍ରୁତମ୍ କର୍ମଭୂମିର୍ ଯତଃ ପୁତ୍ର ତସ୍ମାତ୍ ତୀର୍ଥଂ ତଦ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ଜାମ୍ବୁଦ୍ବୀପରେ ଭାରତ ଭୂମି ତୀର୍ଥ ଭାବେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କାରଣ ଏହି ଭୂମି କର୍ମର କ୍ଷେତ୍ର। ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତତ୍ରୈଵ ଯାନି ତୀର୍ଥାନି ଯାନ୍ଯ୍ ଉକ୍ତାନି ମଯା ତଵ ହିମଵଦ୍ଵିନ୍ଧ୍ଯଯୋର୍ ମଧ୍ଯେ ଷଣ୍ନଦ୍ଯୋ ଦେଵସଂଭଵାଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ହିମାଳୟ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ଏବଂ ଛଅଟି ଦେବତା ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀ ଅଛି।
ତଥୈଵ ଦେଵଜା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦକ୍ଷିଣାର୍ଣଵଵିନ୍ଧ୍ଯଯୋଃ ଏତା ଦ୍ଵାଦଶ ନଦ୍ଯସ୍ ତୁ ପ୍ରାଧାନ୍ଯେନ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଏଭଳି ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ର ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀମାନେ, ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ନଦୀ ପ୍ରଧାନ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଅଭିସଂପୂଜିତଂ ଯସ୍ମାଦ୍ ଭାରତଂ ବହୁପୁଣ୍ଯଦମ୍ କର୍ମଭୂମିର୍ ଅତୋ ଦେଵୈର୍ ଵର୍ଷଂ ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଭାରତ ଭୂମି, ଯାହା ବହୁ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଥିବା କର୍ମଭୂମି, ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ଭୂମି ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଆର୍ଷାଣି ଚୈଵ ତୀର୍ଥାନି ଦେଵଜାନି କ୍ଵଚିତ୍ କ୍ଵଚିତ୍ ଆସୁରୈର୍ ଆଵୃତାନ୍ଯ୍ ଆସଂସ୍ ତଦ୍ ଏଵାସୁରମ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବତା ଉତ୍ପନ୍ନ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଆସୁରମାନେ ଅଧିକୃତ କରିଥିଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆସୁର ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।